ۇلىلاردان ونەگەلى وسيەتتەر
2. سىردى ساقتاۋ شەبەرلىگى جان دۇنيەنىڭ بايلىعىن كورسەتەدى. ىشىندە سۋ تۇرمايتىن ىدىستىڭ زيانى سەكىلدى، سىردى ساقتاي المايتىن ادامنىڭ پايداسى كەم.
3. ەگەر ءار ادام قاسىنداعى كىسىنىڭ جۇرەگىندەگىنى كورە السا، وعان جانى قاتتى اشيتىن ەدى. ىشكى تارازىنىڭ ادىلدىگىنە كوزى جەتەر ەدى. سىرتقى ولشەمدەردىڭ الدامشى ەكەنىن تەرەڭ تۇسىنەر ەدى. ءىشتارلىق، قىزعانىش، كورسەقىزارلىققا ۇرىنباس ەدى (مۇستافا ماحمۋد).
4. قۇدىققا تاس تاستاعان ادام ول تۇبىنە جەتىپ داۋسى ەستىلگەنشە قاراپ تۇرادى. سول سەكىلدى سەنى سوككەن ادامنىڭ كوبىسى جاۋابىڭدى كۇتەدى. ۇستامدىلىقپەن كوركەم مىنەز تانىت. وتكىزىپ جىبەر. قۇدىق ءتۇپسىز ەكەن دەپ ويلاسىن.
5. ءبارىن دۇرىس جاساۋعا قانشا تىرىسساڭ دا، سەنى قاتە تۇسىنەتىن ادامداردىڭ تابىلارى حاق. اركىمگە ءبىر جاۋاپ قايتارىپ ءوزىڭدى قۇر شارشاتپاعانىڭ دۇرىس. دانا عۇلامالارىمىزدىڭ ءبىرى ءوزىن سوككەن كىسىگە بىلاي دەگەن ەكەن: «ەگەر ايتقانىڭ راس بولسا، اللا مەنى كەشىرسىن. ال، وتىرىكشى بولساڭ، اللا سەنى كەشىرسىن».
6. ماعان كەيدە ءبىر ادام ءبىر ماسەلە جايلى ايتادى. مەن ونى ول تۋماستان بۇرىن ەستىپ قويسام دا وعان قۇلاق سالامىن. كەيدە، ءبىرىنشى رەت ەستىپ تۇرعانداي كۇي كورسەتەمىن. ءوزىڭ ونسىز دا جاقسى بىلەتىن نارسە جايلى بىرەۋ اڭگىمەلەپ جاتسا، ونىڭ ءسوزىن بولمەي، بىلەتىنىڭدى ءبىلدىرىپ جۇرەگىن جارالاماي، كوڭىل ءبولىپ، قۇلاق سالۋىڭ مىنەز- قۇلىقتىڭ اسا كوركەمدىگىنە جاتادى (يمام ءشافيعي).
7. ادامدار ساعان تاڭقالىپ جاتسا، وعان ماساتتانىپ ماقتانبا! سەبەبى، ولار سەنىڭ اللا جارىققا شىعارعان جاقسى جاقتارىڭدى عانا كورىپ جاتىر. ال، ولار سەنىڭ اللا جاسىرعان جامان جاقتارىڭنان حابارسىز بولعانىنا شۇكىر ەت!
8. ەگەر ءسوز شىنىمەن جۇرەكتەن شىققان بولسا، وندا ول مىندەتتى تۇردە جۇرەككە جەتەدى. ال، ول تەك تىلدەن شىققان بولسا، قۇلاقتان ارى اسپايدى.
9. دۇرىس نارسەنى تەز تانىپ، جۇرەكپەن ءتۇسىنىپ، شىنايى جاناشىرلىقپەن ايتپاساڭ، ءىسىڭ بەكەر.
10. ادامدار سەنىڭ سىرتىڭا قارايدى، جاراتۋشىڭ ىشىڭمەن، جان دۇنيەڭمەن باعالايدى. پەندەلەر ءۇشىن سىرتىڭدى عانا ادەمىلەۋمەن اۋرە بوپ، ىشكى الەمىڭدى ۇمىت قالدىرىپ، لاستاپ الما.
11. كەزىندە «كەرەڭ حاتيم» دەگەن عۇلاما ءومىر سۇرگەن ەكەن. ءبىر كۇنى وعان ءبىر كىسى كەلىپ، ءبىر ماسەلە جايلى جاۋاپ سۇرايدى. سول- اق ەكەن الگى كىسى بايقاۋسىزدا جەل شىعارىپ قويادى. سول كەزدە حاتيم ەستىمەگەنسىپ: داۋسىڭدى جوعارى كوتەرىپ سويلەشى، دەيدى. كەلگەن كىسىگە ءوزىن كەرەڭ سەكىلدى سەزدىرتەدى. وسىلايشا، باسقالاردىڭ قاتەلىگىنەن قۇلاعىن تىيعان ول - «حاتيم كەرەڭ» دەگەن اتپەن تاريحتا قالعان ەكەن.
12. كوزدەر ۇمىتپاسىن دەسەڭ، ادەمى كيىن. كوڭىلدەر ۇمىتپاسىن دەسەڭ، كوركەم مىنەزدى بول.
13. ادامداردىڭ ءبىرازى ءومىرىڭدى سەنەن بىرنارسە ۇيرەنۋ ءۇشىن باقىلايتىن بولسا، باسقا ءبىر بولىگى قاتەلىكتەرىڭدى تەرۋ ءۇشىن اڭديدى. ەكى توپ تا ساعان تاڭ. ءبىرى ماحابباتپەن، ەكىنشىسى ىشتارلىقپەن.
14. بىرەۋدىڭ ءمىنىن كورگەنشە،
جاماندىعىن تەرگەنشە،
ءوز ويىڭدى مازالاپ،
ءوز بويىڭدى تازالاپ،
وزىڭمەن الىس ولگەنشە! (ش. قۇدايبەردى ۇلى)
15. مىنەز- قۇلقىڭنىڭ جوعارى ورلەۋىنىڭ باسى - وزگەلەردىڭ قاتەلىكتەرىن ءسوز قىلماي، كوز جۇما قاراۋىڭدا ءارى شەكسىز كەمەلدىك جالعىز اللاعا تان ەكەنىن اردايىم سانادا ۇستاۋىڭدا.
16. كىم ءوزىنىڭ جاقسى جاقتارىنان باسقانى كورمەي ءارى وزگەنىڭ كەمشىلىكتەرىن عانا كورۋدى ادەتكە اينالدىرعان بولسا، سوقىر كىسى ودان ارتىق بولسا كەرەك (نايما) .
17. كوركەم مىنەز وزگەلەردىڭ ناشار مىنەزى ارقىلى قالىپتاسادى.
18. ادامنىڭ مىنەزى كوركەمدەلە تۇسسە، جاۋى ازايىپ، دوسى كوبەيە تۇسەدى. قيىن ىستەرى جەڭىلدەپ، قاتتى جۇرەكتەر جۇمسارادى (ءماۋاردي).
19. مۇحاممەد يبن سيرين (ر. ا. ): «ەگەر ساعان ءبىر باۋىرىڭ جايلى (جاعىمسىز) حابار جەتسە، ونى اقتايتىن سەبەپ ىزدە. ونداي سەبەپ تاپپاساڭ « مۇمكىن ونىڭ مەن بىلمەيتىن سەبەبى بار شىعار، دە « دەگەن (بايھاقي).
20. ادامداردىڭ ساعان قانداي قارىم- قاتىناستا بولعانىن جاقسى كورسەڭ، سەن دە ولارعا ءدال سونداي قارىم- قاتىناس جاسا!
