وكىمەتتىڭ قىسىمىمەن اعايىندارىمىز ءبىر تۇندە بوسىپ كەتتى - اباي قۇنانبايەۆتىڭ شوبەرەسى
بويىنان ۇلى ادامنىڭ ۇرپاقتارىنا ءتان تەكتىلىك پەن اسىل قاسيەتتەر بايقالىپ تۇراتىن ايگۇل اپايدىڭ اناسى قاديشا ازىكە قىزى ابايدىڭ تۋعان پەرزەنتى گۇلباداننىڭ قىزى بولعان. جالپى، اباي ۇرپاقتارى كەڭەس وكىمەتى ورناپ جاتقان الاساپىران كەزەڭدەردە قۋدالاۋعا ۇشىراپ، امان قالعاندارى جان-جاققا شاشىراپ كەتكەن ەكەن. ايگۇل مۇشتار قىزىنىڭ ايتقان اڭگىمەسىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز.
- قۇنانباي اۋلەتى سەمەيدىڭ قازىرگى اباي اۋدانىنداعى قاراۋىل اۋىلىندا جانە سول توڭىرەكتە شوعىرلانىپ ءومىر كەشكەن ەدى. مالى كوپ، باي ادامدار بولدى. مەنىڭ اكەم دە سول اۋىلدا تۇردى. 1934 - جىلدان باستاپ قۋعىن كورە باستاعان تۋىستاردىڭ كوبى قامالىپ، اتىلىپ جاتتى.
تۋىسقاندار مالىمەن بىرگە شاشىراپ وتىراتىن ەدى. وكىمەتتىڭ قىسىم كورسەتۋى تىم شەكتەن شىعىپ بارا جاتقان كۇندەردىڭ بىرىندە اعايىندار ءبىر-بىرىمەن حابارلاسا الماعان كۇيى، ءبىر تۇندە باستارى اۋعان جاقتارعا ۇدەرە كوشىپ كەتتى. جان-جاققا بىتىراپ كەتكەن قۇنانباي اۋلەتىنىڭ وكىلدەرى ءبىر-ءبىرىن جوعالتىپ، وسى كۇنى عانا تابىسىپ جاتىر. ەلدەن قول ءۇزىپ قالعانداردىڭ ۇرپاقتارىنىڭ ءبىرازى 1995 - جىلى اباي اتامنىڭ 150 جىلدىعىندا عانا كورىستى.
اكەمنىڭ اعايىن ءىنىسى ءدىنيسلام ىسقاق ۇلى الدىمەن قىرعىزستانعا قاشىپ، ودان كەيىن جامبىل وبلىسىنا ورالىپ، اقىرى شىمكەنتكە ورنىققان ەكەن. بۇل كەزدە اكەم مەن انام جاس بالاسىمەن باس ساۋعالاپ ءار جەردە جۇرگەن بولاتىن. ءدىنيسلام اعامنان: «مۇشتار، ءبىز شىمكەنتكە كەلدىك. مۇمكىندىگىڭ بولسا، سەن دە كەل»، - دەگەن حابار الىندى. انام التايعا كەتەيىك دەپ جۇرگەن، ال جاڭاعى حاباردان سوڭ اكەم شىمكەنتكە باۋىرىنىڭ جانىنا بارۋدى دۇرىس كورگەن. ءسويتىپ ولار شىمكەنتكە جەتتى. ءدىنيسلام اعامنىڭ اكە-شەشەسى، ايەلى راقشا، قىزدارى ۇرقىش، راقىش وسىندا ەكەن.
وكىنىشكە قاراي، سول كەزەڭدە، 1937- جىلى مەنىڭ اكەم مۇشتار اتىلىپ كەتتى. انام ءۇش جاسار ۇلى ماقساتپەن جانە سول جىلى جاڭا تۋىلعان مەنىمەن قالدى. مەن اكەمدى كورمەدىم.
شىمكەنتتە ءوستىم. مەكتەپتە اباي اتامنىڭ ولەڭدەرىن وقىدىق، ولەڭدەرىن جاتقا بىلەمىن. «كوزىمنىڭ قاراسى»، «وزگەگە كوڭىلىم تويارسىڭ»، «قاراڭعى تۇندە تاۋ قالعىپ»، «جەلسىز تۇندە جارىق اي»، تاعى باسقا اندەرىن شىرقايتىنبىز. ءبىراق سول زاماندا مەن اباي قۇنانبايەۆتىڭ شوبەرەسى ەكەنىمدى بىلگەن جوقپىن. انام دا، تۋىستارىمىز دا ول كەزدە وزدەرى قۇنانباي اۋلەتىنىڭ ۇرپاقتارى، ابايدىڭ بالا-شاعاسى ەكەنىن ايتۋدان وكىمەتتەن قايمىعىپ، ءسوز ەتپەيدى ەكەن.
1995 - جىلى اباي اتامنىڭ 150 جىلدىعىنا باردىق. انام سىرقات ەدى، بارا المادى. انام سول 1995 - جىلى اتامىزدىڭ مەرەيتويى وتكەننەن كەيىن قايتىس بولدى. انامنىڭ تاعدىرى قيىن بولعان. 1931-1932 - جىلدارداعى قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە انام ءوزىنىڭ اناسى، ۇلكەن اجەمىزدەن كوز جازىپ قالعان ەدى. ەكەۋى 1949 - جىلى تابىستى. 1945 - جىلى اباي اتامنىڭ 100 جىلدىعى بولعان. سول جيىنعا بارعان اجەمىز ءوزىنىڭ بالالارى تۋرالى سۇراستىرىپتى. سوندا «قاديشا قىزىڭىز ءتىرى، ول شىمكەنتتە تۇرادى» دەگەن حاباردى ەستىگەن ەكەن. اجەمىز 14 ۇل-قىز كورگەن، ءبىراق سولاردىڭ ءبىرازىنان اشارشىلىق كەزىندە كوز جازىپ قالدى. انام ونىڭ تۇڭعىشى بولدى.
كەيىن كەلە وسپان اتامنىڭ ۇرپاقتارىمەن دە تابىستىق. وسپان اتامنىڭ كەلىنى كاماليا اقىن اتامنىڭ 1945 – جىلعى 100 جىلدىعىنا بارىپ، مەنىڭ اجەممەن كورىسىپتى. ءوزىم اباي اتامنىڭ ۇلى تۇراعۇلدىڭ اقيلا، قاليما جانە ماكەن ەسىمدى ءۇش قىزىن كوردىم. اقيلانىڭ كۇيەۋى 1937 - جىلى اتىلىپ كەتتى، قاليمانىڭ كۇيەۋى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ تۋعان اعاسى ەدى، ماكەننىڭ كۇيەۋى سۋديا قىزمەتىن اتقاردى.
... ايگۇل اپاي اجەسىنىڭ جانە اناسىنىڭ تاعدىرلارىنىڭ اۋىر بولعانىنا، سوعان قالاي توتەپ بەرگەندەرىنە تاڭعالادى. ءوزىنىڭ دە وسى كۇندەرگە جەتكەنىنە شۇكىرشىلىك ەتەدى. اعاسى ماقسات مۇشتار ۇلى دۇتبايەۆ شىمكەنتتە عۇمىر كەشىپ، وسىندا 1997 - جىلى دۇنيەدەن ءوتتى. ول قالانىڭ 18 شاعىن اۋدانىندا تۇراتىن. قازىر وندا جۇبايى سىرعاگۇل دۇتبايەۆا ءومىر سۇرەدى. ماقسات دۇتبايەۆ «سەلستروي-18» ترەسىندە ەكونوميكا جونىندەگى باسقارۋشىنىڭ ورىنباسارى، جوسپارلاۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى قىزمەتتەرىن اتقارعان ەدى. ولاردىڭ بەس قىزى بار: ەڭلىك - الماتىدا، ايجان - ماسكەۋدە، شولپان - شىمكەنتتە، جانار - استانادا، جادىرا - الماتىدا. ايگۇل اپايدىڭ كۇيەۋى مامبەتالى ساريەۆ تە قۇرىلىس سالاسىندا 40 جىل قىزمەت اتقارىپ، زەينەتكەرلىككە شىقتى. ولاردىڭ ەكى قىز، ءبىر ۇلدارى بار: ۆالەريا شىمكەنتتە دارىگەر (اتىن ابايدىڭ ءىنىسى وسپاننىڭ كەلىنى قويعان)، بيبىنۇر ماسكەۋدە، باۋىرجان شىمكەنتتە.
«وقىپ، جوعارى ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بولمادى، - دەيدى ايگۇل مۇشتار قىزى. - اكەمنىڭ قارىنداسى قاديشا اپكەمنىڭ اقىلىمەن تىگىنشىلىكتى وقىپ، سول سالادا 35 جىل جۇمىس ىستەپ، زەينەتكەرلىككە شىقتىم. جۇمىسىم وزىمە ۇنادى، جەكە ادامدارعا ارنالعان جوعارى ساناتتى كيىم تىگەتىن مەملەكەتتىك اتەلەدە كيىم ءپىشۋشى بولىپ ىستەدىم».
سەرىك الدانوۆ
شىمكەنت قالاسى
دەرەككوزى: «حالىق ءسوزى» گازەتى. 2012-جىل
