حالىق جاۋىنىڭ تۋىسى بولعانى ءۇشىن كەڭەس وداعى باتىرى اتاعى بەرىلمەگەن قازاق مەرگەنى

سول مايدانگەردىڭ ءبىرى - قان مايداندا 397 جاۋدى جەر جاستاندىرعان تولەۋعالي ناسىرحان ۇلى ابدىبەكوۆ.

تولەۋعالي ناسىرحان ۇلى بۇرىنعى سەمەي وبلىسىنىڭ جارما اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1932 -جىلى تۋىستارىنىڭ شاقىرۋىمەن وڭتۇستىك قازاقستانداعى «پاحتاارال» كەڭشارىنا قونىس اۋدارادى. ال 1942 -جىلى مامىردا شىمكەنت وبلىسىندا جاڭادان جاساقتالعان ساربازدار توبىمەن كالينين مايدانىنا اتتانىپ، مەرگەندەر قاتارىنا الىندى.

8- گۆارديالىق اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ اسكەري ءىس- ارەكەتتەردىڭ قىسقاشا ەسەبىندە 1942 -جىلدىڭ وزىندە اعا سەرجانت ابدىبەكوۆتىڭ 219 فاشيستتىڭ كوزىن جويعانى جازىلعان. 1942 -جىلدىڭ 14- مامىرىنان 1944 -جىلدىڭ 21- اقپانىنا دەيىن اتقىشتار روتاسىنىڭ مەرگەنى تولەۋعالي ابدىبەكوۆ 397 فاشيستىڭ جويعان. 1942 -جىلى جارىق كورگەن «كومسومولسكايا پراۆدا» گازەتىندە تولەۋعالي ابدىبەكوۆ تۋرالى: «تولەۋعالي مەرگەندىگىمەن قاتار، ۇستازدىق قاسيەتىمەن دە ەرەكشەلەندى. ول ءوز پولكىندە مەرگەندىك قوزعالىسىن ۇيىمداستىرىپ، 32 مەرگەندى دايىندادى»، دەپ جازىلعان.

1944 -جىلى 22 - اقپاندا تولەۋعالي ابدىبەكوۆتىڭ نەمىس مەرگەنىمەن سوڭعى جەكپە- جەگى بولدى. وسى كەزدە سۋىق ءتيىپ سىرقاتتانىپ جۇرگەن قازاق سۇرمەرگەنىن نەمىس مەرگەنى ءبىرىنشى بايقاپ قالىپ، موينىنان جارالايدى. الايدا تولەۋعالي ناسىرحان ۇلى اۋىر جاراقاتىنا قاراماستان نەمىسكە قاراتا وق اتىپ، ونى جەر جاستاندىرادى. 23- اقپاندا ول 6- دارىگەرلىك- سانيتارلىق باتالوندا العان جاراقاتىنان قازا تاۋىپ، كالينين وبلىسى نوۆوسوكولنيكي اۋدانى ناسۆا ستانسياسىنىڭ سولتۇستىك- شىعىسىندا جەرلەندى. سوعىستان كەيىن پسكوۆ وبلىسىنىڭ موناكوۆو اۋىلىنداعى باۋىرلاس اسكەري زيراتىندا قايتا جەر قويناۋىنا تاپسىرىلدى.

جالپى، سوعىس كەزىندە ءاربىر 100 جاۋدى جايراتقان مايدانگەرگە كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعى بەرىلەتىن. الايدا، ءدال وسى اتاقتى ءۇش مارتە الۋعا ءتيىس بولعانىمەن ونىڭ ءبىرى دە قازاق باتىرىنا بۇيىرمادى. دەگەنمەن جاۋىنگەرلىك ەرلىگى ءۇشىن قىزىل جۇلدىز، قىزىل تۋ، «ۇلى وتان سوعىسىنىڭ 1- دارەجەلى»، لەنين وردەندەرىمەن ماراپاتتالدى.

ال تولەۋعالي ناسىرحان ۇلىنىڭ كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىن الۋىنا جاقىن تۋىسىنىڭ 1937 -جىلى ساياسي قۋعىن- سۇرگىنگە ۇشىراۋى سەبەپ بولعان سياقتى. وسى ۋاقىتقا دەيىن جاريالانعان ماقالالاردا كوماندوۆانيە ونى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىنا ءومىرباياندىق انكەتادا ءوزىنىڭ نەمەرە اعاسى كەمەلباي ناسىرحانوۆ رەپرەسسياعا ايدالىپ كەتكەنىن جاسىرماي جازعانى ءۇشىن عانا ۇسىنباعاندى ايتىلادى.

ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا ەرەن ەرلىك كورسەتكەن راحىمجان قوشقاربايەۆ پەن قاسىم قايسەنوۆكە «حالىق قاھارمانى» اتاعىن بەرىلگەن ەدى. ال بۇگىن ولاردىڭ قاتارى تاعى ءۇش مايدانگەرمەن تولىقتى.