«ءبىزدىڭ عاسىر - جوعالتۋلار عاسىرى...»
استانا.قازاقپارات - اۋليەاتادا ارايلى جاقسىلىق دەگەن اقىن قىز بار. مەكتەپ قابىرعاسىندا ءجۇرىپ-اق وتتى ولەڭدەرىمەن تالايدى تامساندىرعان تالانتتى قىزدى ون بەس جىل بۇرىن تانىعانبىز.
جۇرەگىنە ىلىنگەن جۇلدىز سەزىمدى ءار شۋماعىندا وزىنە ءتان بايىپتىلىقپەن ورەتىن تالانتتى اقىن ۇيقاس قۋىپ سىقپىرتا جازۋعا قۇلشىنبايدى. تەرەڭ تەڭەۋ، توسىن ويى ارقىلى وقىرماندى ويعا قالدىرۋعا ۇمتىلادى.
ول قاي كەزدە دە ىزدەنىس ىزىنەن، تانىم كوكجيەگىن كەڭەيتۋدەن الشاقتاعان ەمەس. ولەڭنەن وزىنە ءتان سونى ورنەك ىزدەگەن اقىننىڭ جۇرەگىن تۇمشالاعان مۇڭ تۇمانى كىمدى دە بولسا بەيجاي قالدىرماسى انىق. قاي كەزدە دە كوركەمدىك بيىگىنە ۇمتىلاتىن ارايلىنىڭ بىرەر جىل بۇرىن «J. A. S. » دەگەن جاڭا جىر جيناعى جارىق كوردى. ونداعى ولەڭدەردىڭ كەز كەلگەنى ادام جانىن تەبىرەنتپەي قويمايدى.
«كولدەن ىزدەپ كولگىرسىپ كوكتەگىنى،
جەردەگىگە جەم بولىپ جەتپەدى ءۇنىم.
جانىم ساق بوپ جۇرگەندە تاڭىم شات بوپ،
ار اتتىنىڭ قۇلاپتى تەككە قۇنى.
ءبىر «ىزگى» وي تابا الماي كەكتەنەرگە،
جۇلقىنامىن جەتەم دەپ جوق كەمەلگە.
قۇلقىنىمنىڭ قاي «جوعىن» جەتكىزەمىن،
قۇداي بارىن ۇمىتىپ كەتكەن ەلگە»، دەپ باستالاتىن اقىننىڭ «جانتالاس» ولەڭى كوزى قاراقتى وقىرماندى تەرەڭ ويدىڭ تۇڭعيىعىنا جەتەلەي تۇسەتىنى داۋسىز.
اۋەلدەن توڭىرەگىنە كىرشىكسىز تازا كوڭىلمەن قاراۋعا بەيىمدەلگەن ارايلىنى دا تىرشىلىك قامىتى اۋرە-سارساڭعا سالعانىن سەزەمىز. اينالاسىنداعىلاردىڭ بارىنە العاۋسىز پەيىلمەن كوز تاستايتىن شىناشاقتاي قىز «قۇداي بارىن ۇمىتىپ كەتكەن ەلگە» دەپ تۇتاس جۇرتتى ايتىپ تۇرماسا كەرەك دەپ پايىمدايمىز. ماڭايىندا جۇرگەن تالايدىڭ كەيدە اقىن ءۇنىن، جاقىن مۇڭىن، جان سىرىن تىڭداۋدان دا الشاقتاپ كەتەتىنى ونىڭ جانىن اۋىرتاتىنى، جۇرەگىنە سالماق سالاتىنى راس. ويتكەنى ول بارلىق ادامدى «ءوزىم» دەپ قابىلدايدى.
«پوەزيا ءبىر عانا ولەڭمەن شەكتەلمەيدى. ول بارلىق جەردە نۇر بولىپ توگىلىپ تۇر. اينالامىز تۇنعان ادەمىلىك. انەبىر اعاشتارعا، اسپانعا قاراڭىزشى، سۇلۋلىق پەن ءومىر ءبىر دەممەن ۇيلەسىم تاۋىپ تۇر. كوركەمدىك پەن ءومىر قاي جەردە بار بولسا، سول جەردە پوەزيا دا بولادى» دەگەن يۆان تۋرگەنيەۆتىڭ وقشاۋ ويى كوپ اقىننىڭ جانىنا جاقىن بولسا كەرەك- ءتى. ارايلى دا وسى ۇستانىمنىڭ ۇدەسىنەن شىققىسى كەلەتىندەي كورىنەدى. ويتكەنى ونىڭ ولەڭىندە ءومىر بار.
شىنىندا ادەمى ولەڭ وقىساڭ كوڭىلدىڭ كوڭىلدەن سۋ ىشەتىنى سەكىلدى عاجاپ ءبىر كۇي كەشەتىنىڭ داۋسىز. اقىننىڭ شەبەرلىگى مەن تاپقىرلىعىنا ءتانتى بولىپ، سونىڭ الەمىنە ەنىپ كەتەتىنىڭ دە راس. ال ارايلىدا جۇرەككە جىلى تيەتىن كوركەم جىرلار از ەمەس.
«ءبىزدىڭ عاسىر - جوعالتۋلار عاسىرى،
اردى، مۇڭدى، حاقتى عالام ىزدەگەن.
جارق ەتكەندە سوڭعى ءۇمىتتىڭ جاسىنى،
شەكسىزدىككە شەر بوپ سىڭدىك ءبىز دەگەن.
تاعدىر دەيتىن قۋ تومپەشىك قىر اسقان،
ءبىزدى جوقتاپ جىلايتىنى كوك قانا.
قاق توبەڭدە بارىڭە ورتاق ءبىر اسپان،
جالعىز كۋا دەرتىڭ، سورىڭ، باققا دا»، دەيدى اقىن قىز تاعى ءبىر ولەڭىندە ىشىندەگى شەمەن شەردى سىرتقا شىعارىپ. ارايلىنىڭ بۇل ولەڭىندەگى مۇڭدى تالاي اقىن سەزىنىپ تە جۇرگەن شىعار، كىم ءبىلسىن.. .
«كوككە ءسىڭىپ كيەسى جوق دەرەگىڭ،
كوپتەن بەرى جەلكەنى جوق كەمەمىن.
وڭگە اينالعان اقيقاتىن جادىمنىڭ،
ولەرمەندەۋ ورلىگىڭنەن كورەمىن.
كىمگە كەرەك ەركەلىگىم، ەرلىگىم؟
تاعدىر سۇيمەس قىلىق بولدى كەڭدىگىم.
ەرتەڭ مەنىڭ بيىكتەيدى تۇعىرىم،
«قۇداي» بولىپ تۇرعانىڭمەن سەن بۇگىن.
ءمان تاباتىن سەنىڭ عانا بارىڭنان،
كەز بولا ما قۇلان تازا ارىلعان؟
قاسىرەتتى كوزىمدەگى قايتەمىن؟
قاسيەتتى سەنەن ىزدەپ جاڭىلعان»، دەپ كەلەتىن اقىن جىرىنان قىزدىڭ نازى مەن ساعىنىش سازى قاتار ەسىپ تۇرعانداي كورىنەدى.
قالاي دەسەك تە، ارايلىنىڭ ءوز الەمى بار. ونىڭ الەمىندە جالعان ۇران، جاڭساق سەزىمگە جول جوق. قاي كەزدە دە جۇرەگى جىر دەپ سوققان اقىننىڭ بويىنداعى ولەڭگە دەگەن ادالدىق ايقىن اڭعارىلىپ تۇرادى. ءومىرىن ولەڭمەن ورنەكتەگەن اقىننىڭ جۇرەگىنە جۇك تۇسپەسە بولعانى. ال ونىڭ بويىنداعى الاپات سەزىم ەشقاشان وشپەك ەمەس. ويتكەنى ول پوەزيا ءۇشىن جارالعان.
تابيعات مۇسىلمانقۇل
تاراز
egemen.kz