اتتەستاتتاۋ: مۇعالىمنىڭ ءبىلىم دەڭگەيى قالاي باعالانادى

تەست: كىم تاپسىرادى، كىمگە قاجەت ەمەس؟ 

جاۋاپتى مينيسترلىك ۇسىنعان اتتەستاتتاۋ جۇيەسىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى، ەندى مۇعالىمدەر پاندىك بىلىكتىلىك تەستىن تاپسىرمايدى. بۇعان دەيىن ماماندار بىلىكتىلىك سانات الۋ ءۇشىن ەمتيحاننان ءوتىپ ابىگەرگە تۇسەتىن. تالابى قاتاڭدادى ما، جۇيەدە كەمشىلىك بار ما، كىم ءبىلسىن، ايتەۋىر ەكىنىڭ ءبىرى تەستىدەن وتە بەرمەيتىن.

ەندى، مىنە، وسى كۇرمەۋ ءبىرجولا شەشىلىپ وتىر. دەمەك الداعى ۋاقىتتا بىلىكتىلىك ساناتىن الاتىن ۇستازدار كوبەيە تۇسەتىن سەكىلدى.

قوعامنىڭ جاڭالىققا قاتىستى پىكىرى ءارقيلى. مىسالى، ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ساراپشىسى اياتجان احمەتجان ۇلى پاندىك بىلىكتىلىك تەستىن جويۋعا قارسى. ونىڭ ايتۋىنشا، مۇعالىم ءوزى ساباق بەرەتىن ءپاندى تولىق مەڭگەرۋى قاجەت ءارى كەز كەلگەن تەستى شەشە الۋى ماڭىزدى.

- مۇعالىمدەردىڭ ءوز پانىنەن تەست تاپسىرۋعا قارسى شىعۋىن جانە اتالعان ءادىستى قيىندىق كورۋىن تۇسىنە دە، قابىلداي دا المايمىن. ءوز پانىنەن تەست تاپسىرا الماسا، ونىڭ نەسى مۇعالىم؟ ءوز ءپانىن بىلمەگەن مۇعالىم قالاي ساباق بەرەدى؟

ەسىڭىزدە بولسا، بيىل قاڭتاردا وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى «52,6 پايىز مۇعالىم ءپانى بويىنشا تەستىدەن وتە المادى» دەگەن ەدى. سونداي ماسەلە بولا تۇرا تەستى الىپ تاستاي سالۋ اقىلعا قونىمسىز. بۇل - ىزدەنىستى ءولتىرۋ، كاسىبي دامۋدى تۇنشىقتىرۋ، - دەپ اشىنا سويلەدى ساراپشى.

ال وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى قوعامدىق كەڭەسىنىڭ ءتورالقا مۇشەسى ءومىر شىنىبەك ۇلىنىڭ پىكىرىنشە، پاندىك تەستى الىپ تاستاۋ ورىندى. سەبەبى سوڭعى جىلدارى تەستىلەۋ ساتىسىندا سىبايلاس جەمقورلىق فاكتىسى بايقالا باستاعان. ەگەر ەمتيحان تاپسىرۋ مىندەتى قويىلماسا، اشىقتىقتى اناعۇرلىم قامتاماسىز ەتۋگە بولادى - مۇعالىمگە دە، قوعامعا دا جەڭىل.

- كەيىنگى ۋاقىتتا اتتەستاتتاۋدان قانشا مۇعالىم وتە الماي قالعانى تۋرالى مالىمەت ءجۇر. مۇنى ۇستازدىڭ ءبىلىم ساپاسىنىڭ كورسەتكىشى دەگەنگە كۇمانمەن قارايمىن. مۇمكىن، سالادا سىبايلاس جەمقورلىق فاكتىسى بار شىعار. ەل اراسىندا تەستىلەۋ مەن شىعارماشىلىق جۇمىستى «ساتىپ الۋعا بولادى» دەگەن سىبىس بار. بۇل ءبىر جاعىنان شىندىققا جاناسادى. سوندىقتان پاندىك ەمتيحاندى الىپ تاستاۋ ءادىل باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، - دەيدى ءومىر شىنىبەك ۇلى.

سپيكەر اتتەستاتتاۋ كەزىندەگى زاڭسىزدىقتى اشكەرەلەۋگە جانە ونىڭ قۇقىقتىق جازاسىن ناقتىلاۋعا باسىمدىق بەرۋ قاجەت دەپ سانايدى. ونسىز كەز كەلگەن رەفورما اياقسىز قالۋى ىقتيمال.

وسى ورايدا زاڭدى ساۋال تۋىندايدى: بۇل جاڭالىق جاريالانعانشا تەستىلەۋدەن ءوتۋدى باستاپ قويعاندار قايتپەك؟ ولاردىڭ تەستىلەۋ ناتيجەسى جويىلا ما؟

وقۋ- اعارتۋ ءمينيسترى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆانىڭ سوزىنە سەنسەك، بيىل اتتەستتاۋ تەستىن باستاعاندار ەسكى جۇيە بويىنشا قورىتىندىلايدى، ەش شەكتەۋ جوق. مىسالى، بۇعان دەيىن 51 مىڭ پەداگوگ تاپسىرىپ، شەكتى بالىن جيناعان. ولار بۇكىل پورتفوليوسىن جيناقتاپ، اتتەستاتسياداعى قازىر كورسەتىلىپ تۇرعان كەزەڭدەردى تاپسىرادى. وتكەندەرى قىركۇيەكتەن باستاپ قوسىمشا ۇستەمەاقىسىن الادى.

العاشقى تەستىلەۋدە شەكتى دەڭگەيگە جەتە الماعان، ءبىراق تالاپتارعا ساي پورتفوليوسى بار پەداگوگتەرگە شىلدە ايىندا تەستىلەۋدى قايتا تاپسىرۋ مۇمكىندىگى بەرىلەدى. قايتا تەستىلەۋ قورىتىندىسى بويىنشا دا شەكتى بالل جيناي الماعان جاعدايدا ءتيىستى بىلىكتىلىك ساناتى بەرىلمەيدى.

سونىمەن بىرگە قايتا تەستىلەۋدەن ءوتۋدى قالامايتىن پەداگوگتەر بيىلعى قىركۇيەكتەن باستاپ پيلوتتىق رەجيمدە ىسكە اسىرىلاتىن جاڭا مودەل اياسىندا اتتەستاتتاۋعا قاتىسا الادى.

ايتا كەتەيىك، پاندىك تەستەن پەداگوگتەر بوساتىلدى دەدىك، الايدا پەداگوگ ماماندىعىنا ەندى قادام باسىپ جاتقان ۋنيۆەرسيتەت تۇلەكتەرىنە مۇنداي جەڭىلدىك قاراستىرىلماعان. ولار پاندىك بىلىكتىلىك تەستىن تاپسىرادى. وعان قوسا جاس ماماندار بۇل تەستىدەن ەكى جىلدان كەيىن قايتادان ءوتۋى ءتيىس.

- وسى جاڭا ۇستازدار ەكى جىلدان كەيىن پەداگوگ-مودەراتور بىلىكتىلىك دەڭگەيىنە، ياعني اتتەستاتسياعا قادام باسقاندا، پەداگوگ بىلىكتىلىگىنىڭ تەستىن تاپسىرادى. باسقا جاعدايدا كاتەگورياعا، اتتەستاتسياعا تاپسىراتىن بىردە-ءبىر ۇستاز بۇل تەستىلەۋدەن وتۋگە مىندەتتەلمەيدى. پەداگوگ بىلىكتىلىگى تەستىنىڭ اتتەستاتسياعا ەشقانداي بايلانىسى بولمايدى، - دەپ ءتۇسىندىردى مينيستر.

سونىمەن قاتار پاندىك تەست باسشىلىق لاۋازىمداعى ازاماتتارعا دا مىندەتتى تالاپ كۇيىندە قالماق.

جۇكتەمە ازايادى

جاڭا ەرەجەدە پەداگوگتەر ءۇشىن ءبىرقاتار قوسىمشا مىندەت الىنىپ تاستالدى: ەسسە جازۋ، عىلىمي ماقالالار جاريالاۋ، اۆتورلىق باعدارلاما ازىرلەۋ، وقۋ-ادىستەمەلىك ماتەريالدار دايىنداۋ مىندەتتى تالاپ قاتارىنان شىعارىلعان.

اسىرەسە مۇعالىمدەر عىلىمي ماقالانىڭ تالاپ ەتىلمەيتىنىنە قۋانىپ وتىر. سەبەبى كوپتەگەن سالالىق باسىلىم مۇعالىمدەردىڭ ماقالاسىن اقىلى نەگىزدە جاريالايدى، ءتىپتى مۇنى كاسىپ كوزىنە اينالدىرعاندار بار. بۇل ءبىر جاعىنان، ۇستازدىڭ قالتاسىن قاقسا، ەكىنشى جاعىنان، ءبىلىم بەرۋگە جۇمساۋى قاجەت ۋاقىتىن الادى.

فوتو: وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى

ءومىر شىنىبەك ۇلىنىڭ پايىمداۋىنشا، بارىنەن بۇرىن عىلىمي جۇمىستىڭ ەرەجەدەن الىنعانى دۇرىس. ويتكەنى، مۇعالىم - عىلىمي قىزمەتكەر ەمەس، پەداگوگ.

- بۇرىن اۆتورلىق باعدارلاماعا قارسى شىققان بولاتىنمىن. اۆتورلىق باعدارلاما كىشىگىرىم عىلىمي جۇمىس قوي. ال عىلىمي جۇمىس كەز كەلگەن مۇعالىمنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى. وعان تەرەڭ ىزدەنىس، بوس ۋاقىت، تىڭعىلىقتى دايىندىق قاجەت. كۇننىڭ باسىم بولىگىن بالامەن وتكىزەتىن مۇعالىمدە ونداي مۇمكىندىك بولا قويۋى ەكىتالاي. سوندىقتان عىلىمي ماقالانى الىپ تاستاۋ ء- جون قادام، - دەيدى ساراپشى.

اياتجان احمەتجان ۇلىنىڭ سوزىنشە، ەسسە جازۋ، عىلىمي ماقالالار جاريالاۋ، اۆتورلىق باعدارلاما ازىرلەۋ، وقۋ- ادىستەمەلىك ماتەريالدار دايىنداۋ سەكىلدى جۇمىستار ءبىلىم ساپاسىنىڭ اجىراماس بولشەگى سانالادى. دەمەك، ونى تۇبەگەيلى قولدانىستان شىعارۋ ساپاعا اسەر ەتپەي قويمايدى.

- بۇل تالاپتاردى ەڭ جوعارى «پەداگوگ- شەبەرلەر» ساناتىنا ۇمىتكەرلەر ءۇشىن قالدىرۋى قاجەت دەپ ويلايمىن. وقۋشى مەن مۇعالىم جەتىستىگى جانە ونىڭ شىعارماشىلىعى ەڭ جوعارى سانات «پەداگوگ-شەبەر» ءۇشىن جان-جاقتى قارالۋى كەرەك. مۇنىڭ ءبارى جەكە وقىتۋ ساپاسىن ارتتىرماعانىمەن، ەلىمىزدىڭ وقۋ-ادىستەمەلىك بازاسىنىڭ قالىپتاسۋىنا پايداسىن تيگىزەدى. بىزدە ادىستەمەلىك بازا قالىپتاسپاسا، ءومىر بويى تەك جۇرتتان كوشىرەتىن، اۋدارماعا سۇيەنگەن جۇيە قالىپتاسادى. ول ەشقاشان وزىق ناتيجەگە جەتكىزبەيدى، - دەپ قوستى سالا مامانى.

اشىق ساباق، پراكتيكالىق جۇمىس: مۇعالىم دەڭگەيىنىڭ كورسەتكىشى

جاڭا مودەلدە بىلىكتىلىك ساناتتارى بويىنشا اشىق ساباقتار سانى مەن بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ساعاتتارىنىڭ كولەمى قىسقارعان. باستىسى، پەداگوگتىڭ پراكتيكالىق جۇمىس ناتيجەسى، جوبالارعا قاتىسۋى، تاربيە جۇمىسى ەسكەرىلەدى. سونداي-اق كاسىبي تاجىريبەسىن تاراتۋى دا ەسەپكە الىناتىن بولادى.

ۆيتسە-مينيستر شىنار اقپاروۆانىڭ ايتۋىنشا، جاڭارتىلعان ءتاسىل مۇعالىمنىڭ جۇمىسىن تەك اكادەميالىق كورسەتكىشتەرمەن ەمەس، ەڭ الدىمەن وقۋشىنىڭ تۇلعالىق دامۋىنا قوسقان ناقتى ۇلەسى ارقىلى باعالانباق.

- پەداگوگ- مودەراتور ساناتىنا قويىلاتىن تالاپتار قايتا قارالادى. بۇرىن جىل سايىن 5 اشىق ساباق وتكىزۋ كوزدەلسە، ەندى اتتەستاتتاۋ كەزەڭى ىشىندە 4 ساباق وتكىزۋ جەتكىلىكتى. سونىمەن قاتار بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنىڭ كولەمى 72 ساعاتتان 36 ساعاتقا دەيىن قىسقارتىلادى، - دەدى ۆيتسە-مينيستر.

دەمەك اتتەستاتتاۋ كەزىندە پەداگوگتىڭ مەكتەپ ىشىندەگى جوبالارى، شىعارماشىلىق توپتارعا قاتىسۋى باستى باعالاۋ تالابىنا اينالادى. سىنىپ ساعاتتارى مەن سىنىپتان تىس ءىس-شارالار وتكىزۋى دە ەسكەرىلەتىن بولادى.

ۆيتسە-ءمينيستردىڭ مالىمەتىنشە، «پەداگوگ-ساراپشى»، «پەداگوگ-زەرتتەۋشى» جانە «پەداگوگ-شەبەر» ساناتتارىنا دا وسىعان ۇقساس وزگەرىستەر ەنگىزىلمەك.

بايقاساق، مينيسترلىك پەداگوگتەردى باعالاۋدا تەك پراكتيكالىق ۇلگىگە بەت بۇرىپ بارا جاتقانداي. ارينە، جاڭا جۇيەدە مۇنىڭ ءبارى جاقسى كورىنەتىنى ءسوزسىز. الايدا كەي ساراپشى جاۋاپتى ورگان ناقتى جاعدايدى ەسكەرمەي وتىر دەپ سانايدى. سونىڭ ىشىندە كادر تاپشىلىعى مەن ۇمىتكەر كولەمى نازارعا الىنبادى دەگەن پىكىر بار.

نەلىكتەن؟ ماسەلەن، قازىر ورتا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە بىلىكتىلىك ساناتتارى بويىنشا 104999 - «پەداگوگ»، 126688 - «پەداگوگ- مودەراتور»، 95438 - «پەداگوگ- ساراپشى»، 82632 - «پەداگوگ- زەرتتەۋشى»، 2973 - «پەداگوگ- شەبەر» ەڭبەك ەتەدى. ەندى وسى پەداگوگتەر كەلەسى ساناتقا وتۋگە ءوتىنىم بەردى دەلىك.

«پەدەگوگ-شەبەر» ساناتىن ەسەپكە الماساق، قالعانىنا ءوتىنىمدى وڭىرلىك ءبىلىم باسقارمالارى مەن ءبىلىم بولىمدەرى قابىلدايدى. ونداعى اتتەستاتتاۋ كوميسسياسى جىل بويى ءوتىنىم بەرگەن مىڭداعان ادامنىڭ ءاربىرىنىڭ كەمىندە 4 اشىق ساباعىنا قاتىسۋى شارت، بۇل دەگەنىڭىز - 4 مىڭ ساعاتتان اسادى. قاراپايىم ەسەپپەن سالساق، ونداعان كوميسسيا مۇشەسى مۇنشا كولەمدى ەڭسەرۋى مۇمكىن ەمەس.

سول سەبەپتى اتتەستاتتاۋ كەزىندەگى قوسىمشا باعالاۋ تاسىلدەرىن قالدىرۋدى قالايتىندار كوپ.

وقۋ- اعارتۋ مينيسترلىگى جانىنداعى قوعامدىق كەڭەستىڭ ءتورالقا مۇشەسى ءومىر شىنىبەك ۇلى ءالى دە ۇسىنىس-پىكىر ايتۋ قاجەت دەپ سانايدى. ويتكەنى مينيسترلىكتىڭ ۇسىنىسى - تۇپكىلىكتى شەشىم ەمەس، تالقىعا ۋاقىت بار.

- قازىر اتتەستاتتاۋدىڭ جاڭا جوباسى ازىرلەنىپ جاتىر. ماۋسىم ايىندا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ وتىرىسىندا تاعى تالقىلايتىن بولدىق. بىرنەشە كەڭەستەن كەيىن، ياعني 1-قىركۇيەككە دەيىن جوبا تولىق ءازىر بولادى، - دەيدى ساراپشى.

«ۇستاز» پلاتفورماسى

الداعى ۋاقىتتا ۇستازداردىڭ قاعاز تۇرىندە پورتفوليو جيناۋ ءۇردىسى جويىلىپ، جۇيە تولىق ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرىلەدى. بۇدان بىلاي بىلىكتىلىك ساناتتارى بويىنشا اتتەستاتتاۋ دا «ۇستاز» پلاتفورماسى ارقىلى ۇيىمداستىرىلماق. پلاتفورمادا مۇعالىمگە قاتىستى مالىمەتتەر بىرنەشە مەملەكەتتىك دەرەكقوردان اۆتوماتتى تۇردە الىنادى. قىزمەت ورنى، ەڭبەك ءوتىلى، ءبىلىم دەڭگەيى مەن كاسىبي جەتىستىكتەرى ءبىر جۇيەگە جيناقتالىپ، قاعازباستىلىق تولىقتاي جويىلۋى مۇمكىن.

بۇگىندە پەداگوگتەر پلاتفورمانى ءتيىمدى پايدالانىپ كەلەدى. وتكەن جىلى اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەدە تەك «پەداگوگ-مودەراتور» جانە «پەداگوگ- ساراپشى» بىلىكتىلىك ساناتتارى بويىنشا اتتەستاتتاۋ جۇرگىزىلگەن ەدى. الداعى ۋاقىتتا وزگە دە ساناتتاردى وسى پلاتفورمادا باعالاۋ جوسپارلانعان. مىسالى، جىل ىشىندە «ۇستاز» ارقىلى 93,1 مىڭ پەداگوگ بىلىكتىلىك ساناتتارىنا ءوتىنىش بەرىپ ۇلگەرىپتى.

پەداگوگتەردىڭ بىلىكتىلىك ساناتىن الۋعا ۇمتىلۋى - تەك تالاپتان تۋىنداعان قادام ەمەس. مەملەكەت ءار ساناتقا قاراي ۇستازعا قوسىمشا اقى تولەيدى. مىسالى، «پەداگوگ-شەبەر» - لاۋازىمدىق جالاقىسىنىڭ 50 پايىزىن، «پەداگوگ-زەرتتەۋشى» - 40 پايىز، «پەداگوگ- ساراپشى» - 35 پايىز، ال «پەداگوگ-مودەراتور» - 30 پايىز كولەمىندە الادى.

اۆتورى

باقىتجان سەرىك ۇلى