جاڭا سالىق كودەكسىنىڭ نەگىزگى وزگەرىستەرى قانداي

استانا. قازاقپارات - 2026-جىلدىڭ 1-قاڭتارىنان باستاپ ەلىمىزدە جاڭا سالىق كودەكسى كۇشىنە ەنەدى. قۇجات سالىق سالۋ ءتاسىلىن تۇبەگەيلى وزگەرتەدى. سونىمەن قاتار سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدى جەڭىلدەتىپ، بيزنەس پەن جەكە تۇلعالارعا ارنالعان سيفرلىق سەرۆيستەردى ەنگىزەدى.

نەگىزگى وزگەرىستەر

- كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعى 20 پايىز دەڭگەيىندە ساقتالادى، ءبىراق سارالانعان تارتىپپەن قولدانىلادى:

بانكتەر مەن ويىن بيزنەسى ءۇشىن - 25 پايىز؛

الەۋمەتتىك سالا ۇيىمدارى ءۇشىن - 2026-جىلى – 5، 2027-جىلى 10 پايىز؛

اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرى ءۇشىن - 3 پايىز (جەڭىلدىك مولشەرلەمە ساقتالادى).

- قوسىلعان قۇن سالىعى 16 پايىزعا كوتەرىلەدى. ءدارى-دارمەك پەن مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە تومەندەتىلگەن مىناداي مولشەرلەمە بەلگىلەنەدى:

2026-جىلى - 5

2027-جىلى - 10 پايىز.

ال تەگىن مەديتسينا، الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ، كىتاپ باسىپ شىعارۋ جانە ارحەولوگيالىق جۇمىستار قوسىلعان قۇن سالىعىنان بوساتىلادى.

- جەكە تابىس سالىعى پروگرەسسيۆتى جۇيەگە كوشەدى. 8500 ا ە ك- تەن (جىلىنا شامامەن 34 ميلليون تەڭگە) اساتىن تابىسقا 15 پايىز مولشەرلەمە قولدانىلادى. سونداي-اق ديۆيدەندتەرگە دە پروگرەسسيۆتى سالىق شكالاسى ەنگىزىلەدى. بۇل رەتتە زەينەتاقى تولەمدەرىنە بەرىلەتىن سالىقتىق جەڭىلدىكتەر ساقتالادى.

- قوسىمشا اكسيز سالىعى (10 پايىز) ەنگىزىلەدى، قىمبات ونىمدەرگە قاتىستى:

باعاسى 75 ميلليون تەڭگەدەن اساتىن جەڭىل اۆتوكولىكتەرگە؛

100 ميلليون تەڭگەدەن جوعارى تۇراتىن كەمەلەرگە؛

ءليترى 500 مىڭ تەڭگەدەن قىمبات الكوگولگە؛

ءبىر داناسى 10 مىڭ تەڭگەدەن اساتىن سيگارلارعا.

ەگەر جىلجىمايتىن مۇلىكتىڭ جالپى قۇنى 450 ميلليون تەڭگەدەن اسسا، مۇلىك سالىعى وسەدى.

سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدىڭ سەرۆيستىك مودەلى ەنگىزىلەدى

اكىمشىلەندىرۋدە باستى نازار «فيسكالدىق سۇيەمەلدەۋدى» ەنگىزۋ ارقىلى تىركەلۋدەن باستاپ، بارلىق ارەكەت كەزىندە بيزنەسكە قولداۋ كورسەتۋگە باعىتتالادى. بۇعان كوپ جاعدايدا ءتۇرلى ينتەرنەت- پلاتفورمالاردا سالىقتىق ەلەكتروندىق سەرۆيستەردى دامىتۋ ىقپال ەتەدى.

- سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدىڭ ءاربىر كەزەڭىندە شارالار قاراستىرىلعان. شارالار نەگىزىنەن ويعا سالۋعا، كەڭەس بەرۋگە قاتىستى بولادى. ايتالىق، سالىق دەكلاراتسياسىن تولتىرۋ بارىسىندا وسىنداي قىزمەت جۇزەگە اسىرىلادى. مۇنداي مۇمكىندىك سالىقتىق باقىلاۋ تۇرىندە قولدانىلىپ، سالىق تولەۋشىگە قاتەلىكتەرگە بوي الدىرماۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. كەلەسى كەزەڭدەردە دە تۇرلى سەرۆيستەر كوزدەلگەن. ولار سالىقتى قوسىمشا كونسۋلتاتسيالىق قىزمەتتەرگە، بۋحگالتەرلەرگە جۇگىنبەي-اق جەڭىل تولەۋگە جول اشادى، - دەگەن ەدى قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ءبىرجانوۆ.

ق ق س تولەۋشىنى تىركەۋ

قوسىلعان قۇن سالىعىن تولەۋشىنى تىركەۋ كەزىندە Digital ID (Face ID) ارقىلى باسشىنىڭ اۋتەنتيفيكاتسيادان ءوتۋى مىندەتتى بولادى. بۇل باستاپقى كەزەڭدە-اق جالعان ەلەكتروندى شوت-فاكتۋرالار جازىپ بەرۋدىڭ جولىن كەسەدى. بۇدان باسقا، ققس تولەۋشى رەتىندە تىركەلگەننەن كەيىن سالىق تولەۋشى ەشف اقپاراتتىق جۇيەسىن قالاي دۇرىس پايدالانۋ كەرەكتىگى، ق ق س ءادىسناماسىنىڭ نەگىزگى ۇعىمدارى، ەشف مەرزىمدەرى، دەكلاراتسيانى تاپسىرۋ مەرزىمدەرى سياقتى كەيبىر بازالىق داعدىلاردى ۇيرەنۋگە ءتيىس بولادى.

سالىق ەسەپتىلىگىن ۇسىنۋ وڭتايلاندىرىلادى

جالپى، 2009-جىلدان باستاپ بۇگىنگە دەيىن سالىق ەسەپتىلىگى نىساندارىنىڭ سانى 44 پايىزعا نەمەسە 70 تەن 41 گە دەيىن قىسقارتىلدى. ەندى ولار 28 گە دەيىن ازايدى. ءبىراق، بۇل رەتتە ەسەپتىلىككە سالىق جەڭىلدىكتەرىن قولدانۋ كەزىندە تولتىرۋ ءۇشىن مىندەتتى جولدار قوسىلدى. ەگەر مىندەتتەمەلەر سوماسى 1 ميلليون تەڭگەدەن اسپاسا، مۇلىك سالىعى مەن جەر سالىعى بويىنشا اعىمداعى تولەمدەر ەسەبى الىنىپ تاستالدى. ەگەر تولەمدەردىڭ سوماسى 1 ميلليون تەڭگەدەن كەم بولسا، وندا سالىق تولەۋشى جىل قورىتىندىسى بويىنشا دەكلاراتسيانى 1 رەت قانا تاپسىرادى جانە تيىسىنشە تولەم جۇرگىزەدى.

كولىك قۇرالدارىنا سالىناتىن سالىق بويىنشا ەسەپتەر مەن دەكلاراتسيالار ۇسىنۋ الىنىپ تاستالدى. ەسەپتەۋ جول پوليتسياسى ورگاندارىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا جۇرگىزىلەدى.

سونداي-اق، ماڭىزدى جاڭالىقتاردىڭ ءبىرى - سالىق ەسەپتىلىگىن ۇسىنباعانى ءۇشىن «ايىپپۇلداردان» باس تارتۋ. ەگەر سالىق تولەۋشى دەكلاراتسيانى ۇسىنباسا، وندا دەكلاراتسيا 0 كورسەتكىشىمەن ۇسىنىلعان بولىپ ەسەپتەلەدى. سالىق تولەۋشىدە سالىق ەسەپتىلىگىنىڭ قوسىمشا نىسانىن تابىس ەتۋ قۇقىعى قالادى. تيىسىنشە، ەسەپتىلىكتى ۋاقتىلى ۇسىنباعانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك الىنىپ تاستالادى.

سالىقتىق تاۋەكەلدەردى باسقارۋدىڭ جاڭا مودەلى

سالىقتىق تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسى فيسكالدىق اكىمشىلەندىرۋدەگى ماڭىزدى قۇرامداس بولىكتەردىڭ ءبىرى. تاۋەكەلدەردى باسقارۋدىڭ قولدانىستاعى جۇيەسى بيزنەس تاراپىنان كوپتەگەن سۇراقتار تۋىنداتادى. قولدانىلاتىن ولشەمشارتتارعا، ولاردىڭ قۇپيالىلىعىنا شاعىمدار بولدى. وسىعان بايلانىستى تاسىلدەر قايتا قارالدى. ءبىرىنشى كەزەكتە تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسىنە كوزقاراس وزگەردى. جاڭا سالىق كودەكسىندە سالىق تولەۋشىلەردى تاۋەكەل دارەجەسىنە جاتقىزۋدان باس تارتىلدى. قازىر مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىندە تىركەۋدەن باستاپ جويۋ پروتسەسىنە دەيىن سالىق تولەۋشىنىڭ ومىرلىك تسيكلىنىڭ بارلىق كەزەڭدەرىندە تۋىنداۋى مۇمكىن تاۋەكەلدەر ءتىزىلىمىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا جۇمىس باستالدى.

ماجبۇرلەپ ءوندىرىپ الۋ

سالىق بەرەشەگىن ماجبۇرلەپ ءوندىرىپ الۋ تاسىلدەرى ايتارلىقتاي قايتا قارالدى. ەگەر قازىر سالىق بەرەشەگى 6 ا ە ك- تەن، ال الەۋمەتتىك اۋدارىمدار بويىنشا بەرەشەك 1 تەڭگەدەن ءوندىرىلىپ الىنسا، ەندى بۇل شەك تيىسىنشە 20 جانە 6 ا ە ك- كە دەيىن كوتەرىلدى. 20 ا ە ك- كە دەيىن سالىق بەرەشەگىنىڭ پايدا بولۋى تۋرالى حابارلاما عانا جىبەرىلىپ، تەك ءوسىمپۇل عانا ەسەپتەلەدى. باسقا تاسىلدەر مەن شارالار قولدانىلمايدى.

20 دان 45 ا ە ك- كە دەيىنگى بەرەشەك كەزىندە حابارلاما جىبەرىلەدى، بورىش وتەلمەگەن جاعدايدا سالىق بەرەشەگى سوماسىنا شىعىس وپەراتسيالارى توقتاتىلادى جانە تەك سودان كەيىن عانا (قارىزدى ءوز بەتىنشە وتەمەگەن جاعدايدا) ينكاسسالىق وكىمدەر قويىلادى.

بەرەشەك 45 ا ە ك- تەن جوعارى بولعان جاعدايدا مۇلىكتى تىزىمدەۋ جانە ساتۋ، دەبيتورلار ەسەبىنەن ءوندىرىپ الۋ قولدانىلادى.

بەرەشەك 27000 ا ە ك- تەن جوعارى بولعان ءارى بەرەشەك 3 اي بويى وتەلمەگەن جاعدايدا سوت اكتىسى نەگىزىندە زاڭدى تۇلعانىڭ ءبىرىنشى باسشىسىنىڭ ەلدەن شىعۋىنا شەكتەۋ قويىلادى. بۇل جاڭاشىلدىق 2026-جىلدىڭ 1-ماۋسىمىنان كۇشىنە ەنەدى.

بەرەشەكتى ءبولىپ تولەۋ

جاڭا كودەكستە بيزنەستى قولداۋدىڭ جاقسى شاراسى رەتىندە سالىق بەرەشەگى 1500 ا ە ك (5,9 ميلليون تەڭگە) دەيىنگى سالىق تولەۋشىلەرگە مۇلىك كەپىلىنسىز جانە بانك كەپىلدىگىنسىز 1 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە مەرزىمىن ۇزارتۋ نە بولىپ تولەۋدى ۇسىنۋ كوزدەلگەن. بۇل بورىشكەردى كەپىل مۇلىككە باعالاۋ جۇرگىزۋدەن جانە ونى مىندەتتى ساقتاندىرۋدان بوساتۋعا، سونداي-اق ءبولىپ تولەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇدان باسقا، دەڭگەيلەس مونيتورينگىگە قاتىسۋشىعا كەيىنگە قالدىرۋ (ءبولىپ تولەۋ) مۇلىك كەپىلىنسىز جانە بانك كەپىلدىگىنسىز 12 ايدان اسپايتىن مەرزىمگە بەرىلەدى. مۇنداي سالىق تولەۋشىلەردىڭ ولشەمدەرى قارجى مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن.

سالىقتىق تەكسەرۋ

سالىقتىق تەكسەرۋلەر بويىنشا جوسپارلى تەكسەرۋلەر بولمايدى. تەكسەرۋلەردى تاعايىنداۋ اكىمشىلىك راسىمدىك- پروتسەسسۋالدىق كودەكس اياسىندا الدىن الا تىڭداۋ راسىمىمەن سالىق تولەۋشىنىڭ قىزمەتىن تالداۋ قورىتىندىلارى بويىنشا جۇرگىزىلەدى. شاعىن بيزنەس سۋبەكتىلەرى ءۇشىن سالىق تەكسەرۋىن 2 گە دەيىن توقتاتا تۇرۋ سانى بويىنشا شەكتەۋ قويىلعان. بۇل شارالار تەكسەرۋلەردىڭ سوزىلۋىن بارىنشا ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار، سالىقتىق تەكسەرۋلەر ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرىلدى. نۇسقاما عانا قولما-قول بەرىلەدى، ال سالىق تولەۋشىنىڭ تەكسەرۋشىمەن ءوزارا ءىس-قيمىلى سالىق تولەۋشىنىڭ كابينەتى ارقىلى بولادى.

سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدى «تازا پاراقتان» جۇرگىزۋ

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ جاڭا سالىق كودەكسىن ەنگىزۋ جونىندەگى جەدەل شارالار اياسىنداعى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ءۇشىن 2026-جىلعى 1-قاڭتاردان باستاپ ميكرو جانە شاعىن بيزنەسكە قاتىستى سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدى «تازا پاراقتان» جۇرگىزۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل رەتتە كاسىپكەرلەردى قولداۋ ماقساتىندا مىناداي شارالار ىسكە اسىرىلا:

بەلگىلى ءبىر جاعدايلاردى قوسپاعاندا، 2026-جىلعى 1-قاڭتارعا دەيىنگى سالىق كەزەڭدەرى ءۇشىن كامەرالدىق باقىلاۋ، سالىقتىق تەكسەرۋلەر جۇرگىزۋ الىنىپ تاستالادى؛

2026-جىلعى 1-قاڭتارعا دەيىن سالىق كەزەڭدەرى بويىنشا مامىلەلەر جارامسىز دەپ تانىلادى جانە تىركەۋ (قايتا تىركەۋ) تۋرالى سوت تالاپتارىن بەرۋ توقتاتىلادى؛

كامەرالدىق باقىلاۋ جۇرگىزبەي كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن تاراتۋدىڭ وڭايلاتىلعان ءراسىمى جۇرگىزىلەدى؛

سالىق ەسەپتىلىگىن ۇسىنباعان، ق ق س بويىنشا مىندەتتى ەسەپكە قويۋ ءتارتىبىن بۇزعان ادامدار اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتىلادى؛

2026-جىلعى 1-ساۋىرگە دەيىن نەگىزگى قارىزدى وتەۋ كەزىندە سالىقتار مەن تولەمدەر بويىنشا ءوسىمپۇلدار مەن ايىپپۇلدار ەسەپتەن شىعارىلادى.

ايتا كەتەيىك، قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ءبىرجانوۆ 2026-جىلدىڭ 1-قاڭتارىنان موبيلدى اۋدارىم بويىنشا سالىقتان جالتارعانداردىڭ بەرەشەگى قالاي وندىرىلەتىنىن تۇسىندىرگەن بولاتىن.