شاڭىراق ۇلگىسىندە سالىنعان تەكەس قالاسىن كىم جوبالاعان - شەتەلدەگى قازاقشا ب ا ق- قا شولۋ

تۇمان شوككەن تاڭعاجايىپ تەكەس قالاسى - تيانشاننەت

قىتايدىڭ ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسى تەكەس اۋدانىنىڭ ورتالىعى تەكەس قالاسى ەرەكشە جوبالىق ۇلگىسىمەن جۇرتقا كەڭ تانىلعان، دەپ جازادى قىتايدىڭ تيانشاننەت اقپارات پورتالى.

«قىتايدىڭ شىڭجاڭ ولكەسىندەگى تەكەس اۋدانىندا دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ ۇلكەن، ەڭ كەمەلدى «سەگىز قىرلى» تەكەس قالاسى بار. تەكەس قالاسى گەومەتريالىق سەگىز قىرلىلىعىمەن ايگىلى، جالپى ارحيتەكتۋراسى دوڭەس فورماسىندا كەلىپ، كوشە جولدارىنىڭ ورنالاسۋ ەرەكشەلىگى وردا ءتارىزدى، جولمەن- جولدارى، كوشەمەن- كوشەلەرى ورمەكشىنىڭ تورىنداي (تۇتاسىپ) تورلانىپ جاتادى. 2001 -جىلى بۇل قالا گەننيس رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن. 2008 -جىلى ونى مەملەكەتتىك كەڭەس تاريحي- مادەني قالالاردىڭ قاتارىنا قوسقان. نازارلارىڭىزعا بوگەنايى بولەك ەرەكشەلىگىمەن ەل قۇلاعىن ەلەڭدەتكەن تەكەس قالاسىنىڭ كۇزگى جاڭبىردان كەيىنگى تاڭعاجايىپ كوركەم تابيعات كورىنىستەرىنەن فوتورەپورتاج ۇسىنامىز»، - دەپ جازادى تيانشاننەت.

ايتا كەتەيىك، تەكەس جەرى زامانىندا تۇركى جۇرتى، ءۇيسىن ۇلىستارى مەكەن ەتكەن قاسيەتتى توپىراق. ولكە تانۋشىلاردىڭ دەرەگىنشە، ىلە وڭىرىندە 30-جىلدارى سول تۇستاعى رۋلىق- اكىمشىلىك جۇيە بويىنشا 28 اقالاقشى ەل بولعان.

ءار اقالاقشىعا 1000 ءتۇتىن ءۇي باعىنعان. سونداي اقالاقشىلاردىڭ ءبىرى - ءالىمجان تەكەس اۋدانىنىڭ قالا قۇرىلىسىن شاڭىراق فورماسىندا جوبالاپ سالۋعا ۇسىنىس جاساعان. سول كەزدەگى اۋدان اكىمشىلىگى جاعىنان بۇل ۇسىنىس قابىلدانىپ، قالانىڭ سالىنۋ ۇلگىسى ونىڭ جوباسى نەگىزىندە قالانعان.

سونىمەن بىرگە ءالىمجان اقالاقشى تەكەس اۋدان بولىپ العاش قۇرىلعاندا قازاقتاردى وتىرىقشى ءومىر كەشۋگە ۇگىتتەگەن. ال، 2019 -جىلى تەكەس اۋدانىندا تىركەلگەن حالىق سانى 166337 ادام بولعان. ەتنيكالىق سانى از ۇلتتار جالپى حالىقتىڭ %83,01 قۇرايدى. تەكەس قالاسىنىڭ وزىنە تىركەلگەن حالىق سانى - 36627 ادام. اۋدانداعى تەكەس وزەنى بالقاشقا قۇياتىن ىلە وزەنىنىڭ باستى اعىس كوزى سانالادى.

قازاقستان ەلشىسى بايان-ولگەي ايماعىنا جۇمىس ساپارىمەن باردى - Kaznews

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ موڭعولياداعى ەلشىسى جالعاس ادىلبايەۆ بايان- ولگەي ايماعىنا جۇمىس ساپارىمەن باردى، دەپ جازادى موڭعوليانىڭ Kaznews اقپارات پورتالى.

اتالعان ب ا ق-تىڭ جازۋىنشا، ج. ادىلبايەۆ 25-28-قازان كۇندەرى وتكەن جۇمىس ساپارىنىڭ اياسىندا بايان- ولگەي ايماعىنىڭ اكىمى باۋىرجان دالەل ۇلىمەن جانە بايان- ولگەي ايماعىنىڭ ازاماتتىق وكىلدەر حۋرالىنىڭ ءتوراعاسى بەيبىتحان نۇري ۇلىمەن كەلىسسوز جۇرگىزگەن.

تاراپتار موڭعوليانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ب. باتسەتسەگتىڭ نۇر-سۇلتانعا جاساعان ساپارىنىڭ قورىتىندىسى، بايان-ولگەي ايماعى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شىعىس ءوڭىرى اراسىنداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋدىڭ پەرسپەكتيۆالارى، سونداي-اق قازاقستانعا ەت ەكسپورتىنىڭ كولەمىن ارتتىرۋ مۇمكىندىكتەرى تۋرالى پىكىر الماستى. رەسمي كەلىسسوزدەردەن كەيىن ج. ادىلبايەۆ قازاقستان ەلشىلىگى ۇيىمداستىرعان دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىستى. بۇل ءىس- شارا قازاق دياسپوراسى، جەرگىلىكتى زيالى قاۋىم مەن بيزنەس وكىلدەرىنىڭ، سونداي-اق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ قاتىسۋىمەن ءوتتى. ءوزىنىڭ سوزىندە ج. ادىلبايەۆ قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىل ىشىندەگى باستى تابىستارىن اتاپ ءوتتى: ەكونوميكالىق دامۋدىڭ قارقىندىعى، الەۋمەتتىك دامۋ، حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك ارحيتەكتۋراسىنداعى ءرولى تۋرالى ايتتى.

بۇعان قوسا، وتاندىق ديپلومات ءىس- شارا قاتىسۋشىلارىنا ەلدىڭ تۇراقتى دامۋى مەن ازاماتتارىمىزدىڭ ءال- اۋقاتىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان قازىرگى ەكونوميكالىق جانە ساياسي رەفورمالارى تۋرالى ماعلۇمات بەرگەن. سونىمەن قاتار، قازاقستاندىق ديپلومات تاۋەلسىزدىك جىلدار ىشىندە ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ تاريحي وتانىنا ەرىكتى تۇردە ورالۋىن ىنتالاندىرۋ ساياساتىن جۇرگىزىپ كەلگەنىن اتاپ ءوتىپ، قانداستاردى قولداۋ ماقساتىندا «وتانداستار قورى» ك ە ا ق تاراپىنان قابىلدانىپ جاتقان ءىس-شارالار تۋرالى قىسقاشا ماعلۇمات بەردى. ءوز كەزەگىندە قازاق دياسپوراسىنىڭ وكىلدەرى ەتنيكالىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ، قازاقستانعا رەپاترياتسيالاۋ مۇمكىندىگى جانە موڭعوليادا قازاق مادەني ورتالىعىن اشۋ ماسەلەلەرىن كوتەردى. جۇمىس ساپارى بارىسىندا ج. ادىلبايەۆ «ازات حالال» ەت كومبيناتى مەن «اقبوار» تاس ءوندىرىسىنىڭ جۇمىستارىمەن تانىستى.

«ازات حالال» ەت كومبيناتى 2016 -جىلى اشىلعان جانە كاسىپورىننىڭ قۋاتتىلىعى تاۋلىگىنە 200 باسقا دەيىن ءىرى قارا مەن 800 باس ۇساق مالدى سويۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

بۇدان باسقا، قازاقستاندىق ديپلومات وقۋ ورىندارىن ارالاپ، قازاقتىڭ كۇيلەرى، حالىق اندەرى مەن فولكلورلىق- شەشەندىك ونەرى قامتىلعان «دانالىق الىپپەسى» اتتى ينتەراكتيۆتى كىتاپتاردى تابىس ەتتى. سونىمەن قاتار، ەلشىنىڭ جۇمىس ساپارى كۇندەرى ا. بابي ۇلى اتىنداعى بايان- ولگەي ايماعىنىڭ ورتالىق كىتاپحاناسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا وراي «الەم قاۋىمداستىعى تانىعان قازاقستان» تاقىرىبىندا فوتوكورمە اشىلدى.

فوتوكورمە قوناقتارعا قازاقستان دامۋىنىڭ نەگىزگى كەزەڭدەرىمەن، ەلىمىزدە وتكىزىلەتىن ءىرى حالىقارالىق ءىس- شارالارمەن، ەلىمىزدىڭ تابيعي سۇلۋلىعىمەن جانە ساۋلەت ونەرىنىڭ جاۋھارلارىمەن تانىسۋعا مۇمكىندىك بەردى. اتالعان كورمە 15-قاراشاعا دەيىن جالعاسادى.

وزبەكستان جەمىس- جيدەك پەن كوكونىستى قاي ەلدەرگە كوبىرەك ەكسپورتتاعان - ءوزا

مەملەكەتتىك ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنشە، 2021 -جىلدىڭ 9 ايىندا وزبەكستاننان جەمىس- كوكونىس ونىمدەرىنىڭ - 483 مىڭ تونناسى قازاقستان ەلىنە ەكسپورتتالعان، دەپ جازادى وزبەكستاننىڭ «ءوزا» مەملەكەتتىك اقپارات اگەنتتىگى.

«جەمىس- جيدەك پەن كوكونىستىڭ ەڭ كوپ ساتىلاتىن مەملەكەتتەر قاتارىندا رەسەي (289 مىڭ توننا) ، قىرعىزستان (100 مىڭ توننا) جانە قىتاي (40 مىڭ توننا) ەلدەرى بار. 9 ايلىق قورىتىندىعا ساي جاسالعان ەكسپورت تىزىمىنە سونداي-اق ۋكراينا (26 مىڭ توننا)، اۋعانستان (23 مىڭ توننا)، تۇركىمەنستان (21 مىڭ توننا)، پاكىستان (19 مىڭ توننا)، بەلارۋس (11 مىڭ توننا)، تۇركيا (9 مىڭ توننا)، ءازىربايجان ( 6 مىڭ توننا)، يران (6000 توننا) جانە گەرمانيا (3400 توننا) سىندى ەلدەر ورىن العان»، - دەپ جازادى «ءوزا» اگەنتتىگى.

الماتىدا تۇرىك كينوفيلمدەرى اپتالىعى باستالدى - TRT

قازاقستاننىڭ الماتى قالاسىندا 6-تۇرىك فيلمدەرى اپتالىعى باستالدى. تۇرىك فيلمدەرى اپتالىعى 27-31-قازان ارالىعىندا وتەدى، دەپ حابارلايدى تۇركيا راديو تەليەۆيزيا پورتالى. اتالعان ب ا ق-تىڭ جازۋىنشا، كينواپتالىق «7-كامەراداعى عاجايىپ» اتتى فيلممەن باستالعان. سالتاناتتى كەشكە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى، پروديۋسەرلەر، رەجيسسەرلەر مەن اكتەرلەر، سونداي-اق قازاقستان ازاماتتارى قاتىسقان.

«كينوسۇيەر قاۋىمنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن شاراعا «جەتىنشى كامەراداعى عاجايىپ» فيلمىنىڭ جاس اكتريساسى نيسا سوفيا اكسۋنگۋر قوناق بولدى. سونداي-اق تۇرىك ارتىستەرى ونەر سۇيەر قاۋىممەن كەزدەسۋ وتكىزدى. تۇرىك فيلمدەرى اپتالىعى اياسىندا ۇزدىك تۇرىك رەجيسسەرلەردىڭ ماراپات العان 6 تۋىندىسى كورسەتىلەدى. كينواپتالىق شەڭبەرىندە سونداي-اق فيلم كورسەتىلىمىنەن كەيىن ارتىستەر مەن كورەرمەندەر اراسىندا كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرىلادى. سونىمەن بىرگە تۇرىك دەلەگاتسياسى قازاقستاندىق كينو ارتىستەرىمەن ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر وتكىزىپ، بىرلەسكەن تۋىندىلار بويىنشا سۇحباتتار وتكىزەدى»، - دەپ جازادى TRT.

تۇرىكمەنستان مەن قازاقستان يران ارقىلى ترانزيتتىك بايلانىستى كەڭەيتۋگە كەلىستى - Parstoday

تۇرىكمەنستان مەن قازاقستان باسشىلارى يران ارقىلى ترانزيتتىك بايلانىستى كەڭەيتۋگە كەلىستى، دەپ حابارلايدى يراننىڭ Parstoday اقپارات اگەنتتىگى.

Fars اقپارات اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، قۇربانقۇلى بەردىمۇحامەدوۆ پەن قاسىم-جومارت توقايەۆ اشحابادتا وتكەن باسپا ءسوز وتىرىسىندا: «ەكى ەلدىڭ ترانزيتتىك قاتىناسى اسىرەسە قازاقستان- تۇركىمەنستان- يران تەمىر جول باعىتىندا ورىندالۋى ءتيىس»، - دەگەن.

«ەكى ەل باسشىلارى وسى تەمىر جول ارقىلى تاۋار ەكسپورتى مەن يمپورتى ءۇشىن قولدا بار الەۋەتتى پايدالانۋ قاجەتتىگىن ايتتى. تۇركىمەنستان مەن قازاقستان باسشىلارى وسى باسپا ءسوز وتىرىسىندا ەكى ەلدىڭ ۇكىمەتتەرىنە ءوزارا ءتيىمدى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ ءۇشىن ءتيىستى كەلىسىمدەرگە قول قويىپ، ينۆەستورلاردى قولداۋدى تەزدەتۋگە نۇسقاۋ بەردى. جىل سايىن ايماق جانە ەكى ەل وبلىستارى دەڭگەيىندە بيزنەس فورۋم وتكىزۋ، ماڭعىستاۋ وبلىسى مەن بالكان وبلىسى شەكاراسىندا جۇك تيەۋ تەرمينالى بار ارنايى ساۋدا ايماعىن سالۋ - قۇربانقۇلى بەردىمۇحامەدوۆ پەن قاسىم- جومارت توقايەۆتىڭ ەكى ەل ارىپتەستىگىن كەڭەيتۋ ءۇشىن ۇسىنعان ۇسىنىستارىنىڭ ءبىرى بولدى. تاسىمال مەن ترانزيت سالاسىندا قازاقستان- تۇركىمەنستان- يران تەمىر جولىن تولىق پايدالانۋ جانە اقتاۋ، قۇرىق جانە تۇركىمەنباشى ايلاقتارى اراسىندا ارەكەتتەستىكتى ارتتىرۋ باستى مىندەت دەپ اتالدى»، - دەپ جازادى Parstoday اگەنتتىگى.

اۆتور: باقىتجول كاكەش