بيىل رەكوردتىق 11 مىڭ شاقىرىم اۆتوجول جوندەلىپ جاتىر
استانا. قازاقپارات - 2026 -جىلى قۇرىلىس جانە جوندەۋ جۇمىستارى رەكوردتىق 11 مىڭ شاقىرىم جولدى قامتىدى. ونىڭ ىشىندەگى 3,4 مىڭ شاقىرىمى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولدار جەلىسىن سالۋ جانە رەكونسترۋكتسيالاۋ، 5 مىڭ شاقىرىمى رەسپۋبليكالىق تراسسالاردى كۇردەلى جانە ورتاشا جوندەۋ، 2,4 مىڭ شاقىرىمى جەرگىلىكتى ماڭىزى بار جولداردى جوندەۋ. بۇل تۋرالى ۇكىمەتتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى حابارلادى.
ۇكىمەت مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2024 -جىلعى «ادىلەتتى قازاقستان: زاڭ مەن ءتارتىپ، ەكونوميكالىق ءوسىم، قوعامدىق وپتيميزم» اتتى جولداۋىندا قويىلعان مىندەتتەردى ورىنداۋ اياسىندا ترانزيتتىك الەۋەتتى دامىتۋدى جالعاستىرۋدا. قاڭتار- ماۋسىم ايلارىندا كولىكتىڭ بارلىق تۇرىمەن جۇك ءترانزيتىنىڭ جالپى كولەمى 21,7 ميلليون توننا بولدى، بۇل 2025 -جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 24 پايىزعا ارتىق (17,5 ميلليون توننا).
2026 -جىلى قۇرىلىس جانە جوندەۋ جۇمىستارى رەكوردتىق 11 مىڭ شاقىرىم جولدى قامتىدى. ونىڭ ىشىندەگى 3,4 مىڭ شاقىرىمى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولدار جەلىسىن سالۋ جانە رەكونسترۋكتسيالاۋ، 5 مىڭ شاقىرىمى رەسپۋبليكالىق تراسسالاردى كۇردەلى جانە ورتاشا جوندەۋ، 2,4 مىڭ شاقىرىمى جەرگىلىكتى ماڭىزى بار جولداردى جوندەۋ. جولداردى كۇتىپ ۇستاۋ ماقساتىندا اقىلى جول ۋچاسكەلەرى جۇيەسى دامىتىلۋدا. جۋىردا بۇل ءتىزىم جالپى ۇزىندىعى 1,6 مىڭ شاقىرىم بولاتىن تاعى 6 جاڭا باعىتپەن تولىقتىرىلادى: قاراعاندى - بالقاش، بۋرىلبايتال - كۇرتى، اقتوبە - قاندىاعاش، تالدىقورعان - وسكەمەن، اتىراۋ - استراحان، مەركە - شۋ. ناتيجەسىندە اقىلى جولدارىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 4,9 مىڭ شاقىرىمنان 6,7 مىڭ شاقىرىمعا دەيىن ۇلعايادى.
قازاقستاننىڭ اۆياتسيا پاركىندە 111 اۋە كەمەسى بار. بيىل ءبىر Airbus A321 neo جانە ەكى Boeing 737 MAX 8 ۇشاعى جەتكىزىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستان 32 مەملەكەتپەن حالىقارالىق اۋە قاتىناسىن ورناتقان. جالپى سانى 158 باعىت بويىنشا اپتاسىنا 915 رەيس ورىندالادى. 2026 -جىلى مىناداي ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا: ارقالىق اۋەجايىن قالپىنا كەلتىرۋ؛ زايسان، قاتونقاراعاي جانە كەندىرلى اۋەجايلارىن سالۋ؛ شىمكەنت اۋەجايىندا ەكىنشى ۇشۋ-قونۋ جولاعىن سالۋ؛ الماتى اۋەجايىنىڭ تەرمينالىن جاڭعىرتۋ جانە ءۇرجار اۋەجايىن رەكونسترۋكتسيالاۋ؛ پاۆلودار اۋەجايىنىڭ ۇشۋ- قونۋ جولاعىن رەكونسترۋكتسيالاۋ.
تەمىرجول سالاسىندا دا جارتىجىلدىقتىڭ وڭ ديناميكاسى بايقالادى: قاڭتار- ماۋسىم ايلارىندا تەمىرجول كولىگىمەن 157,1 ميلليون توننا جۇك تاسىمالداندى (وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 3,5 پايىزعا كوپ - 151,9 ميلليون توننا). مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا 2029 -جىلعا دەيىن 11 مىڭ شاقىرىم تەمىرجولدى جوندەۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە 5216 شاقىرىم جوندەلىپ بولدى، ال بيىلعى جىلدىڭ جوسپارى - 1577 ك م.
وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا سالادا ءبىرقاتار ماڭىزدى وقيعالار تىركەلدى:
«دوستىق - مويىنتى» تەمىرجولىنىڭ ەكىنشى جەلىسى پايدالانۋعا بەرىلدى (836 شاقىرىم)؛
«قىزىلجار - مويىنتى» تەمىرجول جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى (323 شاقىرىم)؛
«الماتى اينالما تەمىرجول جەلىسى» جوباسى بويىنشا جۇمىس قوزعالىسى ىسكە قوسىلدى (75 شاقىرىم)؛
775 لوكوموتيۆتى (Wabtec, Alstom, CRRC) جانە 2,7 مىڭ فيتينگتىك پلاتفورمانى جەتكىزۋ بويىنشا كەلىسىمشارتتارعا قول قويىلدى؛
ەل بويىنشا 124 تەمىرجول ۆوكزالىن جاڭعىرتۋ باستالدى؛
اقتاۋ تەڭىز پورتىندا كونتەينەرلىك حابتىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى. سونىمەن قاتار قۇرىق- باكۋ باعىتىنا قۇرعاق جۇك كەمەسى شىعارىلىپ، جالپى قۇنى 74,3 ملرد تەڭگە بولاتىن 8 جاڭا كەمەنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. ولاردى 2028 -جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان.
اۆتوموبيل باعىتتارىندا تاسىمالداۋ گەوگرافياسى 42 مەملەكەتپەن جاسالعان كەلىسىمدەردىڭ ارقاسىندا كەڭەيىپ كەلەدى. تۇرىكمەنستان، يران جانە تۇركيامەن رۇقساتتاماسىز تاسىمالداۋ جۇيەسى ەنگىزىلدى. سونىمەن قاتار قازاقستان قىتاي اۋماعىنىڭ ىشكى وڭىرلەرىنە ترانزيتتىك اۆتوكولىك تاسىمالدارىن جۇزەگە اسىرۋ قۇقىعىنا يە بولدى. ەلىمىزدىڭ اۆتوموبيل جولدارىندا جۇك كولىكتەرىنىڭ سالماعى مەن كولەمى پارامەترلەرىن اۆتوماتتى تۇردە باقىلاۋ ءۇشىن 83 اۆتوماتتاندىرىلعان سالماق ولشەۋ ستانساسى ورناتىلدى. ولار ادامنىڭ قاتىسۋىنسىز ايىپپۇلداردى اۆتوماتتى تۇردە راسىمدەۋ ءۇشىن اكىمشىلىك ءىس جۇرگىزۋدىڭ ءبىرىڭعاي ءتىزىلىمى جۇيەسىمەن بىرىكتىرىلگەن.