گرەنلاندياعا العاش بارعان افريكالىقتىڭ وقيعاسى

نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - سۋىق جانە قارلى جەرلەر تۋرالى وقىعان افريكالىق بالا وسى جەرلەردى ىزدەۋگە شىعىپ، جىلدار بويى ساياحاتتاپ، شىتىرمان وقيعالاردى باستان كەشىرىپ، گرەنلاندياعا 12 جىلدا جەتەدى.

گرەنلاندياعا العاش بارعان افريكالىقتىڭ وقيعاسى

ول جەرگىلىكتى تۇرعىندار كورگەن العاشقى قارا ءناسىلدى ادام ەدى.

تەتە ميشەل كپوماسسي ەسكيموستار تۇراتىن گرەنلانديا سياقتى سۋىق ەلگە ساياحاتتاعان العاشقى افريكالىق ەدى.

گرەنلانديا - الەمدەگى ەڭ سۋىق ەلدەردىڭ ءبىرى جانە ادەتتە مۇندا تەمپەراتۋرا مينۋستان تومەن.

تەتەنىڭ تۋعان قالاسى توگودا اۋا رايى كەرىسىنشە ىستىق.

افريكادان قاشۋ

كپوماسسي 1941-جىلى توگودا دۇنيەگە كەلگەن جانە 6 كلاستىق ءبىلىم العان. اكەسى وزدەرى ءومىر سۇرەتىن ءداستۇرلى قاۋىمعا جاتاتىن اۋىلدىڭ كورنەكتى تۇلعاسى جانە ونىڭ 26 ​​بالاسى بولعان.

كپوماسسي جاس كەزىندە جاڭعاق اعاشىنا شىعىپ، ۋلى جىلاننان قورقىپ، قۇلاپ كەتەدى. بالانى قورقىنىشتان كەيىن تۋىنداعان جاعدايدان قۇتقارۋ ءۇشىن اكەسى ونى جىلانمەن بايلانىستى نانىمعا تابىناتىن جەرگىلىكتى ءدىني قىزمەتكەرگە اپارادى. بالانى ەمدەگەن ول كپوماسسي 7 جىل بويى دجۋنگليدەگى جىلانداردىڭ اراسىندا تۇرۋى كەرەك دەپ شارت قويادى.

ساۋىعىپ، جىلانداردىڭ اراسىن مەكەندەگەن نۋلى ورمانعا بارۋدان قورقىپ جۇرگەن بالا «گرەنلانديادان الياسكاعا دەيىن اۋماقتاعى ەسكيموستار» اتتى روبەروم جەسسەننىڭ كىتابىن وقيدى. كىتاپتان ول گرەنلانديادا جىلاندار جانە ولار جاسىرىناتىن اعاشتار جوق ەكەنىن بىلەدى. وسىدان سوڭ بالانىڭ «جىلانسىز ەلگە» اڭسارى اۋىپ تۇرادى. كوپ ۇزاماي ول ۇيىنەن قاشىپ كەتىپ، قالاي دا گرەنلاندياعا جەتۋ كەرەك ەكەنىن ويلاي باستايدى.

12 جىلدىق ساياحاتى كەزىندە كپوماسسي باتىس افريكادان ەۋروپاعا باراتىن جولداردى ءجۇرىپ ءوتىپ، اقىرى 1960-جىلداردىڭ ورتاسىندا گرەنلاندياعا باراتىن كەمەنى تابادى. وسىلايشا، كپوماسسي سولتۇستىكتىڭ سۋىق ەلىنە كەلگەن العاشقى افريكالىق اتانادى. ول كەزدە كپوماسسي 24 جاستا ەدى.

قارا ءناسىلدى ادامدى كورمەگەن جەرگىلىكتى تۇرعىندار

تەتە ميشەل كپوماسسي قازىر 80 جاستا. ول گرەنلاندياعا العاشقى ساپارى تۋرالى:

«ءبىزدى گرەنلاندياعا جەتكىزگەن كەمەنى بۇعازدا جەرگىلىكتى تۇرعىندار كۇتىپ تۇرعان. سەبەبى، كەمە قىس بويى وزدەرىنە قاجەت ونىمدەرگە تولى ەدى. الايدا، حالىق بۇدان دا ۇلكەن توسىن سىي كۇتىپ تۇرعانىن بىلمەدى.

كەمەدەن تۇسكەنشە ءبىراز كۇتتىم. سەبەبى، ولاردا مەنى كورگەندە بولاتىن رەاكسيا بەلگىسىز ەدى. جەرگىلىكتى تۇرعىندار بۇرىن ەشقاشان قارا ءناسىلدى ادامداردى كورمەگەن دەپ بولجادىم. كەمەدەن تۇسكەنىمدە ءبارى ماعان اڭتارىلىپ قاراپ تۇردى. ولار مەنىڭ شىنايى ادام ەكەنىمدى نەمەسە بەتپەردە كيىپ العانىمدى اجىراتا المادى. بالالار انالارىنىڭ ارتىنا تىعىلدى. كەيبىرەۋلەر مەنى تاۋدان كەلگەن ەلەس دەپ ويلاپ جىلادى. اقىرى ءبىر ايەل مەنىڭ ادام ەكەنىمدى ءتۇسىنىپ، «ادەمى ەكەن» دەپ ايقايلادى»، - دەيدى.

ىستىق جانە سۋىق ەلدەردەگى ايىرماشىلىقتار

ارينە، كپوماسسي شىققان افريكادا تەمپەراتۋرا اركتيكالىق كليماتتان مۇلدەم وزگەشە ەدى. ول ەكى ايماق اراسىنداعى ەلەۋلى مادەني ايىرماشىلىقتاردى دا ءتۇسىندى. كپوماسسي وسكەن توگونىڭ اششى، قايناتىلعان تاعامى مەن مۇندا مۇحيتتان اۋلانعان، شيكى كۇيىندە جەيتىن بالىقتىڭ ايىرماشىلىعى بار ەدى.

ول سونداي-اق توگودا بالالار ەرەسەكتەرگە باعىنىشتى بولىپ تاربيەلەنەتىنىن، ال گرەنلانديادا ەرەسەكتەردىڭ جاستاردى تىڭدايتىنىن كورەدى. كەيىنىرەك افريكالىق ساياحاتشى وسىنىڭ بارلىعى تۋرالى «گرەنلاندياداعى افريكالىق» كىتابىن جازدى. كىتاپ 1981-جىلى پاريجدە جارىق كوردى. بۇل شىتىرمان وقيعالى شىعارما 10 تىلگە اۋدارىلعان.

ناعىز گرەنلانديا

كپوماسسي ءوز كەزەگىندە گرەنلانديا مەن توگو اراسىنداعى ۇقساستىقتارعا تاپ بولادى. ول توگوداعى ءومىر فرانسۋز كولونياسىنىڭ ىقپالىندا بولعانىن ايتادى. ءبىراق گرەنلانديا دا وسى جاعدايدى باستان كەشىپ جاتقان بولاتىن. بۇل جەر دە ەۋروپانىڭ ىقپالىندا ەدى. سوندىقتان ول ايماقتىڭ تولىق بىرەگەيلىگىن، يگلۋ ۇيلەرىن (قاردى تاپتاپ جاسالعان ۇيلەر) جانە اڭشىلاردى ىزدەۋ ءۇشىن ەڭ سولتۇستىك ايماقتارعا بارادى.

«گرەنلانديادا العاش جاۋعان قاردى كورگەندە ناعىز گرەنلانديانى سەزىنەسىز. اۋا تەمپەراتۋراسى كۇرت تومەندەپ، سۋ قاتىپ، گرەنلانديالىقتار ەلدىڭ ناعىز پاتشالارىنا اينالادى. بەيتانىس ادامدار بۇل ايماقتى تاستاپ، ەسكى دانالىق ۇستەمدىك قۇرادى. بۇل مەن ەڭ جاقسى كورەتىن ەركىندىك بولدى»، - دەپ ەسكە الادى كپوماسسي.

افريكاعا قايتا كەلۋ

ساياحات كەزىندە تىلدەردى ۇيرەنىپ، ءوزىن-ءوزى تاربيەلەپ، جاڭا جەرلەردى كورگەن كپوماسسي گرەنلانديادان 18 اي وتكەسىن توگوعا ورالادى. بۇل كەزدە ول شەت تىلدەرىن بىلەتىن ساياحاتشى ەدى. كەيىنىرەك كپوماسسي افريكا مەن ەۋروپادا العان اسەرى تۋرالى دارىستەر وقىدى.

قازىر ساياحاتشى پاريجدە تۇرادى جانە ۇيلەنگەن، ءبىراق اندا-ساندا گرەنلاندياعا بارىپ تۇرادى. ونىڭ گرەنلاندياعا كەيىنگى ساپارى 2021-جىلدىڭ قىركۇيەگىندە جۇزەگە استى. ول افريكاداعى بالالىق شاعى تۋرالى ەكىنشى كىتابىن جازۋدى جوسپارلاپ وتىر.

massaget.kz