ءماجىلىس قازاق- قىرعىز شەكارا بەكەتىنىڭ جۇمىس ۋاقىتىنا قاتىستى قۇجاتتى قارايدى
استانا. KAZINFORM - بۇگىن ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسى وتەدى. وندا دەپۋتاتتار قازاق- قىرعىز شەكاراسىنداعى وتكىزۋ پۋنكتىنىڭ تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەۋىنە مۇمكىندىك بەرەتىن زاڭ جوباسىن قارايدى. سونىمەن قاتار حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسياعا قاتىستى قۇجاتتى دا پىسىقتايدى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك، 16-قاڭتاردا ءماجىلىس سپيكەرى ەرلان قوشانوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن پالاتانىڭ بيۋرو وتىرىسىندا جالپى وتىرىستىڭ كۇن ءتارتىبىنىڭ جوباسى ناقتىلاندى. سوعان وراي دەپۋتاتتارعا «2003 -جىلعى 25-جەلتوقسانداعى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى شەكارا ارقىلى وتكىزۋ پۋنكتتەرى تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىس ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن قاراۋ ۇسىنىلادى.
حاتتاما ارقىلى «كەگەن- اۆتوجولدىق» (قازاقستان رەسپۋبليكاسى) جانە «قارقارا- اۆتوجولدىق» (قىرعىز رەسپۋبليكاسى) وتكىزۋ پۋنكتىنىڭ جۇمىس رەجيمىن «تاۋلىكتىڭ جارىق ۋاقىتىنان» «تاۋلىك بويى» دەپ وزگەرتۋ كوزدەلگەن.
وتكىزۋ پۋنكتىنىڭ جۇمىس رەجيمىن وزگەرتۋ قازاقستان- قىرعىزستان شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعىن ودان ءارى دامىتۋعا، تاۋار اينالىمىن ۇلعايتۋعا جانە مەملەكەتتەردىڭ تۋريزم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى. سونداي- اق ەكى ەلدىڭ شەكاراسىندا ورنالاسقان باسقا دا اۆتوكولىك وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە جولاۋشىلار اعىنىن ازايتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى.
سونىمەن قاتار جالپى وتىرىستىڭ كۇن ءتارتىبىنىڭ جوباسىنا 2016 -جىلى 6-قازاندا مونرەالدا قول قويىلعان حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسيا تۋرالى كونۆەنتسيانىڭ 50 ا) جانە 56-باپتارىنىڭ وزگەرۋىنە قاتىستى حاتتامالاردى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوباسى ەنگىزىلدى. بۇل قۇجاتتا حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمى كەڭەسىنىڭ جانە اەروناۆيگاتسيالىق كوميسسيانىڭ ساندىق قۇرامىن ۇلعايتۋ قاراستىرىلادى.
حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسيا تۋرالى كونۆەنتسيانىڭ 50 ا) - بابىنا تۇزەتۋ يكاو كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ سانىن 36 دان 40 دەيىن ۇلعايتۋدى كوزدەيدى. باستاپقىدا كونۆەنتسيادا يكاو كەڭەسى 21 مۇشەدەن تۇراتىندىعى ايتىلعان. كەيىننەن بۇل سان 1961 -جىلى 27 مۇشەگە، سودان كەيىن 1971 -جىلى 30 مۇشەگە، 1974 -جىلى 33 مۇشەگە جانە 1990 -جىلى 36 مۇشەگە وزگەرتىلدى.
ال كونۆەنتسيانىڭ 56-بابىنا ەنگىزىلگەن تۇزەتۋ اەروناۆيگاتسيالىق كوميسسيانىڭ مۇشەلىك قۇرامىن 19 دان 21 مۇشەگە دەيىن ۇلعايتۋدى قاراستىرادى. باستاپقىدا كونۆەنتسيادا اەروناۆيگاتسيالىق كوميسسيانىڭ 12 مۇشەسى بولاتىنى بەلگىلەنگەن. كەيىننەن بۇل سان 1971 -جىلى 15 مۇشەگە جانە 1989 -جىلى 19 مۇشەگە ارتقان.
ايتا كەتەيىك، وتكەن اپتادا وتكەن پالاتانىڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتاتتار ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەندىك اۋماعىنان اكەتىلەتىن تاۋارلاردىڭ شىعۋ تەگىن ايقىنداۋدى رەتتەيتىن كەلىسىمدى جانە تەحنيكالىق رەگلامەنتتەر تالاپتارىنىڭ ساقتالۋى تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالادى. ەكى راتيفيكاتسيالىق قۇجاتتى دەپۋتاتتارعا ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ايدار ابىلدابەكوۆ تانىستىردى.
«ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەندىك اۋماعىنان اكەتىلەتىن تاۋارلاردىڭ شىعارىلعان جەرىن ايقىنداۋدىڭ ۇيلەستىرىلگەن جۇيەسى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ ماسكەۋدە 2023 -جىلعى 4-جەلتوقساندا جاسالعان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەندىك اۋماعىنان اكەتىلەتىن تاۋارلاردىڭ شىعارىلعان جەرىن ايقىنداۋدىڭ ۇيلەستىرىلگەن جۇيەسى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋعا باعىتتالعان.
- كەلىسىم تاۋارلاردى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەندىك اۋماعىنان اكەتۋ كەزىندە ولاردىڭ شىعارىلعان جەرىن ايقىنداۋ، كۋالاندىرۋ جانە راستاۋ تاسىلدەرىنە قۇقىقتىق نەگىزدى قامتاماسىز ەتەدى. وسى قۇجات ەاەو- عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىنان تاۋارلاردى، ونىڭ ىشىندە قازاقستان اۋماعىنان شىعارىلاتىن تاۋارلاردى اكەتۋگە تىيىم سالۋلار مەن شەكتەۋلەر بەلگىلەنگەن زاتتاردى شىعارۋ كەزىندە تاريفتىك جانە تاريفتىك ەمەس رەتتەۋ شارالارىنىڭ قولدانىلۋىن باقىلاۋ ءۇشىن ءتيىستى مۇمكىندىك بەرەدى، - دەدى ايدار ابىلدابەكوۆ.
ال ءماجىلىس راتيفيكاتسيالاعان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرى تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىنا مەملەكەتتىك باقىلاۋ قاعيداتتارى مەن تاسىلدەرى تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ حاتتاماسىندا وداق اۋماعىندا اينالىمدا بولاتىن ءونىمنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قاۋىپتى ءونىم تۋرالى حاباردار ەتۋ جۇيەسىن ىسكە قوسۋ كوزدەلگەن.
- وداقتاعى جانە ۇلتتىق زاڭناماداعى قايشىلىقتاردى جويۋ جانە كاسىپكەرلەر ءۇشىن ىقتيمال سىن- قاتەردى ازايتۋ ماقساتىندا 2024 -جىلعى 8-مامىردا ماسكەۋدە كەلىسىمگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتاماعا قول قويىلدى. زاڭ جوباسىنىڭ ەرەجەلەرى «قاۋىپتى ءونىم» دەگەن سوزدەردى «وداقتىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيتىن ءونىم» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرۋ سەكىلدى وزگەرىستەردى قامتيدى. زاڭ جوباسىنىڭ مىندەتى - زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپكە سايكەس حاتتامانى قابىلداۋ ءۇشىن مەملەكەتشىلىك راسىمدەردى جۇرگىزۋ، - دەپ تۇسىندىرگەن ەدى ۆيتسە-مينيستر.
جالپى وتىرىس سوڭىندا ماجىلىسمەندەر مەملەكەتتىك ورگاندارعا وزەكتى الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق تاقىرىپتار بويىنشا 10 دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى. ماسەلەن، دەپۋتات نارتاي سارسەنعالييەۆ پرەمەر- مينيستر ولجاس بەكتەنوۆتىڭ اتىنا جولداعان ساۋالىندا جولداعى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن كوتەردى.
ونىڭ دەرەگىنشە، تەك 2024 -جىلى 12,6 ميلليون جول ەرەجەسىن بۇزۋ فاكتىسى تىركەلسە، 2025 -جىلدىڭ 9 ايىندا بۇل كورسەتكىش 9,7 ميلليونعا جەتكەن. ماس كۇيىندە ۇستالعان جۇرگىزۋشىلەر سانى 16 مىڭنان اسادى.
- سوندىقتان جول ەرەجەسىن بىرنەشە رەت ورەسكەل بۇزعانداردى قايتا ەمتيحان تاپسىرۋعا مىندەتتەۋ كەرەك. ەكىنشىدەن، جۇرگىزۋشى كۋالىگىن زاڭسىز بەرۋ فاكتىلەرىن تۇبەگەيلى توقتاتۋ كەرەك. ينتەرنەتتە «250 مىڭ تەڭگەگە كۋالىك جاساپ بەرەمىن» دەگەن جارنامالار ءورىپ ءجۇر. سوڭعى جىلدارى وسىنداي 222 قىلمىستىق فاكت انىقتالعان. جازا قاتاڭداماي، بۇل ماسەلە شەشىلمەيدى. ۇشىنشىدەن، ايىپپۇلدى كوبەيتىپ، كامەرا مەن دروندى تەك جازالاۋ قۇرالىنا اينالدىرۋ دۇرىس ەمەس. اقش پەن ەۋروپا ەلدەرىندەي دروندى جول ساپاسىن باقىلاۋعا پايدالانۋ كەرەك. اقاۋ انىقتالسا، اقپارات اۆتوماتتى تۇردە جاۋاپتى ورگانعا جىبەرىلۋى ءتيىس. تورتىنشىدەن، اپاتتاردىڭ 30 پايىزى ساپاسىز جولدىڭ سالدارىنان، - دەدى دەپۋتات.
ال ءۇنزيلا شاپاق Roblox ونلاين-پلاتفورماسىن شەكتەۋگە قاتىستى ۇسىنىس ايتتى. ونىڭ اتاپ وتۋىنشە، Roblox سياقتى اشىق ونلاين- پلاتفورمالاردا كامەلەتكە تولماعان بالالارعا قاتىستى قىلمىستىق نيەتى بار ادامداردىڭ، سونىڭ ىشىندە پەدوفيلدەر مەن الاياقتاردىڭ بەلسەندى ارەكەت ەتەتىنى تۋرالى دەرەكتەر بار. الدىمەن ويىنداعى ۆيرتۋالدى چات ارقىلى بالانىڭ سەنىمىنە كىرىپ، كەيىننەن Roblox تان تەلەگرامعا كوشىپ، قۇپيا كەزدەسۋگە شاقىرادى جانە اياعى قايعىلى وقيعامەن اياقتالۋى مۇمكىن.
ماگەررام ماگەرراموۆ پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆكە جولداعان دەپۋتاتتىق ساۋالىندا ەلدەگى الكوگول ونىمدەرى اينالىمىنا قويىلاتىن تالاپتاردى قاتاڭداتۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋدارتتى.
وسى رەتتە ول حالىق پارتياسى فراكتسياسى اتىنان ۇكىمەتكە مىناداي ۇسىنىستار ەنگىزدى:
- الكوگول ونىمدەرىن مىندەتتى سيفرلىق تاڭبالاۋعا جاتاتىن تاۋارلار تىزبەسىنە ەنگىزۋ؛
- الكوگول ساتىلاتىن ناقتى ساۋدا نۇكتەلەرىن ايقىنداپ، ودان باسقا جەردە ساتۋعا جالپىعا بىردەي تىيىم سالۋ؛
- ساۋدا نىساندارىندا الكوگول ونىمدەرىن بولشەك ساۋدادا ساعات 20:00 دەن كەيىن ساتۋعا تىيىم سالۋ؛
- ويىن-ساۋىق ورىندارىندا (كافە، مەيرامحانا) الكوگولدى ساعات 22:00 دەن كەيىن ساتۋعا تىيىم سالۋ؛
- الكوگول ونىمدەرىن ينتەرنەت ارقىلى ساتۋعا تىيىم سالۋ؛
- مادەنيەت جانە اقپارات، وقۋ-اعارتۋ، عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم، دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىكتەرىنە قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ سۋبەكتىلەرى رەتىندە كامەلەتكە تولماعاندار مەن جاستار اراسىندا الكوگوليزمنىڭ الدىن الۋ بويىنشا سيفرلىق جانە مەديا پلاتفورمالاردى پايدالانىپ، ءبىرىڭعاي پروفيلاكتيكالىق باعدارلاما ازىرلەۋ.
اۆتور
مارلان جيەمباي
