قۇرداستار قالجىڭى

ولار تۋرالى «ءبىز ەلۋ جەتىنىڭ تۇلەكتەرىمىز» اتتى ءومىرباياندىق كىتاپ تا شىقتى. مەكتەپ بىتىرگەندەرىنىڭ 50 جىلدىعىن دۇركىرەتە تويلاعان قۇرداستاردىڭ قالجىڭدارى دا جاراسىمدى. سولاردىڭ ءبىرسىپىراسى تومەندەگىدەي.

«ەندى بۇل ۇيگە راقمەت ايتايىق»

ناۋاتتىڭ تۋعان كۇنى دەپ قالىبەككە جۋعىزدىق. ءتۇننىڭ ءبىراز ۋاعىن ويىن-كۇلكىمەن كوڭىلدى وتكىزدىك. جىگىتتەردىڭ الدى الا قاۋدان. اسىرەسە، قالىبەك قوناعىنا الدىرامىن دەپ ءوزى باسىڭقىراپ العان. ونىڭ «ءۇي يەسى ىشپەسە، قوناق ىشە مە؟» دەپ ءبىر اشىلاتىن كۇنى بار. بۇگىن تاپ سونداي. مۇرىندى تارتىپ، شالباردى ىشقىرىنان كوتەرىپ، قوس قولداپ شاشىن ارتىنا قاراي قايىرعىشتاپ ءجۇرىپ ءبيدىڭ «سويقانىن» سالدى. قوناقتارى كوڭىلدى بولسىن دەگەنى شىعار. تاراي باستادىق. اۋلاعا شىقتىق. قاسىمىزدا كيىنىپ العان قالىبەگىمىز ءجۇر. «ەندى بۇل ۇيگە راقمەت ايتايىق» دەپ قويار ەمەس. سوندا قايدا بارادى ەكەن-اي!

ايدى جاعىپ قويعان ءتۇن

جايشىلىقتىڭ ۇيىنەن شىقتىق. قاڭتاردىڭ قاتتى ايازىن ەلەر ەمەسپىز. جەردە قالىڭ قار. سىقىر-سىقىر ەتەدى. اينالا اپپاق. تۇنگى اسپان شايداي اشىق. تولعان اي تاس توبەدە. اي جارىعى اق قارمەن استاسىپ، جۇلدىزداردى دا سيرەتىپ جىبەرگەن. ادەمى ءتۇن. ەسىك الدىنا شىعىپ، ءبىر-ءبىرىمىزدى قيماعانداي تۇرىڭقىراپ قالدىق. اۋا تازا. راحات. - ال ەندى جولدارىڭ بولسىن. ايدى دا جاعىپ قويدىم. جولدارىڭ جارىق بولسىن دەپ، - دەيدى جەڭىلدەۋ كيىنگەن جايشىلىق. كۇلىسىپ جاتىرمىز. سوڭعى شايعا قاراماي، دالاعا شىعىپ اسىقپاي تۇرعانىمىزعا كۇلەمىز. اي جاققان ءتۇن. ادەمى ءسوز. سودان جايشىلىقتىڭ اي جاققان ءتۇنى اتانىپ كەتتى.

«بارجومي بار ما ەكەن؟»

مەكتەپ بىتىرگەنىمىزدىڭ جيىرما بەس جىلدىعىنا ازىرلەنىپ جاتىرمىز. كەزەك-كەزەك شاقىرىس. ازىرلىك بارىسىن ءسوز ەتەمىز. قوناق بولامىز. وتتىڭ باسىن كورسەتۋ بارلىعىمىزدىڭ دا ويىمىزدا. - كوپتەن دايىندالىپ ءجۇرمىن. كەلەسى كەزەكتە ءبىزدىڭ ۇيدە بولارسىزدار، - دەگەن ءابدىحالىقتىڭ وتىنىشىمەن قالا، دالامىز تۇگەل سوندا باس قوستىق. كەڭ جايىلعان داستارقان. تاعامنىڭ نەشە ءتۇرىن، شاراپتىڭ جالاعاشتا جوعىن جايناتىپ قويىپتى. كوردىڭدەر مە، قاندايمىن دەگەندەي ۇي يەسى ارا-اراسىندا وزىنە-ءوزى ءسوز بەرىپ، سويلەپ كەتەدى.

- نە قالايسىڭدار؟ ءشۇبات بار، قىمىز بار، ايران-اشىتپاعا دەيىن دايىنداتىپ، سالقىنداتىپ قويدىم. مىنا قازى-قارتادان، جال-جايادان الىپ وتىرىڭدار. اناۋ كيىكتىڭ جۇمساق قۋىرداعى، باعلاننىڭ ەتى قايناپ جاتىر، - دەپ مول تاعامعا توياتتاعان كوزدەردى سوزبەن ارباپ ءابدىحالىق ءماز. كەنەت سالقىن سىرادان ۇرتتاپ وتىرعان قالىبەك: - اسقازانىم اۋىرىپ... مينەرالدى سۋ بار ما ەكەن؟ - دەمەسى بار ما قۋاقىلانا. الگىندە عانا قۇستىڭ سۇتىنەن باسقانىڭ ءبارىن تاۋىپ قويدىم دەپ تۇرعان ابەكەمىز ىڭعايسىزدانىپ:

- الدا عانا ۇرىلعان جەرىم-اي، قويما تولى وتپەي تۇرعان بارجوميدى الماپپىن عوي، دۇرىس جىگىتتەر، ارتىقتاۋ كەتسەم، ايىپقا بۇيىرماڭدار، - دەپ كىشىرەيىپ تۇر. اي، جىگىتتەر-اي، ءبىرىڭدى-ءبىرىڭ ويناپ وتىرىپ تا سىنايسىڭدار-اۋ. تال باسىنا قوناقتاعان قۇلاقشىن موڭكەبايدىڭ بايانى بوسانىپ ۇلدى بولعان ءتۇنى. قۋانىشتان جۇرەگى جارىلارداي بولعان موكەڭ جىگىتتەرمەن حابارلاسىپ، ءسۇيىنشى سۇراپ جاتىر. جينالىپ قالدىق. ومىرگە جاڭا كەلگەن ۇلدى جۋدىق. سودان دۋىلداسىپ «روددومدى» بەتكە الدىق. تەرەزەدەن سىعالاپ ءجۇرىپ، باياندى تاۋىپ الدىق. باسبارماعىن شوشايتادى. جاقسى دەگەنى. كوڭىل توق. موڭكەباي ورتادا، ۇيگە بەت الدىق.

- ءاي، كۇيەۋ، مەنىڭ قارىنداسىم ساعان ۇل تاۋىپ بەرگەندە قۇلاقشىنىڭدى نەگە اسپانعا ايتپايسىڭ؟ - دەپ كەڭەس موڭكەبايدىڭ باس كيىمىن جوعارى لاقتىردى. ول قۇلاقشىن اۋەلەپ بارىپ جۋان اعاشتىڭ بيىكتەۋ بۇتاعىنا ءىلىنىپ قالدى. ءمازبىز. قاراڭعىدا باسىن جاعاسىنا تىعىپ، موڭكەباي ۇيگە قايتتى. رەنىشى جوق. قۇلاقشىن قالدى قوناقتاپ تال باسىندا... بۇل بەرىگىنىڭ تۋعان كۇنى بولاتىن.

تۇرسىنباي تاشەن «5 -جاتاقحانانىڭ» كومەندانتى - ەرماحان شايحى ۇلى

دەرەككوزى: «ايقىن» گازەتى