استانانىڭ باس جوسپارى جاڭاردى: ەلوردادا قانداي نىساندار سالىنادى

باس جوسپار قالانىڭ الداعى دامۋىن ايقىندايتىن نەگىزگى قۇجات. وندا اۋماقتاردى يگەرۋ، الەۋمەتتىك نىسانداردى ورنالاستىرۋ، كولىك جانە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ باعىتتارى قامتىلعان.

قۇجاتتا ءۇش كەزەڭ بەلگىلەنگەن:

- باستاپقى كەزەڭ - 2025 -جىلعى 1-قاڭتار؛

- ءبىرىنشى كەزەڭ - 2030-جىل؛

- ەسەپتىك مەرزىم - 2035-جىل.

جاڭارتىلعان باس جوسپاردى ازىرلەۋ كەزىندە استانانىڭ الەۋمەتتىك- كونوميكالىق دامۋى، قالا اۋماعىنىڭ قازىرگى پايدالانىلۋى، ينجەنەرلىك جانە كولىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ جاعدايى ەسكەرىلگەن. سونداي-اق ەلوردانىڭ استانا اگلومەراتسياسىمەن بايلانىسىنا ءمان بەرىلگەن.

باس جوسپاردا قالانىڭ الەۋمەتتىك، دەمالىس، وندىرىستىك، كولىك جانە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ باعىتتارى ايقىندالعان. سونداي-اق قۇجاتتا اۋماقتاردى پايدالانۋ ءتارتىبى، قۇرىلىس جۇرگىزىلەتىن جانە يگەرىلمەيتىن جەرلەر، رەزەرۆكە قالدىرىلاتىن اۋماقتار مەن جەر ۋچاسكەلەرىنە قاتىستى ماسەلەلەر قامتىلعان.

قۇجاتتا تابيعي جانە تەحنوگەندىك قاۋىپ-قاتەرلەردەن قورعاۋ، ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋ، سۋ نىساندارىن لاستانۋدان جانە سارقىلۋدان ساقتاۋ، ازاماتتىق قورعانىس پەن كولىك جۇيەسىن دامىتۋ شارالارى دا كورسەتىلگەن.

باس جوسپاردىڭ نەگىزىندە قالانىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ باعدارلامالارى، ەلەكتر، جىلۋ، گاز جانە سۋمەن جابدىقتاۋ، كارىز جانە نوسەر سۋ جۇيەلەرىن دامىتۋ سحەمالارى ازىرلەنەدى. سونداي-اق كولىك سحەماسى، ەگجەي-تەگجەيلى جوسپارلاۋ جوبالارى، تۇرعىن جانە وندىرىستىك اۋماقتاردى جاڭارتۋ باعدارلامالارى، قوعامدىق كەڭىستىكتەر مەن كوگالداندىرۋ جوبالارى دايىندالادى.

استانا حالقى 2035-جىلعا قاراي 2,3 ميلليونعا جۋىقتايدى

2025 -جىلعى 1-قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا استانادا 1 ميلليون 528 مىڭ ادام تۇرعان.

باس جوسپارداعى بولجامعا سايكەس، 2030-جىلى ەلوردا حالقى 1 ميلليون 965,5 مىڭ ادامعا، ال 2035-جىلى 2 ميلليون 275 مىڭ ادامعا جەتەدى. سول كەزدە ەڭبەككە قابىلەتتى جاستاعى تۇرعىنداردىڭ ۇلەسى قالا حالقىنىڭ 59,5 پايىزىن قۇرايدى دەپ بولجانىپ وتىر.

2025 -جىلدىڭ باسىندا استاناداعى تۇرعىن ءۇي قورىنىڭ جالپى اۋدانى 36 ميلليون 685 مىڭ شارشى مەتر بولعان.

تاعى 33 ميلليون 311 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالۋ جوسپارلانعان. ونىڭ 15 ميلليون 265 مىڭ شارشى مەترى 2030-جىلعا دەيىن پايدالانۋعا بەرىلۋى ءتيىس.

سونىمەن قاتار قالانى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن ەسكى جانە اپاتتى ۇيلەردى، ساياجايلاردى، گاراجداردى جانە از قاباتتى قۇرىلىستاردى بۇزۋ قاجەت. باس جوسپاردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا جالپى اۋدانى 1 ميلليون 713 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي قورىن بۇزۋ كوزدەلگەن. ونىڭ 484 مىڭ شارشى مەترى 2030 -جىلعا دەيىن سۇرىلەدى. بۇزىلاتىن نىسانداردىڭ 95 پايىزىن جەكە ءۇي قۇرىلىستارى قۇرايدى.

استانادا قانشا مەكتەپ پەن بالاباقشا قاجەت

حالىق سانىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى الەۋمەتتىك نىساندارعا دەگەن قاجەتتىلىك تە ارتادى.

2035 -جىلعا قاراي مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردا 159194 ورىن قاجەت بولادى. بۇل قاجەتتىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 206 بالاباقشا سالۋ كوزدەلگەن.

جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە 2030-جىلعا قاراي 182423 ورىن، ال 2035 -جىلعا قاراي 256170 ورىن قاجەت بولادى.

باس جوسپاردا 2030-جىلعا دەيىن 123 مەكتەپ، ال ودان كەيىن 2035-جىلعا دەيىن تاعى 55 مەكتەپ سالۋ قاراستىرىلعان.

قالانىڭ ەكولوگيالىق جاعدايى قالاي وزگەرەدى

باس جوسپاردى جاڭارتۋ كەزىندە 2035 -جىلعا دەيىن قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ قورشاعان ورتاعا اسەرى دە باعالانعان.

استانادا اۋا ساپاسىنا ەڭ كوپ اسەر ەتەتىن نەگىزگى فاكتورلاردىڭ قاتارىندا اۆتوكولىك، جىلۋ ەنەرگەتيكاسى، جەكە جىلۋ كوزدەرى مەن كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق سەكتور اتالعان.

اۋانىڭ لاستانۋىن ازايتۋ ءۇشىن تۇرعىن ۇيلەر مەن كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى گازداندىرۋدى جالعاستىرۋ، ج ە و-2 مەن ج ە و-3 ءتى جاڭعىرتۋ، قوعامدىق كولىك پەن Tarlan Astana جۇيەسىن دامىتۋ جانە كوگالداندىرىلعان اۋماقتاردى كوبەيتۋ جوسپارلانعان.

سۋمەن قامتۋ ءۇشىن جاڭا نىساندار سالىنادى

قالا استانا سۋ قويماسى، قانىش ساتبايەۆ اتىنداعى كانال جانە ەسىل وزەنى ارقىلى سۋمەن قامتاماسىز ەتىلەدى.

قالا وسكەن سايىن سۋ تۇتىنۋ كولەمى ارتىپ، كارىز جۇيەسىنە تۇسەتىن جۇكتەمە دە كوبەيەدى. وسىعان بايلانىستى تاۋلىگىنە 210 مىڭ تەكشە مەتر سۋ وڭدەي الاتىن № 4 سورعى-سۇزگى ستانتسياسىن سالۋ جوسپارلانعان.

سونداي-اق تاۋلىگىنە 35 مىڭ تەكشە مەتر سۋ بەرەتىن نۇرا جەراستى سۋ كەن ورنىن يگەرۋ، ك و س-2 جانە كوس-3 تازارتۋ نىساندارىن، جەرگىلىكتى تازارتۋ قۇرىلعىلارىن سالۋ جانە نوسەر سۋىن تازارتۋ جۇيەسىن دامىتۋ كوزدەلگەن.

بۇدان بولەك، سۋ ايدىندارىنىڭ ارناسىن جانە ءتۇبىن تازارتۋ، جاعالاۋ اۋماقتارىن رەتكە كەلتىرۋ جانە سۋ ەكوجۇيەلەرىن قالپىنا كەلتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

قارابيدايىق سۋ جيناقتاۋشى كولىن تازارتۋ مەن نۇرا جانە ەسىل وزەندەرىنىڭ ارالىعىنداعى اۋماقتاردى سۋ باسۋدان قورعاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. قالاداعى سۋ قورى جەرلەرىنىڭ جالپى اۋماعى 5,41 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى.

كولىك پەن اۋەجايدان شىعاتىن شۋداەسكەرىلەدى

استانادا شۋ دەڭگەيىنە نەگىزىنەن اۆتوكولىك قوزعالىسى، تەمىرجول جانە حالىقارالىق اۋەجاي اسەر ەتەدى. ەكىنشى ۇشۋ-قونۋ جولاعىنىڭ ىسكە قوسىلۋى مەن كولىك جەلىسىنىڭ كەڭەيۋىنە بايلانىستى قالادا شۋ دەڭگەيى جوعارى اۋماقتار ارتۋى مۇمكىن.

سوندىقتان تۇرعىن ۇيلەر مەن قوعامدىق نىسانداردى ورنالاستىرۋ كەزىندە شۋ دەڭگەيىنە قاتىستى شەكتەۋلەر ەسكەرىلەدى. سونىمەن قاتار قوعامدىق كولىكتى دامىتۋ، شۋ دەڭگەيىن تومەندەتۋ شارالارىن قابىلداۋ جانە قالاداعى شۋ دەڭگەيىن تۇراقتى باقىلاۋ قاراستىرىلعان.

تالدىكول كولدەرىنىڭ ءبىر بولىگى ساقتالادى

قالاداعى ەكولوگيالىق تۇرعىدان قۇندى اۋماقتاردىڭ قاتارىنا ەسىل وزەنىنىڭ جايىلما اۋماعى، تالدىكول مەن مايبالىق كولدەرى، سۋلى-باتپاقتى القاپتار جانە استانانىڭ «جاسىل بەلدەۋى» ەنگىزىلگەن.

باس جوسپاردا كىشى تالدىكول كولدەرىنىڭ № 5, № 7 جانە № 9 ۋچاسكەلەرىن ساقتاۋ كوزدەلگەن. سونىمەن بىرگە كوگالداندىرىلعان اۋماقتاردى كەڭەيتۋ جانە تابيعي اۋماقتار قۇرىلىس ءۇشىن الىنعان جاعدايدا ونىڭ ورنىن تولتىرۋعا باعىتتالعان ەكولوگيالىق شارالار جۇرگىزۋ جوسپارلانعان.

جەردىڭ ءبۇلىنۋى مەن سۋ باسۋ قاۋپىن ازايتۋ ءۇشىن زاقىمدانعان اۋماقتاردى قالپىنا كەلتىرۋ، كوگالداندىرۋ جۇيەسىن دامىتۋ جانە قالدىقتاردى باسقارۋ نىساندارىنىڭ ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ شارالارى قاراستىرىلعان.

كليماتتىڭ وزگەرۋى دەنازارعا الىنعان

استانانى دامىتۋ كەزىندە كليماتتىڭ وزگەرۋىنە بەيىمدەلۋ جانە پارنيكتىك گازدار شىعارىندىلارىن ازايتۋ ماسەلەلەرى ەسكەرىلەدى.

ءول ۇشىن گازداندىرۋدى جالعاستىرۋ، ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ، قوعامدىق كولىكتى دامىتۋ، «جاسىل بەلدەۋدى» كەڭەيتۋ، سۋلى-باتپاقتى اۋماقتاردى ساقتاۋ جانە جاڭبىر مەن ەرىگەن قار سۋىن باسقارۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

قۇجاتتا كوزدەلگەن تابيعاتتى قورعاۋ شارالارى جۇزەگە اسىرىلعان جاعدايدا باس جوسپاردى ىسكە اسىرۋ قورشاعان ورتاعا ەلەۋلى كەرى اسەر ەتپەيتىنى كورسەتىلگەن.

استانانىڭ جاڭارتىلعان باس جوسپارىن بەكىتكەن ۇكىمەت قاۋلىسى 2026-جىلعى 8 -تامىزدان باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلدى.