ادامزات تاريحىنداعى ءبىرتۇرلى سالىقتار
نۇر-سۇلتان.قازاقپارات - تاريحتا سالىق سالۋدىڭ وتە ەرەكشە جانە ءبىرتۇرلى ادىستەرى ويلاپ تابىلعان. ارانى اشىلعان پاتشالار حالىقتان اقشا جيناۋ ءۇشىن سالىقتىڭ نەبىر ءتۇرىن شىعاردى.
مىسالى، ءبىر كەزدەرى «بەدەۋلىك سالىعى» كەڭىنەن تارالدى. ونى ۇيلەنبەگەن ازاماتتار جانە بالاسىز ەرلى- زايىپتىلار تولەدى. گۆينەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ حالقى ءالى دە بەيبىتشىلىك سالىعىن تولەيدى.
ماسساگەت پورتالى ادامزات تاريحىنداعى ءبىرتۇرلى سالىقتاردىڭ بىرنەشەۋىن ۇسىنادى.
كولەڭكە سالىعى
ءتىپتى ماتەريالدىق ەمەس زاتتارعا دا سالىق سالىنادى. بۇعان 1993 -جىلى كولەڭكە سالىعىن ەنگىزگەن ۆەنەتسيا مىسال بولا الادى. بۇل ەرەجەگە سايكەس، عيماراتتىڭ كولەڭكەسى جەرگە تۇسكەن بارلىق مەكەمەلەر سالىق تولەۋى ءتيىس.
دۇكەندەردىڭ، مەيرامحانالار مەن كافەلەردىڭ يەلەرىنە ادەتتەن تىس الىم ەنگىزىلدى. كەيبىر كاسىپكەرلەر قاسبەتتەر مەن شاتىرلاردى الىپ تاستاۋدى ءجون كوردى. وسىلايشا جىل سايىن ۆەنەتسيا بيۋدجەتىن كولەڭكە سالىعى تولتىرىپ وتىردى.
تولەمنىڭ ءبىرتۇرلى ەكەنىنە قاراماستان، ول ءالى دە كۇشىن جويعان جوق. سونىمەن قاتار، ۆەنەتسيالىق كافەلەر مەن مەيرامحانالاردىڭ يەلەرى كولەڭكە سالىعىن تەك كۇن شۋاقتى كۇندەرى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار بۇلتتى كۇندەردە دە تولەۋگە ءماجبۇر. ايتا كەتۋ كەرەك، كولەڭكە سالىعى الەمدەگى جالعىز ءبىرتۇرلى سالىق ەمەس. مىسالى، ليتۆانىڭ كلايپەداسىندا 2012 -جىلدىڭ سوڭىندا جاڭبىر سۋى سالىعى ەنگىزىلدى.
ساقال سالىعى
بۇل سالىق بىزگە تاريحتان جاقسى بەلگىلى. پەتر I ونى 1689 -جىلى ەنگىزدى. بويارلار، ساۋداگەرلەر مەن شارۋالار تولەيتىن سالىقتاردىڭ بىرنەشە تۇرلەرى بولدى. مىسالى، شارۋا ءوز اۋلىندا ساقال قويىپ جۇرە بەرەتىن. ال، ول قالاعا كىرەردە 1 تيىن ساقال سالىعىن تولەيتىن ەدى. بۇل سالىقتىڭ سالدارى اۋىر بولعانى سونشا كەدەيلەر ساقال سالىعىن تولەي الماي، ءتىپتى مەملەكەت الدىنداعى قارىزى ءۇشىن جەر اۋدارىلدى.
ءومىر سالىعى
ءبىر كەزدەرى بريتانيالىق بيلەۋشىلەر ادامدار بۇل الەمدە ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن اقشا تولەۋى كەرەك دەپ شەشتى. ءومىر سالىعى وسىلايشا پايدا بولدى، ال XIV عاسىردا انگليا تۇرعىندارى وسى زاڭعا سايكەس سالىق تولەي باستادى. ناتيجەسىندە ەلدەگى «شارۋالار كوتەرىلىسى» دەپ اتالاتىن ۇلكەن كوتەرىلىس باستالدى.
تۇز سالىعى
تاريح كورسەتكەندەي، بۇل سالىق ۇلكەن وقيعالارعا سەبەپ بولدى. تۇز سالىعى قىتاي يمپەرياسىنىڭ قۇلدىراۋىنا اكەلدى، بۇل فرانسۋز ريەۆوليۋتسياسىنىڭ دامۋىن ايتارلىقتاي جىلدامداتتى. ءۇندىستاندا سالىق ءتىپتى ماحاتما گانديدىڭ قاتىسۋىمەن جاپپاي نارازىلىقتارعا اكەلدى. ويتكەنى، ۇلى بريتانيا سالىق مولشەرلەمەسىن 4000 پايىزعا كوتەرگەنى ۇندىلەردىڭ اشۋىنا ابدەن ءتيدى. بۇل ەل قازىناسىنا تۇسەتىن كىرىستىڭ 5 پايىزىن قۇرادى. ال، ХVІІ عاسىردا «تۇز كوتەرىلىسى» دەگەن ۇلكەن حالىق نارازىلىعانا سەبەپ بولدى.
ساعات سالىعى
تاعى ءبىر قىزىقتى سالىقتى 1797 -جىلى بريتانيالىقتار ەنگىزدى. بۇل جولى مەملەكەت قازىناسىن ساعات يەلەرى تولىقتىردى. زاڭ 1 جىل عانا كۇشىندە بولدى، وسى ۋاقىت ىشىندە ساعات يەسى ەلگە ءار ساعاتى ءۇشىن 5 شيللينگ تولەدى.
ۆەلوسيپەد جۇرگىزۋ سالىعى
1910 -جىلى ناۋرىزدا سيمبيرك قالالىق دۋماسى ءاربىر ۆەلوسيپەد يەسىنە قالا قازىناسىنا 50 شيللينگ تولەۋگە مىندەتتەيتىن قاۋلى قابىلدادى. ۆەلوسيپەدشىلەرگە اتالعان كولىكپەن ءجۇرۋ ەرەجەلەرى جازىلعان بۋكلەت تاراتىلدى. ولارعا جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولى مەن ساياباقتاردا ۇلكەن توپ بولىپ جۇرۋگە رۇقسات ەتىلمەگەن. سونىمەن قاتار، ءاربىر ۆەلوسيپەد يەسى كولىگىن مەملەكەتتىك نومىرمەن جابدىقتاۋعا مىندەتتى بولدى.
كوز سالىعى
I پەتر كەزىندە رەسەيدە ازاماتتار ساقال ءۇشىن عانا ەمەس، سونىمەن قاتار كوزى ءۇشىن دە سالىق تولەگەن. سالىق XVIII عاسىردىڭ باسىندا ەنگىزىلدى. زاڭعا سايكەس قارا كوزدى ادام 3 التىن، سۇر كوزدى ادام 8 التىن تيىن تولەۋگە مىندەتتەلدى.
گيپس سالىعى
جىل سايىن الپىدەگى 150 مىڭنان استام شاڭعىشىلار ءتۇرلى جاراقاتتاردان زارداپ شەگەدى جانە ولاردى ەمدەۋگە كەتەتىن شىعىن ءبىر ميلليارد شيللينگتەن اسادى. بۇل سالىق اۆسترياداعى ەمحانالارعا قارجىلىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن ەنگىزىلدى. ەندى شاڭعىشىلار ءار تاۋعا شىققانى ءۇشىن گيپس سالىعىن تولەيدى، ال قاراجات جەرگىلىكتى ەمدەۋ مەكەمەلەرىنە اۋدارىلادى.
