ءوز-ءوزىن قاتتى جاقسى كورەتىن ادامدار ChatGPT گە شامادان تىس اۋەس بولۋى مۇمكىن

الايدا كەي ادامدار چات-بوتپەن سويلەسۋگە جوسپارلاعانىنان الدەقايدا كوپ ۋاقىت جۇمساپ، ونى پايدالانۋدى ءوز بەتىنشە شەكتەي الماي قالۋى مۇمكىن. جاڭا زەرتتەۋ مۇنداي مىنەز-قۇلىق ادامنىڭ كەيبىر تۇلعالىق ەرەكشەلىكتەرىمەن بايلانىستى بولۋى ىقتيمال ەكەنىن كورسەتتى، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.

دۇزجە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمى كاعان كىردجابۋرۋن جۇرگىزگەن زەرتتەۋ BMC Psychology جۋرنالىندا جاريالاندى. وعان گەنەراتيۆتى جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىن بەلسەندى قولداناتىن 677 ەرەسەك ادام قاتىستى. قاتىسۋشىلاردىڭ ورتاشا جاسى شامامەن 40 تا بولدى، ولاردىڭ تەڭ جارتىسىن ەر ادامدار قۇرادى.

عالىم زەرتتەۋگە قاتىسۋشىلاردىڭ نارتسيسسيزم، ماكياۆەلليزم، پسيحوپاتيا جانە ساديزم بەلگىلەرىن باعالاعان. سونىمەن قاتار ولاردان ChatGPT جانە باسقا دا گەنەراتيۆتى جاساندى ينتەللەكت جۇيەلەرىن قانشالىقتى ءجيى ءارى باقىلاۋلى پايدالاناتىنى سۇرالدى.

زەرتتەۋدە «جاساندى ينتەللەكتىنى پروبلەمالىق پايدالانۋ» ۇعىمى قولدانىلعان. بۇل چات-بوتپەن ۇزاق ۋاقىت سويلەسۋ عانا ەمەس، ونى پايدالانۋدى ازايتا الماۋ، ۋاقىت باقىلاۋىن جوعالتۋ جانە جاساندى ينتەللەكتىگە كۇندەلىكتى مىندەتتەردە شامادان تىس سۇيەنۋ سەكىلدى بەلگىلەردى قامتيدى. قۇرالدى جۇمىستا ءجيى ءارى ءونىمدى قولدانۋ وزدىگىنەن پروبلەمالىق پايدالانۋ بولىپ سانالمايدى.

تالداۋ ناتيجەسىندە نارتسيسسيزم بەلگىلەرى جوعارى ادامداردا گەنەراتيۆتى جاساندى ينتەللەكتىنى باقىلاۋسىز پايدالانۋعا بەيىمدىلىك تە جوعارى بولعان. ماكياۆەلليزم مەن ساديزم بەلگىلەرىمەن دە ءالسىز بايلانىستار بايقالعانىمەن، ەڭ تۇراقتى ناتيجە نارتسيسسيزمگە قاتىستى انىقتالدى.

عالىم مۇنى ادامنىڭ ءوزىن باسقالارمەن سالىستىرۋى جانە بەلگىسىزدىككە توزىمسىزدىگى ارقىلى تۇسىندىرەدى. زەرتتەۋدە «تىك ينديۆيدۋاليزم» دەپ اتالاتىن قاسيەتكە ەرەكشە نازار اۋدارىلعان. مۇنداي ۇستانىمداعى ادام جەكە جەتىستىككە، باسەكەگە، مارتەبەگە جانە وزگەلەردەن جوعارى بولۋعا كوبىرەك ءمان بەرەدى.

ايەلدەر اراسىندا نارتسيسسيزم مەن جاساندى ينتەللەكتىنى پروبلەمالىق پايدالانۋ اراسىنداعى بايلانىس نەگىزىنەن وسى تىك ينديۆيدۋاليزم ارقىلى كورىنگەن. ياعني ءوزىن وزگەلەردەن تابىستىراق كورسەتۋگە جانە جەكە جەتىستىگىن كۇشەيتۋگە ۇمتىلۋ چات-بوتتارعا شامادان تىس سۇيەنۋگە ىقپال ەتۋى مۇمكىن.

ەر ادامداردا بۇعان بەلگىسىزدىككە توزىمسىزدىك تە قوسىلعان. ناقتى جاۋابىن بىلمەۋ، قاتە شەشىم قابىلداۋ نەمەسە ءوز پىكىرىنىڭ دۇرىس بولماي قالۋى مازاسىزدىق تۋعىزعان كەزدە، ادام جاساندى ينتەللەكتىدەن قايتا-قايتا جاۋاپ پەن راستاۋ ىزدەۋى ىقتيمال. دەگەنمەن ەرلەر مەن ايەلدەر اراسىنداعى بۇل ايىرماشىلىقتاردى ازىرگە ساقتىقپەن قابىلداۋ قاجەت ەكەنىن زەرتتەۋ اۆتورى ەسكەرتەدى.

ChatGPT سەكىلدى جۇيەلەر پايدالانۋشىعا جىلدام جاۋاپ بەرىپ، ونىڭ ويىن جالعاستىرىپ، سۇرانىسىنا بەيىمدەلەدى. سوندىقتان ۇنەمى قولداۋ، راستاۋ نەمەسە دايىن شەشىم ىزدەيتىن ادام ءۇشىن چات-بوت تارتىمدى قۇرالعا اينالۋى مۇمكىن. ءبىراق زەرتتەۋ جاساندى ينتەللەكت ءنارتسيسسيزمدى قالىپتاستىرادى نەمەسە نارتسيسسيزم مىندەتتى تۇردە تاۋەلدىلىككە اكەلەدى دەگەن قورىتىندى جاسامايدى.

جۇمىس ونلاين ساۋالناماعا نەگىزدەلگەن. قاتىسۋشىلار ءوز مىنەز-قۇلقى مەن تۇلعالىق ەرەكشەلىكتەرىن وزدەرى باعالاعاندىقتان، جاۋاپتاردا قاتەلىك بولۋى مۇمكىن. سونداي- اق زەرتتەۋ ءبىر ۋاقىتتا جينالعان دەرەكتەردى سالىستىرعان، سوندىقتان سەبەپ- سالدار بايلانىسىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى. ۇلگىدەگى پروبلەمالىق پايدالانۋ دەڭگەيى دە سالىستىرمالى تۇردە تومەن بولعان.

اۆتوردىڭ ايتۋىنشا، ناتيجەلەردى باسقا ەلدەردە جانە ءتۇرلى جاستاعى ادامدار اراسىندا قايتالاپ تەكسەرۋ قاجەت. قازىرگى زەرتتەۋ ازىرگە گەنەراتيۆتى جاساندى ينتەللەكتىمەن قارىم-قاتىناستا ادامنىڭ تەحنيكالىق داعدىسى عانا ەمەس، باسەكەگە كوزقاراسى، وزىنە بەرەتىن باعاسى جانە بەلگىسىزدىككە توزىمدىلىگى دە ماڭىزدى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتەدى.

ەربۇلان قايرات