اۋىرىپ تۇرعان جەرگە نازار اۋدارۋ قابىنۋدى ازايتۋى مۇمكىن - زەرتتەۋ

عالىمدار قابىنعان جەرگە نازار اۋدارعان ادامداردا ءىسىنۋ مەن قىزارۋ از بولعانىن انىقتادى، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.

بار-يلان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى جۇرگىزگەن زەرتتەۋ Nature Human Behaviour جۋرنالىندا جاريالاندى.

زەرتتەۋگە 57 دەنى ساۋ ادام قاتىستى. ولاردىڭ بىلەگىنە از مولشەردە گيستامين ەنگىزىلدى. بۇل زات تەرىدە ۋاقىتشا قىشۋ، قىزارۋ جانە ءىسىنۋ تۋدىرادى. مۇنداي ءادىس ادەتتە اللەرگيانى انىقتايتىن سىناقتاردا قولدانىلادى. ودان كەيىن قاتىسۋشىلار ەكى ءتۇرلى تاپسىرما ورىندادى. ءبىر جاعدايدا ولار قىشىپ، اشىپ تۇرعان جەرگە نازارىن اۋداردى. ەكىنشى جاعدايدا بەينەروليك كورىپ نەمەسە ەكرانداعى پىشىندەردى باقىلاپ، ويىن باسقا نارسەگە ءبولدى. عالىمدار 20 مينۋت بويى تەرىنىڭ قانشالىقتى ءىسىنىپ، قىزارعانىن ولشەپ وتىردى. ءار قاتىسۋشى ەكى تاپسىرمادان دا وتكەندىكتەن، زەرتتەۋشىلەر ءبىر ادامنىڭ اعزاسى ءار جاعدايدا قالاي جاۋاپ بەرگەنىن تىكەلەي سالىستىرا الدى.

قابىنعان جەرگە نازار اۋدارعاندا قاتىسۋشىلاردىڭ تەرىسىندەگى ءىسىنۋ مەن قىزارۋ نازاردى باسقاعا اۋدارعان كەزدەگىدەن ورتا ەسەپپەن 1,5 ەسە از بولعان. العاشقى تاجىريبەدە 37 ادامنىڭ شامامەن 90 پايىزىندا نازار باسقا جاققا اۋعان كەزدە قابىنۋ كۇشتىرەك بايقالدى. قابىنعان جەرگە كوڭىل بولگەندە تەرى تەزىرەك قالپىنا كەلە باستاعان. 20 ادام قاتىسقان ەكىنشى تاجىريبەدە دە وسى ناتيجە قايتالاندى. بۇل جولى ەكرانداعى كورىنىس پەن تاپسىرمالاردىڭ كۇردەلىلىگى بىردەي ەتىپ جاسالعان. سوعان قاراماستان، قولىنداعى سەزىمگە نازار اۋدارعان ادامداردا قابىنۋ از بولدى.

زەرتتەۋدىڭ توسىن ناتيجەسى ادامنىڭ سەزىمى مەن اعزاداعى ناقتى وزگەرىستىڭ بىردەي بولماۋى ەدى. قابىنعان جەرگە نازار اۋدارعان كەزدە ادامدار قىشۋ مەن اشىتۋدى انىق سەزگەن. ءبىراق تەرىدەگى ءىسىنۋ مەن قىزارۋ از بولعان. ال بەينەروليككە نەمەسە تاپسىرماعا الاڭداعان كەزدە قىشۋ باسەڭ سەزىلگەنىمەن، قابىنۋ رەاكتسياسى كۇشتىرەك بولعان.

زەرتتەۋشىلەردىڭ پايىمداۋىنشا، ادام دەنەسىندەگى وزگەرىسكە نازار اۋدارعاندا مي سول ايماقتان كەلەتىن سيگنالداردى جاقسىراق قابىلدايدى. بۇل اعزاعا قابىنۋ رەاكتسياسىن تيىمدىرەك رەتتەۋگە كومەكتەسۋى مۇمكىن. عالىمدار جەرگىلىكتى جانسىزداندىراتىن ءدارى قولدانىپ، تەرىدەن ميعا باراتىن سيگنالداردى السىرەتكەندە، نازار اۋدارۋدىڭ اسەرى دە ازايعان. ءبىراق تولىق جوعالماعان. بۇل ۇدەرىسكە جۇيكە جۇيەسىنىڭ، سونىڭ ىشىندە ىشكى اعزالاردىڭ جۇمىسىن رەتتەيتىن كەزبە جۇيكەنىڭ دە قاتىسۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتەدى.

زەرتتەۋ ناتيجەسى اۋىرعان جەرگە نازار اۋدارۋ كەز كەلگەن اۋرۋدى نەمەسە قابىنۋدى ەمدەيدى دەگەندى بىلدىرمەيدى. تاجىريبە دەنى ساۋ ادامداردا جاسالعان جانە تەك 20 مينۋتقا سوزىلعان ۋاقىتشا تەرى رەاكتسياسى قاراستىرىلعان. مۇنداي ءتاسىلدىڭ جاراقات، ينفەكتسيا، سوزىلمالى قابىنۋ نەمەسە اۋتويممۋندىق اۋرۋلار كەزىندە اسەر ەتەتىنى دالەلدەنگەن جوق.

سوندىقتان نازار اۋدارۋدى ءدارى-دارمەكتىڭ نەمەسە دارىگەر كومەگىنىڭ ورنىنا قولدانۋعا بولمايدى. دەگەنمەن زەرتتەۋ ادامنىڭ ويى مەن زەيىنى ونىڭ سەزىمىنە عانا ەمەس، اعزاداعى ناقتى فيزيولوگيالىق وزگەرىستەرگە دە ىقپال ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتتى.