قازاقستاننىڭ تۇركياداعى گۋمانيتارلىق جۇمىسى قالاي جۇرگىزىلدى
ودان كەيىنگى جۇزدەگەن دۇمپۋلەر ەلدىڭ 11 پروۆينتسياسىندا جانە سيريا سەكىلدى كورشى مەملەكەتتەردە دە سەزىلدى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، بۇل ايماقتا ءزىلزالادان كەيىنگى دۇمپۋلەر تاعى التى اي بويى جالعاسادى.
وسى رەتتە قازاقستان باۋىرلاس مەملەكەتكە دەر كەزىندە ەلەۋلى كومەك كورسەتە الدى. بۇل جونىندە قازاقپاراتتىڭ تۇركياداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى ەگجەي-تەگجەيلى شولۋ ازىرلەدى.
الەمدى ءدۇر سىلكىندىرگەن وقيعا
تۇركيانىڭ وڭتۇستىك-شىعىسىنداعى جانە سيرياداعى جويقىن جەر سىلكىنىسىنەن قازا تاپقاندار سانى 50 مىڭنان استى.
تۇركياداعى جويقىن جەر سىلكىنىستەرىنەن قيراعان ۇيىندىلەردى قازۋعا 88 ەلدەن 11 مىڭعا جۋىق قۇتقارۋشى كەلدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇركيا رەسپۋبليكاسىنا دەر كەزىندە گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتتى.
اپات ايماعىنا جىبەرىلگەن گۋمانيتارلىق جۇكتە جالپى سالماعى 55 توننا بولاتىن جىلى كيىمدەر، شاتىرلار، مەتال كەرەۋەتتەر، توسەك-ورىن جابدىقتارى، ءدارى-دارمەك جانە باسقا دا قاجەتتى زاتتار بار.
قازاقستان بۇل كومەكتى «بۇركىت» مەملەكەتتىك اۆياكومپانياسىنىڭ ارنايى بورتىمەن جانە تۇرىك جۇك تاسىمالدارىنىڭ اۋە كولىگىمەن تۇركيانىڭ گازيانتەپ جانە ادانا قالالارىنا جەتكىزدى.
ءارى قاراي گۋمانيتارلىق ماقساتتاعى زاتتار گازيانتەپ قالاسىنىڭ اۋەجايىنان جانە ينجيرليك اسكەري اۆيابازاسىنان ءزىلزالادان ەڭ كوپ زارداپ شەككەن ايماقتارعا جىبەرىلدى.
سونىمەن قاتار، قازاقستان تۇركياعا جويقىن جەر سىلكىنىسى سالدارىن جويۋعا قارجىلاي كومەك اۋداردى. 2023-جىلعى 8- اقپاندا قازاقستان ۇكىمەتى تۇركياعا گۋمانيتارلىق كومەك رەتىندە 1 ميلليون دوللار ءبولۋ تۋرالى قاۋلى قابىلدادى.
ودان بولەك، اپات ايماعىنداعى تۇرعىنداردى ىزدەستىرۋ جانە جەدەل-قۇتقارۋ جۇمىستارى ءۇشىن ق ر توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنىڭ جەدەل توبى تۇركياعا اتتاندى.
قازاقستان ەڭ ۇزدىك ماماندارىن جىبەردى
قازاقستاندىق قۇتقارۋشىلار 7-19- اقپان ارالىعىندا تۇركيانىڭ ءۇش پروۆينتسياسىندا ىزدەستىرۋ- قۇتقارۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى: نۇرداعى اۋدانىندا، گازيانتەپ جانە حاتاي قالالارىندا تۇرعىنداردى ءۇيىندى استىنان قۇتقاردى.
بۇل رەتتە كاحرامانماراش پروۆينتسياسىنا گۋمانيتارلىق كومەك ۇزدىكسىز جەتكىزىلىپ تۇردى.
اپات ايماقتارىندا جالپى سانى 100 دەن استام قازاقستاندىق مامان جۇمىس ىستەدى. جەدەل توپ قۇرامىنا استانا، الماتى قالالارىنىڭ، قاراعاندى جانە اقمولا وبلىستارىنىڭ ماماندارى، سونداي-اق اپاتتار مەديتسيناسى ورتالىعىنىڭ دارىگەرلەرى كىردى.
ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارى ق ر توتەنشە جاعدايلار ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى گەنەرال-مايور يبراگيم كۇلشىمبايەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن جۇرگىزىلدى.
ۆيتسە-مينيستر اتاپ وتكەندەي، اپات ايماعىنداعى كۇردەلى جاعدايلارعا قاراماستان، قۇتقارۋ جۇمىستارى تاۋلىك بويى جۇرگىزىلدى. قويىلعان مىندەتتەر قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسىن بۇزباي، تولىق كولەمدە ورىندالدى.
«ت ج ايماعىندا قيراعان ۋچاسكەلەردە قازا تاپقان تۇرعىندار كوپ بولدى، ولاردى تۋىستارى مەن جاقىندارىننىڭ جوقتاۋى دا اۋىر پسيحوەموتسيونالدى جۇكتەمە ارتاتىنى انىق. ىزدەۋ جانە اپاتتىق- قۇتقارۋ جۇمىستارى افتەرشوك كەزىندە دە ۇزدىكسىز جانە تۇراقتى جۇرگىزىلدى. بۇل قيراعالى تۇرعان ۇيلەردى قۇلاتۋى دا مۇمكىن ەدى. الايدا، ءبىزدىڭ ماماندار جەكە قۇرامنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بارلىق جاعىمسىز سالداردى ەسكەردى. قازاقستاننىڭ تۇركياداعى گۋمانيتارلىق ميسسياسى تابىستى جۇزەگە اسىرىلدى دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى»، - دەدى يبراگيم كۇلشىمبايەۆ.
ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ شارالارى كەزىندە 15-18 ادامنان قۇرالعان توپتاردىڭ تىعىز جۇمىسى ارقىلى ءۇيىندى استىنان 7 ادام قۇتقارىلدى جانە 88 ادامنىڭ ءمايىتى الىندى.
سونىمەن قاتار، 200 دەن استام جەرگىلىكتى تۇرعىنعا مەديتسينالىق جانە پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتىلدى، ونىڭ ىشىندە 30 ى - ءارتۇرلى جاستاعى بالالار.
بۇل جۇمىس تاۋلىك بويى ءۇش اۋىسىمدا جۇرگىزىلدى.
ايتا كەتكەن ءجون، 8- اقپاندا حاتاي پروۆينتسياسىنىڭ انتاكيا قالاسىندا تۇركيا ت ج م ىزدەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە ءۇيىندى استىنان قازاقستان ازاماتى ءسابينا مامادياروۆا امان قۇتقارىلدى. ول جەدەل تۇردە ادانا قالاسىنداعى دجەيحان اۋرۋحاناسىنا جەتكىزىلدى جانە وندا زاقىمدالعان قولىنا وپەراتسيا جاسالدى.
وكىنىشكە قاراي، 9- اقپاندا قازاقستان ازاماتتارى - ءادىل قادىربەكوۆ پەن ميربولات قۇرماشيەۆ ءۇيىندى اراسىنان ءولى تابىلدى. كەيىن 10- اقپاندا تاعى ءبىر قازاقستان ازاماتى جانار جاقسىبەكوۆانىڭ دەنەسى تابىلدى.
قازاقستاندىق قۇتقارۋشىلاردىڭ زارداپ شەككەندەردى ىزدەۋ جانە تىعىرىقتان شىعارۋ جۇمىسىندا پليتالاردى كوتەرۋگە، ارماتۋرانى كەسۋگە، جابىنداردى اشۋعا، تيەۋگە جانە تازارتۋعا ارنالعان ارنايى تەحنيكا مەن قۇرالدار پايدالانىلدى.
ءبىزدىڭ قۇتقارۋشىلارىمىز قۇلاعان قابىرعا مەن ارنايى قازىلعان سوقپاق جولدار ارقىلى ەلەكتر قۋاتىن جۇرگىزىپ، اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتتى. اكۋستيكالىق ىزدەۋ قۇرالى مەن التى كينولوگيالىق توپ ىزدەۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارىن ەداۋىر جەڭىلدەتتى.
سونداي-اق، ءۇيىندىنى قازۋ اۋداندارىنا جاقىن جەردە دالالىق گوسپيتال اشىلدى. ءدال سول جەردە جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا العاشقى كومەك پەن پسيحولوگيالىق قولداۋ كورسەتىلدى. كەيبىر ازاماتتار جاي عانا جىلىنىپ، سۋ ىشۋگە دە كەلەتىن.
ق ر ت ج م قۇتقارۋشىلارى تۇركيا مەن ساۋد ارابياسىنىڭ قۇتقارۋشىلارىمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەدى. جەدەل ىنتىماقتاستىق زارداپ شەككەندەردى ىزدەۋ جانە جيناۋ جۇمىستارىندا جۇرگىزىلدى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىلىگى قىزمەتكەرلەرىنىڭ تولىق قاتىسۋىمەن ۇيىمداستىرىلدى.
قۇتقارۋ بولىمشەلەرى اراسىنداعى تىلدىك كەدەرگى اۋدارماشى رەتىندە ەرىكتى بولعان تۇركيا ج و و- لارىندا وقيتىن قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر كومەگىمەن ەڭسەرىلدى.
قۇتقارۋ وپەراتسيالارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەل ازاماتتارى، تۇركيانىڭ تابيعي اپاتتار مەن توتەنشە جاعدايلار باسقارماسىنىڭ (AFAD) قۇتقارۋشىلارى جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار قازاقستان قۇتقارۋشىلارىنا كاسىبيلىگى، جەدەلدىگى مەن جانقيارلىعى ءۇشىن العىس ءبىلدىردى.
ولاردىڭ دايىندىعىنىڭ جوعارى دەڭگەيى، ءتارتىبى مەن جەكە باتىلدىعى ايرىقشا اتالدى.
ق ر پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆ تۇركياداعى ءزىلزالا سالدارىن جويۋعا قاتىسقان قازاقستاندىق قۇتقارۋشىلاردىڭ ەلگە ورالعان سوڭ ماراپاتتالاتىنىن ايتتى.
باۋىرلاستىق قولداۋ
وتاندىق قۇتقارۋشىلار الدىڭعى شەپتە جۇمىس ىستەپ جۇرگەندە قازاقستاندا بەي-جاي قارامايتىن ازاماتتار گۋمانيتارلىق جانە ماتەريالدىق كومەك جينادى.
ق ر اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، قازاقستاندىقتار ۇلتتىق ەرىكتىلەر جەلىسى ارقىلى 100 ميلليون تەڭگە جينادى.
سونداي-اق، زارداپ شەككەن ايماقتاردا باسپاناسىز قالعان ادامدارعا 150 گە جۋىق كيىز ءۇي جىبەردى. تۇركيادا زارداپ شەككەندەرگە كاسىپكەرلەر، بلوگەرلەر، ەرىكتىلەر، جۋرناليستەر، قوعام قايراتكەرلەرى جانە باسقالار كومەك كورسەتۋدە.
ەتنومادەني ورتالىقتار 125 ميلليون تەڭگە جيناپ، ءوز ۇلەسىن قوستى. اتالعان بىرلەستىكتەردىڭ قولداۋىمەن تۇركياعا 50 ميلليون تەڭگەگە قاجەتتى زاتتار جىبەرىلگەن.
سونداي-اق، قازاقستاندىقتارعا ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن Kaspi قوسىمشاسىندا تىكەلەي ۇلتتىق ەرىكتىلەر جەلىسىنە نەمەسە تۇركيالىق AFAD قورىنا جىبەرۋ مۇمكىندىگى پايدا بولدى.
ايتا كەتەيىك، قازاقستانداعى تۇركيا ەلشىلىگى AFAD قورىنا قازاقستاندىقتار شامامەن 3 ميلليون دوللار جىبەرگەنىن حابارلادى.
قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ديپلوماتيالىق ميسسياسى، سول جەردە تۇراتىن قازاقستان ازاماتتارى مەن ستۋدەنتتەرى، سونداي-اق قازاق دياسپوراسى دا كومەكتەن تىس قالمادى.
ولار زارداپ شەككەن ايماقتارعا العاشقى كۇندەرى-اق شامامەن 160000 دوللار جيناپ بەردى.
تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ۋفۋك ەكيدجي استانادا وتكەن بريفينگتە سويلەگەن سوزىندە قازاقستاندىقتاردىڭ جەر سىلكىنىسىنەن زارداپ شەككەن تۇركيا حالقىنا كومەكتەسۋ ءۇشىن 5 ميلليون دوللار جيناعانىن ايتتى.
«وزگە دە كومەكپەن قاتار قازاقستان تۇرعىندارى اقشالاي دا قولداۋ كورسەتتى. جەر سىلكىنىسىنەن زارداپ شەككەندەر ءۇشىن ارنايى اشىلعان رەسمي شوتقا شامامەن 5 ميلليون دوللار ءتۇستى»، - دەدى ۋفۋك ەكيدجي.
ەلشى بارشا قازاقستاندىقتارعا العىسىن ءبىلدىرىپ، قازاقستان ۇكىمەتى 1 ميلليون دوللار كولەمىندە قارجىلاي قولداۋ كورسەتكەنىن ەسكە سالدى.
ول قازىر تۇركيادا عيماراتتارعا كەلتىرىلگەن زياندى انىقتاۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتقانىن ايتتى.
«بۇگىنگە دەيىن 1 ميلليون 188 مىڭعا جۋىق عيمارات زەرتتەلدى. ونىڭ ىشىندە 156 مىڭ عيمارات قيراعان نەمەسە قۇلاۋ قاۋىپىنىڭ الدىندا تۇر»، - دەپ ءمالىم ەتتى ەلشى.
بۇل رەتتە ءزىلزالادان زارداپ شەككەن 1 ميلليون 684 مىڭ تۇركيالىقتىڭ باسپانا ماسەلەسى شەشىلگەن.
قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىلىگى مەن ق ر ت ج م بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىمەن اپات ايماعىنان 107 وتانداسىمىز، ونىڭ ىشىندە قىرعىزستان مەن تۇركيا ازاماتتارى ەۆاكۋاتسيالاندى.
تۇركيا ج و و- لارىندا وقيتىن قازاقستاندىقتار گازيانتەپتەگى قازاقستاندىق قۇتقارۋشىلار مەن دارىگەرلەرگە كومەكتەسۋ ءۇشىن ەرىكتى رەتىندە اپات ايماعىنا باردى.
مەدەت مىرزاعۇلوۆ - اۋدارماشى رەتىندە كومەكتەسەتىن ەرىكتىلەردىڭ ءبىرى.
«مەن مۇندا ءوز ەركىممەن كەلدىم، وتانداستارىمىزعا كومەكتەسۋگە كەلدىم. تۇرىك حالقىنىڭ جاعدايى قاتتى اسەر ەتتى. سول سەبەپتى كومەكتەسۋدى ۇيعاردىم»، - دەيدى م. مىرزاعۇلوۆ.
ال فەرحات اسلانوعلۋ ت ج م جاساقتارىنا ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارىنا كومەكتەسەدى جانە تۇركياعا كورسەتكەن كومەگى ءۇشىن باۋىرلاس قازاقستان حالقىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
«مەن قازاقستانعا جانە قازاقستاندىق قۇتقارۋشىلارعا ۇلكەن العىسىمدى ايتقىم كەلەدى. ولار ءۇيىندى استىنان ءۇش ادامدى شىعاردى. كۇندىز-ءتۇنى جۇمىس ىستەيدى. كەيدە ولاردىڭ جۇمىسى 16 ساعاتقا سوزىلادى. قازاقستاننان كوپتەگەن كومەك كەلىپ ءتۇسىپ جاتىر»، - دەيدى ف. اسلانوعلۋ.
تۇرىك كاسىپكەرى يسكەندەر كاپلان، ەڭ الدىمەن، گازيانتەپكە جەر سىلكىنىسىنەن كەيىن كەلگەن قازاقستان ەلشىلىگى مەن كونسۋلدىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە راحمەت ايتتى.
سونداي-اق، ول قۇلاۋى مۇمكىن عيمارات استىنان دا ءتىرى ادامداردى شىعارۋدان قورىقپاي، باتىلدىق تانىتقان قازاقستاندىق قۇتقارۋشىلاردىڭ ەڭبەگىن اتاپ ءوتتى.
«تۇرىك حالقى ءۇشىن وتە قيىن كەزەڭدە سىزدەر ءبىزدىڭ قاسىمىزدا بولدىڭىزدار جانە كەرەمەت قولداۋ كورسەتتىڭىزدەر. ءبىز مۇنى ەشقاشان ۇمىتپايمىز»، - دەپ قوستى ي. كاپلان.
سونىمەن بىرگە تۇركيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ميەۆليۋت چاۆۋشوعلىنا قازاقستان مەن قازاقستان حالقىنىڭ باسشىلىعى اتىنان تۇركياداعى جەر سىلكىنىسىنە بايلانىستى كوڭىل ايتىلدى.
بۇل گازيانتەپ قالاسىنىڭ اۋەجايىندا قازاقستاننان گۋمانيتارلىق جۇكتەرى بار ارنايى بورت كەلگەن ساتتە بولعان ەدى.
قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىسى ەركەبۇلان ساپيەۆ پەن ق ر ت ج ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى يبراگيم كۇلشىمبايەۆ تۇركيا س ءى م باسشىسى ميەۆليۋت چاۆۋشوعلىنا جانە بارشا تۇرىك حالقىنا كوڭىل ايتتى.
ءوز كەزەگىندە تۇرىك ءمينيسترى تۇركيانىڭ تۇتاس حالقى اتىنان باۋىرلاس قازاقستان حالقىنا قيىن ساتتە قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن جانە كورسەتكەن كومەگى ءۇشىن العىسىن جەتكىزدى.
وسىلايشا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ تاپسىرماسى تولىق ورىندالدى: قازاقستاندىق قۇتقارۋ وپەراتسياسى اياقتالدى.
ءبىراق مىڭداعان قازاقستاندىقتار قاتىسقان گۋمانيتارلىق ميسسيا جالعاسىپ جاتىر.
