عالىمدار وتىرىك ايتۋ ميعا قالاي اسەر ەتەتىنىن انىقتادى
استانا. KAZINFORM - ادام وتىرىك ايتپاي تۇرىپ-اق ونىڭ ميىندا بەلگىلى ءبىر وزگەرىستەر پايدا بولادى. بونن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى جۇرگىزگەن جاڭا زەرتتەۋ وتىرىك ايتۋعا دايىندىق كەزەڭىنىڭ وزىندە ميدىڭ زەيىن مەن اقپاراتتى وڭدەۋگە جاۋاپتى ايماقتارى بەلسەندى جۇمىس ىستەي باستايتىنىن كورسەتتى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى NeuroImage عىلىمي جۋرنالىندا جاريالاندى.
بۇعان دەيىن وتىرىكتى انىقتاۋعا ارنالعان زەرتتەۋلەر نەگىزىنەن ادامنىڭ الداپ سويلەپ تۇرعان ساتىندەگى مي بەلسەندىلىگىن باقىلاۋعا باعىتتالعان ەدى. ال بۇل جولى ماماندار وتىرىك ايتىلار الدىنداعى دايىندىق كەزەڭىندە قانداي نەيروفيزيولوگيالىق وزگەرىستەر بولاتىنىن زەرتتەگەن.
عىلىمي تاجىريبەگە 32 ەرىكتى قاتىسقان. ولار تۋعان جەرى، مەكەنجايى سەكىلدى جەكە مالىمەتتەرگە قاتىستى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرگەن. ءار سۇراقتىڭ الدىندا قاتىسۋشىلارعا قاي تاقىرىپ بويىنشا شىندىقتى ايتۋ، ال قايسىسى بويىنشا وتىرىك جاۋاپ بەرۋ كەرەكتىگى الدىن الا حابارلانعان. وسى ۋاقىتتا زەرتتەۋشىلەر ولاردىڭ ميىنداعى ەلەكترلىك بەلسەندىلىكتى ەلەكتروەنتسەفالوگرافيا ءادىسى ارقىلى تىركەپ وتىرعان.
زەرتتەۋ ناتيجەسىندە وتىرىك ايتۋ قاجەتتىگى تۋرالى بەلگى بەرىلگەن ساتتەن كەيىن-اق ميدا ايقىن وزگەرىستەر بايقالعان. اتاپ ايتقاندا، زەيىندى شوعىرلاندىرۋعا، كوگنيتيۆتىك وڭدەۋگە جانە ارەكەتكە دايىندالۋعا بايلانىستى بەلسەندىلىك كۇشەيگەن.
سونىمەن قاتار ميداعى الفا-بەلسەندىلىك تومەندەگەن. بۇل كورسەتكىش ادەتتە ادامنىڭ تىنىشتىق كۇيىمەن بايلانىستىرىلادى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، الفا-بەلسەندىلىكتىڭ ازايۋى وتىرىك ايتۋ الدىندا ميدىڭ قوسىمشا كوگنيتيۆتىك رەسۋرستاردى جۇمىلدىراتىنىن ءبىلدىرۋى مۇمكىن.
زەرتتەۋشىلەر بۇدان كەيىن وسى نەيروندىق بەلگىلەر ارقىلى ادامنىڭ قاي تاقىرىپ بويىنشا وتىرىك ايتۋعا دايىندالىپ جاتقانىن انىقتاۋعا بولا ما دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەگەن. بىرنەشە نەيروندىق ماركەردى بىرگە قولدانۋ ارقىلى ماماندار 32 قاتىسۋشىنىڭ 24 ىندە بولاشاق وتىرىكتىڭ كاتەگورياسىن دۇرىس انىقتاعان. ءبىر جاعدايدا جۇيە قاتە ناتيجە كورسەتسە، جەتى قاتىسۋشى بويىنشا ناقتى قورىتىندى جاساۋ مۇمكىن بولماعان.
دەگەنمەن زەرتتەۋ اۆتورلارى بۇل ناتيجەلەرگە ساقتىقپەن قاراۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سەبەبى تاجىريبە زەرتحانالىق جاعدايدا جۇرگىزىلگەن جانە قاتىسۋشىلارعا قاشان وتىرىك ايتۋ كەرەكتىگى الدىن الا ايتىلعان. ال كۇندەلىكتى ومىردە ادام كوبىنە وتىرىك ايتۋ تۋرالى شەشىمدى اياق استىنان قابىلدايدى. سوندىقتان عالىمدار بۇل باعىتتا قوسىمشا زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ قاجەت دەپ سانايدى.