ۇشاق كەشىكسە، بيلەت اقشاسى قايتارىلا ما؟

مۇندايدا جولاۋشىنىڭ قانداي قۇقىعى بار، بيلەت اقشاسىن قايتارۋعا بولا ما جانە اۋە كومپانياسى تەگىن تاماق پەن قوناق ءۇي بەرۋگە مىندەتتى مە؟ وسى سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەدىك.
قازاقستان زاڭناماسىندا مۇنداي جاعدايعا قاتىستى جولاۋشىلاردىڭ ناقتى قۇقىقتارى بار. ونىڭ ىشىندە رەيس بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتان ۇزاق كەشىكسە، تەگىن سۋسىن، تاماق، قوناق ءۇي جانە ترانسفەر، ال كەي جاعدايدا بيلەت اقشاسىن تولىق قايتارۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان.
بيلەت اقشاسى بىردەن قايتارىلا ما؟
ۇشاقتىڭ از ۋاقىتقا كەشىگۋى بيلەت اقشاسىن اۆتوماتتى تۇردە قايتارۋعا نەگىز بولمايدى. ءبىراق رەيس تاسىمالداۋشىنىڭ كىناسىنەن 5 ساعاتتان ارتىق كەشىكسە، جولاۋشىنىڭ تاڭداۋى بويىنشا اۋە كومپانياسى ونى مەجەلى جەرگە ەڭ جاقىن رەيسپەن جەتكىزۋى نەمەسە بيلەت قۇنىن تولىق قايتارۋى ءتيىس. بۇل رەتتە جولاۋشى زاڭدا قاراستىرىلعان قىزمەتتەردى دە الا الادى.
سوندىقتان الەۋمەتتىك جەلىدە تاراعان «ۇشاق 30 مينۋت كەشىكسە، بيلەت اقشاسى تولىق قايتارىلادى» دەگەن اقپاراتقا سەنە بەرۋگە بولمايدى.
2 ساعات كۇتسەڭىز، تەگىن سۋسىن بەرىلۋى كەرەك
ەگەر رەيس اۋە كومپانياسىنىڭ كىناسىنەن كەشىكسە جانە جولاۋشىلار ەكى ساعاتتان ارتىق كۇتسە، تاسىمالداۋشى:
سالقىن سۋسىن بەرۋگە؛
ەكى تەلەفون قوڭىراۋىن شالۋعا نەمەسە ەكى ەلەكتروندى حابارلاما جىبەرۋگە؛
جەتى جاسقا دەيىنگى بالاسى بار جولاۋشىعا، بار بولعان جاعدايدا، انا مەن بالا بولمەسىن ۇسىنۋعا مىندەتتى.
ياعني اۋەجايدا بىرنەشە ساعات كۇتىپ تۇرىپ، سۋ مەن تاماقتى ءوز اقشاڭىزعا ساتىپ الۋعا ءماجبۇر بولماۋىڭىز مۇمكىن.
رەيس 4 ساعاتتان ارتىق كەشىكسە، جولاۋشىعا ىستىق تاماق بەرىلۋى ءتيىس. ودان ءارى كۇندىزگى ۋاقىتتا ءار التى ساعات سايىن، تۇندە ءار سەگىز ساعات سايىن ىستىق تاماق ۇسىنىلادى. بۇل قىزمەتتەر ءۇشىن جولاۋشىدان قوسىمشا اقشا الىنبايدى.
سوندىقتان رەيس بىرنەشە ساعاتقا كەشىگىپ، اۋە كومپانياسى تاماق ۇسىنباسا، جولاۋشى ءوز قۇقىعىن تالاپ ەتە الادى.
تاسىمالداۋشى قوناق ءۇي ۇسىنۋى كەرەك
كەشىگۋ تۇنگە ۇلاسىپ، كۇتۋ ۇزاققا سوزىلسا، اۋە كومپانياسىنىڭ تاعى ءبىر مىندەتى بار. ەگەر جولاۋشى ۇشۋدى كۇندىز سەگىز ساعاتتان، تۇندە التى ساعاتتان ارتىق كۇتسە، تاسىمالداۋشى قوناق ءۇي ۇسىنۋى كەرەك. سونىمەن قاتار اۋەجايدان قوناقۇيگە جانە كەرى قاراي تاسىمالداۋدى دا قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس.
ياعني «رەيس ەرتەڭ ۇشادى، قوناق ءۇيدى ءوزىڭىز تولەڭىز» دەگەن جاۋاپ ءار جاعدايدا زاڭعا سايكەس كەلە بەرمەيدى.
ءار كەشىككەن ساعاتقا 3 پايىز
ەگەر تاسىمالداۋشىنىڭ كىناسىنەن جولاۋشىنى مەجەلى جەرگە جەتكىزۋ مەرزىمى كەشىكسە، اۋە كومپانياسى ءاربىر كەشىككەن ساعات ءۇشىن بيلەت قۇنىنىڭ 3 پايىزى مولشەرىندە ايىپپۇل تولەۋگە ءتيىس. ءبىراق جالپى تولەم بيلەت قۇنىنان اسپاۋى كەرەك.
مىسالى، بيلەت قۇنى 35 مىڭ تەڭگە بولسا، ءار كەشىككەن ساعات ءۇشىن:
35000×%3=1050 تەڭگە.
ەگەر كەشىگۋگە زاڭدا كوزدەلگەن نەگىز بولسا، مىسالى ەڭسەرىلمەيتىن كۇش جاعدايلارى، اۋە كومپانياسى جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتىلۋى مۇمكىن.
ايتا كەتۋ كەرەك، بۇل اقشا اۆتوماتتى تۇردە بەرىلمەيدى. جولاۋشى اۋە كومپانياسىنا ءوتىنىش بەرۋى كەرەك.
پويىزعا نەمەسە باسقا ۇشاققا ۇلگەرمەي قالسا
مىسالى، الماتىدان تارازعا ۇشىپ بارىپ، ودان ءارى پويىزبەن باسقا قالاعا جەتۋدى جوسپارلادىڭىز دەلىك. ءبىراق ۇشاق بىرنەشە ساعات كەشىگىپ، پويىزعا ۇلگەرمەي قالدىڭىز.
مۇنداي جاعدايدا پويىز بيلەتىنىڭ اقشاسى اۆتوماتتى تۇردە قايتارىلادى دەۋگە بولمايدى.
اۋە كومپانياسىنىڭ مىندەتى - زاڭدا كورسەتىلگەن قىزمەتتەردى ۇسىنۋ جانە ءوز كىناسىنەن بولعان كەشىگۋ ءۇشىن ءتيىستى جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلۋ. ال جوعالعان پويىز بيلەتى، تاكسي نەمەسە باسقا قوسىمشا شىعىنداردى وتەۋ ماسەلەسى جەكە قارالادى.
سوندىقتان پويىز بيلەتىن، تاكسي چەكتەرىن جانە باسقا شىعىنداردى راستايتىن بارلىق قۇجاتتى ساقتاپ قويعان دۇرىس.
ال ۇشاق مۇلدە ۇشپاي قالسا
رەيس توقتاتىلسا نەمەسە تاسىمالداۋشىنىڭ كىناسىنەن ورىندالماسا، جولاۋشىنىڭ قۇقىقتارى ودان دا كەڭەيەدى.
بيلەتتى پايدالانۋدان باس تارتۋعا ءماجبۇر بولعان جاعدايدا، زاڭدا كوزدەلگەن جاعدايلاردا ونىڭ اقشاسىن قايتارۋعا بولادى. اۋە تاسىمالى ەرەجەلەرىندە رەيستىڭ كەيىنگە قالدىرىلۋى، اۋىستىرىلۋى نەمەسە كىدىرۋى سالدارىنان جولاۋشى ۇشۋدان باس تارتۋعا ءماجبۇر بولعان جاعدايدا اقشا قايتارۋ قاراستىرىلعان.
سوندىقتان «بيلەت قايتارىمسىز تاريفپەن الىنعان، سوندىقتان ەشقانداي اقشا بەرمەيمىز» دەگەن جاۋاپ تا بارلىق جاعدايعا بىردەي قولدانىلمايدى.
ەسكە سالا كەتەيىك، قايتارىمسىز تاريفپەن الىنعان بيلەتتەن جولاۋشى ءوز ەركىمەن باس تارتسا، اقشانى تولىق قايتارۋ مۇمكىن بولماۋى مۇمكىن. ءبىراق رەيستىڭ كەشىگۋى نەمەسە توقتاتىلۋى سياقتى تاسىمالداۋشىعا بايلانىستى جاعداي تۋىنداسا، جولاۋشىنىڭ قۇقىقتارى بولەك قارالادى.
سوندىقتان بيلەتتىڭ «قايتارىمسىز» بولۋى اۆياكومپانيانىڭ بارلىق جاۋاپكەرشىلىگىن اۆتوماتتى تۇردە جويمايدى. ناقتى جاعدايعا جانە كەشىگۋدىڭ سەبەبىنە قاراۋ كەرەك.
اقشا الۋ ءۇشىن قايدا جۇگىنۋ كەرەك؟
ەڭ الدىمەن اۋە كومپانياسىنىڭ وزىنە رەسمي ءوتىنىش بەرىلەدى.
وتىنىشتە رەيستىڭ ءنومىرىن، كۇنىن، جوسپارلانعان جانە ناقتى ۇشۋ ۋاقىتىن، كەشىگۋدىڭ سەبەبىن، قانشا ۋاقىت كەشىككەنىن جانە قانداي تالاپ قويىپ وتىرعانىڭىزدى كورسەتۋ كەرەك.
el.kz