شوپاندار سارىشۇناق ايازدا اساۋ تۇيەلەردى ۇيرەتتى - شەتەلدەگى قازاق باسپاءسوزى
Kazinform ح ا ا شەتەلدەگى قازاق تىلىندە تارايتىن اقپارات كوزدەرىنە اپتالىق شولۋىن ۇسىنادى.
ادام ءپىشىندى روبوتتار ءبىر جىلدا نەنى مەڭگەردى - CNR
سوڭعى ءبىر جىل ىشىندە ادام ءپىشىندى روبوتتار تاڭعالارلىق دەڭگەيدە دامىدى. 2025 -جىلى «تۇلعالىق زەردەلۋ» بولاشاعى زور كاسىپ رەتىندە تانىلىپ، قىتايدىڭ «15- بەسجىلدىق» ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارىنا ەنگىزىلدى، دەپ حابارلايدى قىتايدىڭ «ورتالىق حالىق راديوسى».
اتالعان ب ا ق- تىڭ كەلتىرگەن مالىمەتكە سۇيەنسەك، قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا، تۇلعالىق زەردەلەۋ - جاساندى زەردەنىڭ تەك ويلاۋمەن شەكتەلمەي، تۇتاس دەنە جۇيەسى ارقىلى ارەكەت ەتە الۋى. ياعني روبوت قورشاعان ورتانى سەزىنىپ، ۇيرەنىپ، سول ءبىلىمىن ناقتى ءىس- قيمىلدا قولدانادى.
اتاپ ايتقاندا، 2025 -جىلى ادام ءپىشىندى روبوتتار كوكتەم مەرەكەسىنە ارنالعان ساحنالىق قويىلىمداردا ونەر كورسەتتى، مارافون جارىستارىنا قاتىستى، مەكتەپتەر مەن زاۋىتتاردا تاجىريبەلىك قولدانىسقا ەندى. ولار قوزعالىستى، تەپە- تەڭدىكتى، اداممەن ءوزارا ارەكەتتەسۋدى بىرتىندەپ مەڭگەرىپ كەلەدى.
سوعان سايكەس، حاڭجوۋدان شىنجىنگە، شاڭحايدان بەيجىڭگە دەيىن روبوت جاساۋ جانە روبوتوتەحنيكامەن اينالىساتىن عىلىمي- زەرتتەۋ ورتالىقتارى مەن ۇيىرمەلەر قارقىندى دامىپ، جاڭا تەحنولوگيالىق باعىتتاردىڭ نەگىزىن قالاپ وتىر.
سونداي-اق وسى اپتادا «CNR» باسىلىمىندا «2025 -جىلى قورعاس حالىقارالىق شەكارالىق ىنتىماقتاستىق ورتالىعى ارقىلى شەكارادان كىرىپ- شىعۋشىلار سانى 9 ميلليون 991 مىڭ ادامعا جەتتى» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جارىق كوردى.
قىتايلىق باسىلىمنىڭ دەرەگىنشە، قورعاس حالىقارالىق شەكارالىق ىنتىماقتاستىق ورتالىعى كەدەنىنىڭ 7 -قاڭتارداعى مالىمەتىنە سايكەس، 2025 -جىلى اتالعان ورتالىق ارقىلى وتكەن جولاۋشىلاردىڭ جالپى سانى 9 ميلليون 991 مىڭ ادامدى قۇرادى. ال شەكارا ارقىلى وتكىزىلگەن تاۋار مەن جۇك كولەمى 5 ميلليون 238 مىڭ داناعا جەتكەن.
بۇل كورسەتكىشتەر وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا، جولاۋشىلار سانى بويىنشا 33,3 پايىزعا، ال تاۋار مەن جۇك كولەمى 55,1 پايىزعا ارتقان. وسىلايشا، ادام سانى مەن جۇك اينالىمى بويىنشا قورعاس حالىقارالىق شەكارالىق ىنتىماقتاستىق ورتالىعى تاريحىنداعى ەڭ جوعارى دەڭگەي تىركەلدى.
2025 -جىلى وزبەكستان ءوز ونىمدەرىن 131 ەلگە ەكسپورتتادى - ءوزا
2025 -جىلى وزبەكستاننىڭ ەكسپورت كولەمى 33,4 ميلليارد ا ق ش دوللارىنا جەتىپ، وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 23 پايىزعا ارتتى. ال 2026 -جىلعا ارنالعان ەكسپورتتىق بولجام 40 ميلليارد دوللاردى قۇرايدى، بۇل كورسەتكىش 55 پايىزدىق وسىمگە تەڭ، دەپ جازادى «ءو ز ا».
حابارلامادا ايتىلعانداي، ينۆەستيتسيالار، ونەركاسىپ جانە ساۋدا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، وزبەكستان ەكسپورتىنىڭ گەوگرافياسى 131 مەملەكەتتى قامتىدى.
ەكسپورت كولەمىنىڭ ارتۋى، ەڭ الدىمەن، جاڭا باعىتتاردىڭ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلدى. اتاپ ايتقاندا، IT قىزمەتتەر (940 ميلليون دوللار)، تۋريزم (5 ميلليارد دوللار)، سونداي-اق ازىق- تۇلىك ونىمدەرى مەن قۇرىلىس ماتەريالدارى (ءارقايسىسى 1,1 ميلليارد دوللار) ەكسپورتتىڭ نەگىزگى درايۆەرلەرىنە اينالدى.
«بۇل باعىتتار ەكسپورت قۇرىلىمىنىڭ تۇراقتى كەڭەيۋى مەن ءارتاراپتاندىرىلۋىن قامتاماسىز ەتىپ كەلەدى»، - دەلىنگەن مينيسترلىك حابارلاماسىندا.
يراننىڭ وڭتۇستىك- باتىسىنان جارتاس سۋرەتتەرى تابىلدى - Eurasia Today
Eurasia Today اقپارات اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، يران تاۋلارىندا انتيكالىق ەليمەيا (ەليمايدا) مەملەكەتى ءومىر سۇرگەن كەزەڭدە قاشالعان جارتاس سۋرەتتەرى تابىلدى.
كەلتىرىلگەن دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، ەليمەيا مەملەكەتى ءبىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىنگى II عاسىردان باستاپ، ءبىزدىڭ زامانىمىزدىڭ III عاسىرىنا دەيىن قازىرگى يراننىڭ وڭتۇستىك- باتىسىندا ورنالاستى.
بۇل ايماقتى ساداق اتۋعا شەبەر، جاۋجۇرەك ەليمەيلىكتەر مەكەندەدى. تابىلعان جارتاس سۋرەتتەرى عالىمدارعا وسى حالىقتىڭ ءدىني جانە عۇرىپتىق جۇيەسىن تۇسىنۋگە كومەكتەسۋى مۇمكىن.
ەجەلگى سۋرەتشى تاسقا ولشەمى 70 تەن 81 سانتيمەترگە دەيىنگى تراپەتسيا ءتارىزدى جاقتاۋدى ويىپ، ونىڭ ىشىندە ءۇش فيگۋرانى بەينەلەگەن. ولاردىڭ ءبىرى - وڭ قولىنا ۇلكەن دوڭگەلەك زاتتى، مۇمكىن سويىل كوتەرىپ تۇرعان ءىرى دەنەلى ادام. ول سول قولىمەن ورتادا تۇرعان فيگۋرانىڭ - ءۇش باسى بار جىلان ءتارىزدى تىرشىلىك يەسىنىڭ تاماعىن قىسىپ تۇر. ءۇشىنشى فيگۋرا ءدىني قىزمەتكەرگە ۇقسايدى.
مامانداردىڭ ايتۋى بويىنشا، ەليمەيلىك جارتاس سۋرەتتەرىنىڭ عىلىمي قۇندىلىعى وتە جوعارى.
شوپاندار سارىشۇناق ايازدا اساۋ تۇيەلەردى جۋاسىتتى - حالىق گازەتى
2026 -جىلى 8 - قاڭتار كۇنى ىشكى موڭعول اۆتونوميالىق ولكەسى سيلينگول وڭىرىنە قاراستى ۋچجۋمۋسين ەلدىمەكەنىندە قىس ماۋسىمىنداعى ءداستۇرلى تۇيە مادەنيەتى ءىس- شاراسىن وتكىزدى، دەپ جازادى حالىق گازەتى.
اتالعان باسىلىمنىڭ مالىمەتىنشە، ول كۇنى ۋچجۋمۋسين وڭىرىندەگى تەمپەراتۋرا -℃30- دەن تومەن ءتۇسىپ، اياز تۇردى. 10 شاقتى توپتان تۇراتىن شوپاندار ساقىلداعان سارىشۇناق ايازدا تۇيە جۋاسىتۋ ونەرىن كورسەتتى.
- تۇيەنى قولعا ۇيرەتۋ - باپ پەن داعدىنى تالاپ ەتەتىن ماڭىزدى ونەر عانا ەمەس، سونىمەن قاتار دالا مادەنيەتىنىڭ دانالىعىن بويىنا جيعان قۇندىلىق، دەپ تۇيىندەيدى قىتايلىق ب ا ق.
سونىمەن قاتار وسى اپتادا «حالىق گازەتى» باسىلىمىندا «قىتاي مەن ورتالىق ازيا شولەيتتەنۋدىڭ الدىن الۋ جانە باقىلاۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋدە» دەگەن اقپارات جارىق كوردى.
قىتايلىق ب ا ق- تىڭ مالىمەتىنشە، قىتاي مەن ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىنداعى ەكولوگيالىق ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ جانە شولەيتتەنۋدىڭ الدىن الۋ، باقىلاۋ جونىندەگى قىتاي - ورتالىق ازيا ىنتىماقتاستىق ورتالىعىنىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى جۇمىسىنا جاردەمدەسۋ ماقساتىندا ورتالىق دەلەگاتسياسى ءوز جۇمىسىن باستاعان.
دەلەگاتسيا جاقىندا وزبەكستان، قازاقستان، تاجىكستان جانە قىرعىزستانعا بارىپ، شولەيتتەنۋگە قارسى كۇرەس بويىنشا پىكىر الماسۋ جانە زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ، وڭ جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى.
كەلتىرىلگەن دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، دەلەگاتسيا ءتورت ەلدىڭ ەكولوگيالىق ورتاسى، اۋىل شارۋاشىلىعى، ورمان شارۋاشىلىعى جانە باسقا ۆەدومستۆولارىنىڭ باسشىلارىمەن جوعارى دەڭگەيدە ديالوگ جۇرگىزىپ، قىتايدىڭ ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىنىڭ تۇجىرىمداماسىمەن جانە تاجىريبەسىمەن بولىسكەن. اسىرەسە، نينسيانىڭ قۇمدى باقىلاۋ جانە ەكولوگيا سالاسىنداعى تاجىريبەسىنە باسا نازار اۋدارىلدى. تاراپتار شولەيتتەنۋدىڭ الدىن الۋ جانە باقىلاۋ، ورمان ورتىنەن ساقتانۋ جانە تۇزدى- ءسىلتىلى جەرلەردى باسقارۋ سياقتى ماسەلەلەر بويىنشا جان- جاقتى كەڭەستەر وتكىزىپ، ىنتىماقتاستىق تۋرالى الدىن الا كونسەنسۋسقا قول جەتكىزدى.
ساپار بارىسىندا دەلەگاتسيا وزبەكستاننىڭ تۇزدى وسىمدىكتەر باعى، قازاقستاننىڭ استانالىق ەكولوگيالىق توسقاۋىل بەلدەۋى، قىرعىزستاننىڭ ورمان ءوسىرۋ ايماعى سياقتى جوبالار بويىنشا جەرگىلىكتى جەرلەردە زەرتتەۋلەر جۇرگىزگەن.
ارىقتاتاتىن ينەكتسيالار ولىمگە اكەلۋى مۇمكىن - TRT
«instagram» «TikTok» جانە باسقا بارلىق جەردە وسى ينەكتسيالارعا قاتىستى ۆيدەو، پىكىر، ۇسىنىستاردى كورەمىز. «تەز ارىقتا!»، «عاجايىپ شەشىم!»، «بار بولعانى ءبىر ينە!».
ال شىندىعىندا بۇل نە؟ بۇل ينەكتسيالار راسىمەن عاجايىپ پا، الدە ىشىندە جاسىرىن قاۋىپ بار ما؟
«TRT» باسىلىمى وسى اپتادا بۇل سۇراققا جاۋاپ ىزدەپ، انكارا وقىتۋ جانە زەرتتەۋ اۋرۋحاناسىنىڭ ەندوكرينولوگيا جانە زات الماسۋ اۋرۋلارى جونىندەگى مامانى، پروفەسسور مۇستافا التايدىڭ تۇسىندىرمەلەرىن الىپ، بىرنەشە تاقىرىپ بويىنشا توقتالعان. اتاپ ايتقاندا «ارىقتاتاتىن ينەكتسيا دەگەن نە؟»، «بۇل ينەكتسيانى كىمدەر قولدانا الادى؟»، «جاناما اسەرلەرگە توقتالايىق» جانە «جالعان دارىلەر ولىمگە اپارادى» دەگەن تاقىرىپتاردى تالداعان.
سونداي-اق وسى اپتادا TRT باسىلىمىندا «كورىنبەيتىن قاۋىپ: تەمەكىنىڭ قورشاعان ورتاعا اسەرى» اتتى شاعىن ماقالا جارىق كوردى.
اتالعان ب ا ق- تىڭ دەرەگىنشە، الەم بويىنشا جىل سايىن تابيعاتقا تاستالاتىن ميللياردتاعان تەمەكى قالدىعى زيانسىز قوقىس سياقتى كورىنگەنىمەن، شىن مانىندە ەڭ قاۋىپتى پلاستيك قالدىقتارىنىڭ ءبىرى. فيلترلەرىندە قولدانىلاتىن حيميالىق زاتتار توپىراقتى جانە سۋ كوزدەرىن لاستاپ، ەكوجۇيەگە ۇزاق جىلعا سوزىلاتىن زالال كەلتىرەدى.
ەڭ ويلانتاتىنى كوپ ادام بىلمەۋى مۇمكىن، ءبىراق بۇل قالدىقتار تابيعاتتا ونداعان جىل بويى ىدىرامايدى.
«TRT» - نىڭ مالىمەتىنشە، ماسەلە تەك قالدىقتارمەن شەكتەلمەيدى. تەمەكى ءتۇتىنىنىڭ گازدارى اشىق نە جابىق كەڭىستىككە قاراماي اۋانى لاستاپ، قالانىڭ تازا اۋاسىن ازايتادى.
اسىرەسە حالىق تىعىز شوعىرلانعان ايماقتاردا انىق بايقالاتىن بۇل لاستانۋ بۇكىل ەكوجۇيەنىڭ تىنىسىن تارىلتادى. قىسقاسى، تەمەكى - تەك دەنساۋلىق ماسەلەسى ەمەس. تەمەكى - اۋادان سۋعا، توپىراقتان ءتىرى ورگانيزمدەرگە دەيىن سان ءتۇرلى قىردان جەردىڭ بولاشاعىنا قاۋىپ توندىرەتىن ەكولوگيالىق داعدارىس.
بۇل كورىنبەيتىن قاۋىپ تۋرالى ستامبۋل تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنەن دوتسەنت دوكتور بورتە كوسە مۋتلۋ ايتىپ بەرگەن.
سونىمەن قاتار تۇركيالىق باسىلىم تەمەكى - تەك دەنساۋلىق ماسەلەسى عانا ەمەس، وتە ماڭىزدى ەكولوگيالىق ماسەلە ەكەندىگىن ايتا كەلىپ، تەمەكىنىڭ قورشاعان ورتاعا قالاي زيان كەلتىرەتىنىنە كەڭىنەن توقتالعان.
بەيسەن سۇلتان
