بەس مىڭ جىل بۇرىن افريكادا كوشپەندىلەر ءومىر سۇرگەن: عالىمدار جاڭا دەرەك تاپتى

عالىمداردىڭ باعالاۋىنشا، بۇل قورىمداردىڭ جاسى شامامەن بەس مىڭ جىلعا جەتەدى، ياعني ولار مىسىر پيراميدالارىنان دا كونە بولۋى مۇمكىن.

حالىقارالىق ارحەولوگتار توبى سۋداننىڭ شىعىس بولىگىندەگى ءشولدى ايماقتا 260 بۇرىن بەلگىسىز بولعان جەرلەۋ ورنىن انىقتاعان. قورىمدار ءنىل وزەنى مەن قىزىل تەڭىزدىڭ ارالىعىنداعى شامامەن مىڭ شاقىرىم اۋماققا شاشىراي ورنالاسقان.

زەرتتەۋ بارىسىندا عالىمدار ءداستۇرلى قازبا جۇمىستارىنان گورى سپۋتنيكتىك ءتۇسىرىلىم تەحنولوگياسىنا سۇيەنگەن. اۋسترالياداعى ماككۋوري ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ، فرانسيانىڭ HiSoMA زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ جانە پولشا عىلىم اكادەمياسىنىڭ ماماندارى اتباي ءشولىنىڭ سۋرەتتەرىن جان-جاقتى تالداعان. وسىلايشا ولار ەجەلگى وركەنيەتتىڭ ىزدەرىن قۇم استىنان انىقتاعان.

عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بۇل ايماقتى ەجەلگى مىسىر پەرعاۋىندارى پايدا بولماي تۇرىپ-اق كوشپەلى مالشىلار مەكەندەگەن.

ارحەولوگتار تاپقان نىساندار «ساقينالى قورىمدار» دەپ اتالادى. ولار ديامەترى 80 مەترگە دەيىن جەتەتىن ۇلكەن دوڭگەلەك جەرلەۋ قۇرىلىستارى. قورىمداردىڭ ىشىنەن ادام سۇيەكتەرىمەن قاتار ەشكى مەن قويدىڭ قالدىقتارى دا تابىلعان.

زەرتتەۋشىلەر بولجامىنشا، مۇنداي كەشەندەردىڭ ءدال ورتاسىنا نەگىزگى مارتەبەلى ادام جەرلەنگەن. ونىڭ اينالاسىنا باسقا ادامداردىڭ سۇيەكتەرى قويىلعان. ماماندار ورتالىقتاعى ادامنىڭ تايپا كوسەمى نەمەسە سول داۋىردەگى ەليتا وكىلى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى.

راديوكومىرتەكتى ساراپتاما بۇل قورىمداردىڭ ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى IV-III مىڭجىلدىقتارعا تيەسىلى ەكەنىن كورسەتتى. بۇل كەزەڭ افريكاداعى ىلعالدى ءداۋىر اياقتالىپ، ساحارا شولگە اينالا باستاعان ۋاقىتپەن سايكەس كەلەدى.

سول ۋاقىتتا جايىلىمدار ازايىپ، كوشپەلى تايپالار جاڭا قونىس ىزدەپ، نىلگە جاقىن ايماقتارعا كوشۋگە ءماجبۇر بولعان. سوندىقتان قورىمداردىڭ باسىم بولىگى ەجەلگى سۋ كوزدەرى مەن ماۋسىمدىق وزەن ارنالارىنىڭ ماڭىنان تابىلعان.

ارحەولوگتار پىكىرىنشە، سول قوعامدا مال ەرەكشە قۇندىلىق سانالعان. عالىمدار ونى قازىرگى زامانداعى قىمبات سپورتكارمەن سالىستىرادى. ياعني ول كەزدە ۇلكەن مال تابىنىنا يە بولۋ بايلىق پەن مارتەبەنىڭ بەلگىسى بولعان. سوندىقتان ادامدار جانۋارلارىن وزدەرىمەن بىرگە جەرلەگەن.

ماماندار بۇل جاڭالىق ساحارا تۋرالى بۇرىنعى تۇسىنىكتى وزگەرتۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. ويتكەنى بۇگىنگى يەن ءشولدىڭ ورنىندا ءبىر كەزدەرى الەۋمەتتىك قۇرىلىمى قالىپتاسقان، وزىندىك ءداستۇرى مەن جەرلەۋ راسىمدەرى بولعان دامىعان قوعام ءومىر سۇرگەن.

الايدا زەرتتەۋشىلەر كونە ەسكەرتكىشتەرگە قاۋىپ ءتونىپ تۇرعانىن دا ەسكەرتتى. زاڭسىز پايدالى قازبا ءوندىرۋ جۇمىستارى سالدارىنان كوپتەگەن تاريحي ورىندار جويىلىپ كەتۋى مۇمكىن. كەيبىر ارحەولوگيالىق نىساندار بىرنەشە كۇننىڭ ىشىندە تولىقتاي جوعالىپ كەتۋ قاۋپىندە تۇر.

دەرەككوز: el.kz