ءار بالا ءبىلىمدى جانە ءۇيلى بولسىن: «كەلەشەك» دەپوزيتى تۋرالى اتا-انا نەنى ءبىلۋى كەرەك

استانا. KAZINFORM - ءار اتا-انا پەرزەنتىنە ساپالى ءبىلىم بەرۋدى، مۇمكىندىك بولسا باسپانامەن قامتۋدى ءوزىنىڭ باستى مىندەتى سانايدى. الەمنىڭ ءتۇرلى ەلىندە دە بالانىڭ بولاشاعىنا ارنالعان ءبىلىم دەپوزيتتەرى كەڭىنەن قولدانىلادى. قازاقستان ۇكىمەتى بۇل باعىتتا قالىس قالماي، «كەلەشەك» ەرىكتى دەپوزيت قۇرالىن ۇسىنىپ وتىر. بالا 18 جاسقا تولعانشا جىل سايىن جارنا سالىپ، مەملەكەت پەن بانكتەردىڭ سىياقىلارى مەن باستاپقى ءبىلىم كاپيتالىن الىپ، 8-8,5 ميلليون تەڭگە قاراجات جيناۋعا بولادى. Kazinform تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا «قارجى ورتالىعى» ا ق باسقارما ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرمەك ماقاش «كەلەشەك» جوباسى تۋرالى ءجيى قويىلاتىن سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.

2040 -جىلعا قاراي مەملەكەتتىك ءبىلىم گرانتى تاپشى بولادى

مەملەكەت باسشىسى 2023 -جىلعى 1-قىركۇيەكتەگى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا «كەلەشەك» ءبىرىڭعاي ەرىكتى جيناقتاۋ جۇيەسىن قۇرۋدى تاپسىرعان ەدى.

− ەلىمىزدەگى دەموگرافيالىق ءوسىم بىلىمگە دەگەن سۇرانىستى ارتتىرادى. مەملەكەتتىڭ ءبىلىم سالاسىنا قاتىستى جۇمىسىندا تۇتاستىق، ياعني جۇيە جوق. ءتىپتى، ءوزارا بايلانىس جوق دەۋگە بولادى. سوندىقتان، بەس جاستان اسقان بالالارعا ارنالعان «كەلەشەك» اتتى ءبىرىڭعاي ەرىكتى جيناقتاۋ جۇيەسىن ەنگىزۋدى تاپسىرامىن. بۇل باعدارلامادا مەملەكەت تاراپىنان ۇسىنىلاتىن باستاپقى ءبىلىم بەرۋ كاپيتالى، جىل سايىنعى مەملەكەتتىك سىياقى جانە ينۆەستيتسيالىق تابىس قاراستىرىلۋعا ءتيىس. وسى جيناق پەن «ۇلتتىق قور - بالالارعا» جوباسىنىڭ قاراجاتى قوسىلعاندا جاس ۇرپاقتىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك تۋادى، − دەگەن ەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

راسىندا دا، عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەكتىڭ ايتۋىنشا، بالا تۋۋ كورسەتكىشىنىڭ كوبەيۋىنە بايلانىستى بولاشاقتا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە ەداۋىر جۇكتەمە ارتىلادى.

بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسى مەكتەپ تۇلەكتەرىنىڭ %40 دان استامىن گرانتتارمەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. الايدا قولدانىستاعى تاسىلدەر ساقتالسا، 2040 -جىلعا قاراي بۇل كولەم شامامەن %15 عا دەيىن قىسقارادى. بۇل رەتتە مينيسترلىك 2020 -جىلدان باستاپ جىل سايىن گرانتتار سانىن ورتا ەسەپپەن %10 عا ۇلعايتىپ كەلەدى. سوندىقتان، مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىن ورىنداۋ اياسىندا ازاماتتارعا جوعارى ءبىلىمدى قولجەتىمدى ەتۋدىڭ قوسىمشا تەتىگى رەتىندە «كەلەشەك» ءبىرىڭعاي ەرىكتى جيناقتاۋ جۇيەسىن ازىرلەۋ باستالدى.

235 مىڭ تەڭگە - ءبىر رەتتىك ءبىلىم كاپيتالى كىمگە بەرىلەدى؟

«كەلەشەك» مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ- جيناقتاۋ جۇيەسى - ءار بالانىڭ ءبىلىم الۋىنا، لايىقتى ماماندىقتى مەڭگەرۋىنە جانە بولاشاقتا تۇرعىن ءۇي جاعدايلارىن شەشۋىنە كومەكتەسەدى. بۇل ءۇشىن اتا-انا ءار بالاسى ءۇشىن «كەلەشەك» جۇيەسىندەگى AQYL دەپوزيتىن اشۋى قاجەت. دەپوزيتتى جۇيەدە سەرىكتەس رەتىندە تىركەلگەن 5 بانك پەن 5 ساقتاندىرۋ ۇيىمى ارقىلى اشۋعا بولادى.

ولار - Halyk Bank, ،Jusan Bank، «وتباسى بانك»، «نۇربانك»، بانك ۆ ت ب. بانكتەردەن بولەك، «ەۋرازيا» س ك ا ق، Freedom Finance Life ءومىردى ساقتاندىرۋ كومپانياسى ا ق، «حالىك- Life» ءومىردى ساقتاندىرۋ بويىنشا قازاقستان حالىق بانكىنىڭ ەنشىلەس كومپانياسى ا ق، Standard Life ءومىردى ساقتاندىرۋ كومپانياسى ا ق جانە «Nomad Life» ا ق ساقتاندىرۋ كومپانيالارى بار. الداعى ۋاقىتتا بۇل ۇيىمدار ءالى دە تولىعادى.

ەگەر بالا 2025 -جىلدىڭ 1-قاڭتارىنان كەيىن 5 جاسقا تولاتىن بولسا، ونىڭ ەسەپشوتىنا 60 ا ە ك (235920 تەڭگە) مولشەرىندە ءبىر رەتتىك باستاپقى ءبىلىم كاپيتالى بەرىلەدى. سودان كەيىن ءار جىل سايىن مەملەكەت تاراپىنان 5-7 پايىز ارالىعىندا، بانكتەر تاراپىنان - ەڭ كەمى 12 پايىز سىياقى قوسىلىپ وتىرادى.

بەس جاستان اسىپ كەتكەن بالالارعا ءبىر رەتتىك ءبىلىم كاپيتالى بەرىلمەيدى، ءبىراق ولار مەملەكەت پەن بانكتەن بەرىلەتىن جىل سايىنعى سىياقىلاردى، قازاقستاندىق ج و و مەن كوللەدجدەردىڭ «كەلەشەك» قاتىسۋشىلارىنا ارنالعان %20-50 جەڭىلدىكتەرىن الا الادى.

باستاپقى ءبىلىم كاپيتالىن جوعالتىپ الماۋى ءۇشىن اتا- انالار جىلىنا ەڭ كەمى 24 ا ە ك (بيىلعى ەسەپپەن 94368 تەڭگە) سالىم سالىپ وتىرۋى كەرەك. ەگەر ءبىر جىل 24 ا ە ك مولشەرىندە سالىم سالىنباسا، باستاپقى ءبىلىم كاپيتالى مەن سىياقىلار مەملەكەتكە قايتارىلادى.

اتا-اناسىز بالالارعا ەكى ەسە كوپ كاپيتال بەرىلەدى

− كوپبالالى وتباسىلار بارلىق 4 بالاسى ءۇشىن جىلىنا 12 ا ە ك قانا (47184 تەڭگە) سالىم تولەي الادى. بۇل - وتە جاقسى قولداۋ شاراسى. باسقا 3 بالالى، 2 بالالى وتباسىلار ءار بالاسى ءۇشىن 24 ا ە ك-تەن سالىم سالىپ وتىرۋى قاجەت، - دەدى ە. ماقاش.

اتا-اناسى جوق جانە اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار ەسەپشوتىن بالالار ۇيلەرىنىڭ باسشىلارى نەمەسە زاڭدى وكىلدەرى اشادى. ولارعا مەملەكەت ەسەبىنەن 60 ەمەس، 120 ا ە ك (471840 تەڭگە) باستاپقى ءبىلىم بەرۋ كاپيتالى تۇسەدى. جىل سايىن باسقا بالالار 12-24 ا ە ك ارالىعىندا جارنا تولەۋى كەرەك بولسا، بۇل بالالاردان ەش جارنا تالاپ ەتىلمەيدى.

سونىمەن بىرگە، مۇگەدەكتىگى بار بالا تاربيەلەپ وتىرعان، كوپبالالى وتباسىلارعا، اتا- اناسى جوق جانە اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالارعا مەملەكەتتەن 5 ەمەس، 7 پايىز سىياقى بەرىلىپ وتىرادى.

بۇل جوباعا كەپىلدىكتى قامتاماسىز ەتەتىن ساقتاندىرۋ كومپانيالارى قاتىسادى. بالانىڭ اتا-اناسى ەڭبەككە قابىلەتتىلىگىنەن ايرىلعان جاعدايدا نەمەسە اسىراۋشىسىنان ايرىلعان جاعدايدا ساقتاندىرۋ كومپانيالارى بالا 18 جاسقا تولعانشا اتا-اناسىنىڭ اتىنان كاپيتال اۋدارۋدى جۇرگىزۋدى جالعاستىرادى.

العاشقى سىياقىلار ەسەپشوتقا قاشان تۇسەدى؟

بيىل 10-قاڭتاردا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ «كەلەشەك» جيناقتاۋ جۇيەسى تۋرالى زاڭعا قول قويدى. قازىر اتا-انالار جاڭا اتالىپ وتكەن بانكتەرگە بارىپ، «اقىل» دەپوزيتىن اشۋىنا بولادى جانە جارنالاردى تولەي الادى.

- باستاپقى ءبىلىم بەرۋ كاپيتالى 1-قىركۇيەككە دەيىن نەمەسە كەلەسى جىلدىڭ 1-اقپانىنا دەيىن تۇسەدى. قازىر قانشا بالاعا قانشا تەڭگە اۋدارىلاتىنىن بولجاي دا المايمىز. سەبەبى، بۇل - ەرىكتى دەپوزيت، ەشبىر اتا-انانى دەپوزيت اشىپ، سالىم سالۋعا مىندەتتەي المايمىز. ارينە، مۇنداي مۇمكىندىكتى اتا-انالاردىڭ كوپتەپ قولدانعانى دۇرىس، − دەيدى ەرمەك ماقاش.

سپيكەردىڭ ايتۋىنشا، 24 ا ە ك - دەپوزيتكە سالىناتىن ەڭ مينيمالدى سوما، اتا-انالار ودان دا كوبىرەك سالىپ، پايىزدان تۇسەتىن سىياقىلاردى كوبىرەك الىپ، مول قاراجات جيناۋىنا بولادى.

- مىسالى، 5 جاسار بالا 18 گە تولعانشا ەڭ از دەگەندە 24 ا ە ك- تەن قاراجات سالىپ وتىرسا، 13 جىلدا بارلىق سىياقىنى ەسەپتەگەندە 8-8,5 ميلليون تەڭگەدەن استام قاراجات جينالادى. وعان ۋنيۆەرسيتەت تاراپىنان بەرىلەتىن جاقسى جەڭىلدىكتەر بار. وسىلايشا، بالالاردىڭ كەلەشەكتە جاقسى، ساپالى ءبىلىم الۋىنا جول اشىلادى. ۇلتتىق قوردان تۇسەتىن قاراجات پەن «كەلەشەك» دەپوزيتىندەگى قاراجاتتى بىرىكتىرۋگە بولادى، - دەپ ءتۇسىندىردى ول.

بارلىق بالانىڭ دەپوزيتى مەملەكەتتىك قورلار مەن ينستيتۋتتار ارقىلى كەپىلدەندىرىلەدى. ەگەر 13 جىلدا بانكتەر بانكروت بولسا، جابىلىپ قالسا، الاياقتار جىمقىرۋعا ارەكەتتەنسە - بار قاراجات مەملەكەت تاراپىنان ساقتاندىرىلادى. ءتىپتى اتا-انا دا بۇل ەسەپشوتتاعى قاراجاتتى ءوز قاجەتتىلىكتەرىنە جۇمساي المايدى. وسكەن سوڭ، ەسەپشوتتاردى ءۇشىنشى ادامدارعا ساتۋعا جول بەرىلمەيدى.

ديپلومىڭدى كورسەتسەڭ، دەپوزيتتەگى بار قاراجات قولىڭا بەرىلەدى

«ەگەر بالا مەملەكەتتىك گرانتتى جەڭىپ السا، ءبىلىم دەپوزيتىن نە ىستەيمىز؟» دەگەن سۇراق تۋىنداۋى مۇمكىن. وندا دەپوزيتتەگى قاراجاتتى ماگيستراتۋرا نەمەسە دوكتورانتۋراعا قالدىرۋعا بولادى نەمەسە وزىنەن كەيىنگى تۋعان باۋىرىنىڭ ەسەپشوتىنا اۋدارا الادى، ول دا «كەلەشەك» جوباسىنىڭ قاتىسۋشىسى بولۋى كەرەك. باسپانا ماسەلەسىن شەشىپ، ءبىلىم دەپوزيتىن يپوتەكالىق باعدارلامالارعا جۇمساي الادى. ءتىپتى «كەلەشەك» جوباسىنىڭ دەپوزيتىن شەتەلدىك وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الۋ ءۇشىن جۇمساۋعا بولادى.

- ەڭ قىزىعى، دەپوزيت قاراجاتى قاجەت بولماسا، بالا وزدىگىمەن ءبىلىم الىپ، ديپلومىن بىزگە كورسەتسە، بارلىق جينالعان قاراجاتىن بالانىڭ جەكە ەسەپشوتىنا قايتارامىز. بۇل قاراجاتتى قالاي جۇمساسا دا، ءوز ەركى، - دەيدى ەرمەك ماقاش.

ايتا كەتەيىك، «كەلەشەك» ءبىلىم الۋدىڭ قوسىمشا باعىتى رەتىندە قارالىپ وتىر. مۇنىمەن قوسا، جىل سايىن بولىنەتىن مەملەكەتتىك ءبىلىم گرانتتارى دا ساقتالادى. بۇدان بولەك، «ۇلتتىق قور - بالالارعا» جوباسى دا قوسىمشا مۇمكىندىك بەرەدى. ءبىراق، اتا-انالار ەكى ەسەپشوتتى بىرىكتىرەمىز دەسە، وسى قاراجاتتى كەيىننەن «كەلەشەك» شوتىندا جيناقتاۋ مۇمكىندىگى بولادى.

اۆتور

ايجان سەرىكجان قىزى