اتا-انانىڭ سمارتفونعا تاۋەلدىلىگى بالاعا دا اسەر ەتەدى - زەرتتەۋ

استانا. KAZINFORM - قازىرگى تاڭدا سمارتفون ءومىرىمىزدىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالدى. جۇمىس، وقۋ، بايلانىس، جاڭالىق وقۋ نەمەسە الەۋمەتتىك جەلىگە كىرۋ - مۇنىڭ ءبارى ءبىر قۇرىلعىنىڭ ىشىندە.

Смартфонға көп қарау
سۋرەت: istockphoto.com

الايدا تەحنولوگيانىڭ قولايلىلىعى وتباسى ىشىندەگى قارىم-قاتىناسقا دا اسەر ەتە باستاعانى بايقالادى. سوڭعى عىلىمي زەرتتەۋلەر اتا-انانىڭ تەلەفونعا شامادان تىس كوڭىل ءبولۋى جاس وسپىرىمدەردىڭ ەموتسيونالدىق جاعدايىنا ىقپال ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتىپ وتىر.

بالالار ەڭ الدىمەن نازاردى قاجەت ەتەدى

پسيحولوگتاردىڭ ايتۋىنشا، بالا ءۇشىن اتا-انانىڭ كوڭىل ءبولۋى - ونىڭ ءوزىن قاۋىپسىز ءارى ماڭىزدى سەزىنۋىنىڭ نەگىزگى شارتى. اڭگىمەلەسىپ وتىرعان كەزدە اتا-انانىڭ تەلەفونعا قايتا-قايتا ءۇڭىلۋى نەمەسە بالانىڭ ءسوزىن ءبولىپ، حابارلاماعا جاۋاپ بەرۋى جاس ءوسپىرىمنىڭ ءوزىن ەلەۋسىز قالعانداي سەزىنۋىنە سەبەپ بولۋى مۇمكىن.

Frontiers in Psychology جۋرنالىندا جاريالانعان زەرتتەۋدە 12-17 جاس ارالىعىنداعى 600 گە جۋىق جاس ءوسپىرىمنىڭ پىكىرلەرى سارالانعان. عالىمدار اتا-اناسىنىڭ سمارتفونعا جيى الاڭدايتىنىن ايتقان بالالاردىڭ ەموتسيونالدىق قيىندىقتاردى كوبىرەك باستان كەشىرەتىنىن انىقتاعان.

زەرتتەۋ بارىسىندا جاس وسپىرىمدەرگە اتا-انالارىنىڭ ولاردى تەلەفوننىڭ كەسىرىنەن ەلەمەيتىنى، مۇقيات تىڭدامايتىنى نەمەسە ەكرانعا كوبىرەك ۋاقىت بولەتىنى تۋرالى سۇراقتار قويىلعان.

ناتيجەسىندە ءوزىن نازاردان تىس قالعانداي سەزىنەتىن بالالاردىڭ ەكى ءتۇرلى مىنەز-قۇلىق ۇلگىسى بايقالعان. ءبىر بولىگى اتا-اناسىنىڭ ماحابباتى مەن قولداۋىن ۇنەمى ىزدەۋگە بەيىم بولسا، ەكىنشىلەرى كەرىسىنشە، جاقىن قارىم-قاتىناستان قاشقاقتاپ، ەموتسيالىق تۇرعىدان الىستاي باستاعان.

ماماندار مۇنداي وزگەرىستەر ءجاسوسپىرىمنىڭ وزىنە دەگەن سەنىمى مەن بولاشاقتاعى الەۋمەتتىك قارىم-قاتىناسىنا دا اسەر ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى.

بۇل سمارتفوننىڭ تىكەلەي كىناسى مە؟

زەرتتەۋ اۆتورلارى ماڭىزدى جايتتى اتاپ وتەدى: بۇل جۇمىس سمارتفونداردىڭ مىندەتتى تۇردە ەموتسيونالدىق ماسەلەلەردىڭ سەبەبى ەكەنىن دالەلدەمەيدى.

كەرىسىنشە اتا-اناسىمەن قارىم-قاتىناسى بۇرىننان كۇردەلى بولعان جاس وسپىرىمدەر كەز كەلگەن نازاردىڭ جەتىسپەۋىن اناعۇرلىم اۋىر قابىلداۋى مۇمكىن. سوعان قاراماستان، زەرتتەۋدە انىقتالعان بايلانىس مامانداردىڭ نازارىن اۋدارۋعا جەتكىلىكتى دەڭگەيدە ايقىن بولعان.

عالىمداردىڭ پىكىرىنشە، سيفرلىق تەحنولوگيالار ەرەسەكتەردىڭ دە مىنەز-قۇلقىنا ىقپال ەتەدى. الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن ءتۇرلى قوسىمشالار قولدانۋشىنىڭ نازارىن مۇمكىندىگىنشە ۇزاق ۋاقىت ۇستاپ تۇراتىنداي ەتىپ جاسالعان. سوندىقتان تەلەفونعا تاۋەلدىلىك تەك بالالاردىڭ ەمەس، اتا-انالاردىڭ دا كۇندەلىكتى ادەتىنە اينالۋى ىقتيمال.

وسىنىڭ سالدارىنان ءبىر ۇيدە بىرگە وتىرعان وتباسى مۇشەلەرى ءبىر-بىرىمەن سويلەسۋدىڭ ورنىنا ءارقايسىسى ءوز ەكرانىنا ءۇڭىلىپ وتىراتىن جاعدايلار جيىلەپ كەلەدى.

وتباسىلىق بايلانىستى قالاي نىعايتۋعا بولادى؟

پسيحولوگتار ماسەلەنى شەشۋدىڭ كۇردەلى جولىن ۇسىنبايدى. كەرىسىنشە، قاراپايىم ادەتتەردىڭ ءوزى ۇلكەن وزگەرىس اكەلۋى مۇمكىن.

مىسالى داستارقان باسىندا تەلەفوندى شەتكە قويۋ، بالا سويلەپ تۇرعان كەزدە ەكرانعا قاراماۋ، سەرۋەندەۋ نەمەسە بىرگە ۋاقىت وتكىزگەندە گادجەتكە ەمەس، اڭگىمەگە كوڭىل ءبولۋ جانە كۇنىنە بىرنەشە مينۋت بولسا دا بالامەن ەشتەڭەگە الاڭداماي سويلەسۋ.

وسىنداي قاراپايىم ارەكەتتەر بالانىڭ ءوزىن باعالى ءارى تىڭدالعان ادام رەتىندە سەزىنۋىنە ىقپال ەتەدى.

سمارتفون - پايدالى قۇرال. ءبىراق ول جاقىن ادامداردىڭ ورنىن الماستىرا المايدى. بالالار ءۇشىن اتا-انانىڭ بىرنەشە مينۋتتىق شىنايى نازارى ونداعان حابارلاما مەن الەۋمەتتىك جەلىدەگى ۋاقىتتان الدەقايدا قۇندى.

عالىمداردىڭ زەرتتەۋى تاعى ءبىر ماڭىزدى ويدى ەسكە سالادى: وتباسىداعى سەنىم مەن ەموتسيونالدىق جاقىندىق ۇلكەن ىستەردەن ەمەس، كۇندەلىكتى قاراپايىم قارىم- قاتىناستان قالىپتاسادى. كەيدە تەلەفوندى ءبىر ساتكە ءوشىرىپ، بالانىڭ اڭگىمەسىن مۇقيات تىڭداۋ - ونىڭ بولاشاقتاعى پسيحولوگيالىق ساۋلىعىنا جاسالعان ەڭ ماڭىزدى ينۆەستيتسيالاردىڭ ءبىرى بولۋى مۇمكىن.

ءبىز بۇعان جەيىن «بالانى كىم تاربيەلەپ جاتىر: اتا-انا ما، الدە تەلەفون با؟» دەگەن ماسەلەگە دە جان-جاقتى توقتالعان ەدىك.