حانويدا ۆەتنام تىلىنە اۋدارىلعان ءال-فارابي كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى
حانوي. KAZINFORM - قازاقستاننىڭ ۆەتنامداعى ەلشىلىگى حانوي ۋنيۆەرسيتەتىندە، مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىنا، ق ر مەملەكەتتىك ەگەمەندىگىنىڭ 35-جىلدىعىنا جانە ءال-فارابيدىڭ 1155-جىلدىعىنا وراي، حانويدا سالتاناتتى ءىس-شارا وتكىزدى. بۇل تۋرالى س ءى م ءمالىم ەتتى.
ورتا عاسىرلىق فيلوسوف، تانىمال عالىم ءابۋ ناسىر ءال-فارابيدىڭ «ءمىنسىز مەملەكەتكە ۇمتىلۋ كەرەكتىگى تۋرالى تراكتاتى» اتتى كىتابىنىڭ ۆەتنام تىلىنە اۋدارىلعان نۇسقاسىنىڭ تۇساۋ كەسەرى ءارى تانىستىرىلىمى ءوتتى.
ءىس-شارا بارىسىندا ۆەتنامنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى حو شي ميننىڭ 1959-جىلعى قازاق ك س ر- گە جاساعان تاريحي ساپارى تۋرالى دەرەكتى فيلم، سونداي-اق، بيىل 5-7-مامىر ارالىعىندا وتكەن ۆ ك پ باس حاتشىسى تو لامنىڭ قازاقستانعا مەملەكەتتىك ساپارى تۋرالى ۆيدەو كورسەتىلدى.
بۇل ماڭىزدى ءىس-شاراعا بولۋ ەلىنىڭ ءسىم ءبىرىنشى ورىنباسارى، ۆ ك پ ورتالىق كوميتەتىنىڭ مۇشەسى نگۋەن مان كىونگ، ۆەتنامنىڭ دوستىق قاۋىمداستىقتارى وداعىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى نگۋەن نگوك حۋنگ، مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ، ج و و- لاردىڭ، ىسكەر توپتارىنىڭ، ب ا ق وكىلدەرى جانە حانويداعى ديپلوماتيالىق كورپۋستىڭ باسشىلىعى (دۋايەن، پالەستينا ەلشىسى ساادي سالاما) جانە ديپلوماتتار قاتىستى.
قازاقستان ەلشىسى قانات تۋمىش ءىس-شارانىڭ اشىلۋىندا قاتىسۋشىلار الدىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ «جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى قازاقستان: وزەكتى ماسەلەلەر جانە ونى تۇبەگەيلى تسيفرلىق وزگەرىستەر ارقىلى شەشۋ» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋى جانە مەملەكەتتىك ەگەمەندىك تۋرالى دەكلاراتسيانىڭ 35 جىلدىعىنىڭ تاۋەلسىزدىك پەن جاڭعىرۋدىڭ سيمۆولى رەتىندەگى ماڭىزىنا كەڭىنەن توقتالىپ، ءسوز سويلەدى.
بۇگىنگى تاڭدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەگەمەندىگىنىڭ 35-جىلدىعىن جاڭارعان، جاڭعىرعان ەل، ادىلدىكتى تۋ ەتكەن مەملەكەت بيىگىندە قارسى الۋدا، قازاق ەلى الەمدىك دەڭگەيدە ءوزىنىڭ بەيبىت باعىتىمەن جانە قوعامدىق-ساياسي تۇراقتىلىعىمەن تانىمال ەكەنىن ماقتانىشپەن حابارلادى.
سونىمەن قاتار بيىل قازاقستان مەن ۆەتنام اراسىندا ستراتەگيالىق ارىپتەستىك ورناتىلعانى، ەكى ەلدىڭ جان-جاقتى ىنتىماقتاستىقتى ءارى قاراي دامىتۋعا بەيىلدىلىگى، جوعارى دەڭگەيدە قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردى ساياسي، ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق سالالاردا جۇيەلى تۇردە ورىنداۋدىڭ ماڭىزدىلىعى اتالىپ ءوتتى.
ەلشى ق. تۋمىش ورتا عاسىرلىق فيلوسوف، عالىم ءابۋ ناسىر ءال-فارابيدىڭ 1155 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي ۆەتنام تىلىنە اۋدارىلعان «ءمىنسىز مەملەكەتكە ۇمتىلۋ كەرەكتىگى تۋرالى تراكتاتى» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەر راسىمىندە ءال-فارابيدىڭ الەمدىك وركەنيەتكە قوسقان زور ۇلەسىنە ايرىقشا توقتالدى.
الەمنىڭ ەكىنشى ۇستازى ءال- ءفارابيدىڭ كىتابىن ۆەتنام تىلىنە اۋدارعان حانوي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى نگۋەن ۆان چيەنگە، قازاقستاندى، تۇركى جانە يسلام الەمدەرىن ۆەتناممەن جاقىنداتۋ تۇرعىسىنان قوسقان ماڭىزدى ۇلەسى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى.
بۇعان قوسا قازاقستان ەلشىسى ۆەتنام مەن تۇركى الەمىنىڭ مادەنيەتى مەن ونەرى اراسىنداعى بايلانىستارعا قوسقان سۇبەلى ۇلەسى ءۇشىن پروفەسسور نگۋەن ۆان چيەنگە تۇركيا مەن ءازىربايجان ەلشىلەرىمەن بىرگە، حالىقارالىق تۇركى مادەنيەتى ۇيىمىنىڭ (TـRKSOY) باس حاتشىسى اتىنان التىن مەدال تابىستادى.
ءوز كەزەگىندە ۆەتنام ءسىم ءبىرىنشى ورىنباسارى نگۋەن مان كىونگ قازاقستاننىڭ بۇگىندە ايماقتىق جانە جاھاندىق ماڭىزى ارتىپ كەلە جاتقان ۇلت رەتىندە قالىپتاسىپ، وتكەن مەن بولاشاق، مادەني مۇرا مەن جاڭعىرۋ اراسىنداعى ۇيلەسىمدىلىكتىڭ ۇلگىسىنە اينالعاندىعىن ايتتى.
2025-جىلعى مامىر ايىندا ۆەتنام كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ ورتالىق كوميتەتىنىڭ باس حاتشىسى تو لامنىڭ قازاقستانعا مەملەكەتتىك ساپارى شەڭبەرىندە ەكىجاقتى بايلانىستاردى رەسمي تۇردە ستراتەگيالىق ارىپتەستىككە كوتەرگەننەن كەيىن قارىم-قاتىناستارىمىز ءۇشىن تاريحي كەزەڭ باستالعاندىعىن اتاپ ءوتتى. ۆەتنام مەن قازاقستان بىرلەسىپ، جاڭا سەرپىنمەن العا جىلجۋلارى قاجەت. نگۋەن مان كىونگ، بۇعان ءارى ساياسي سەنىم، ءارى تاباندىلىق، ءارى ورتاق ۇمتىلىستىڭ بار ەكەنىن مالىمدەپ، قازاقستاندىقتاردى رەسپۋبليكا كۇنىمەن، كەلە جاتقان تاۋەلسىزدىك كۇنىمەن جانە ءال-فارابيدىڭ مەرەيتويىمەن قۇتتىقتادى.
ونىڭ ايتۋىنشا، ءال-فارابيدىڭ «ءمىنسىز مەملەكەتكە ۇمتىلۋ كەرەكتىگى تۋرالى تراكتاتى» اتتى كىتاپ، حانويدا ۆەتنام تىلىنە اۋدارىلىپ، جارىق كورۋى - ەكى ەل اراسىنداعى مادەني جانە اكادەميالىق الماسۋدىڭ قۇندى دالەلى بولىپ تابىلادى، ونىڭ زياتكەرلىك مۇراسىن ۆەتنامدىق عالىمدارعا، ستۋدەنتتەرگە جانە وقىرماندارعا جاقىن ەتۋگە مۇمكىندىك بەرمەك.
ءىس-شارانىڭ سوڭىندا، ەلشى بارلىق قاتىسۋشىلارعا ءال-فارابيدىڭ ۆەتنام تىلىندەگى «ءمىنسىز مەملەكەتكە ۇمتىلۋ كەرەكتىگى تۋرالى تراكتاتى» اتتى كىتاپتى تابىس ەتتى. قازاقستان ەلشىسى ۆەتنامدىق ب ا ق وكىلدەرىنە سۇحبات بەرىپ، ءىس-شارانى قورىتىندىلادى.
ەسكە سالا كەتەيىك، بۇعان دەيىن وزبەكستاندا ءابۋ ناسىر ءال-فارابي جازعان كىتاپ تابىلعانىن جازعان ەدىك.
