تانىمال عالىم ءابساتتار قاجى دەربىسالى دۇنيەدەن ءوتتى

بۇل جايىندا بۇگىن اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى ايدا بالايەۆا ءمالىم ەتتى.

«بەلگىلى ءدىنتانۋشى، شىعىستانۋشى، يسلامتانۋشى عالىم ءابساتتار قاجى دەربىسالىنىڭ ومىردەن وزۋىنا بايلانىستى مارقۇمنىڭ وتباسى مەن جاقىن- تۋعاندارىنىڭ قايعىلارىنا ورتاقتاسىپ كوڭىل ايتامىن. بۇل بۇكىل قازاق رۋحانياتىنا ورتاق اۋىر قايعى. ءابساتتار باعىسباي ۇلى بۇكىل سانالى عۇمىرىن يماندىلىققا ارناپ، اسىل ءدىنىمىزدىڭ تۋرا جولىن حالىققا دۇرىس جەتكىزۋ ىسىنە ولشەۋسىز ەڭبەك ءسىڭىردى. ەلىمىزدىڭ باس ءمۇفتيى لاۋازىمىندا جۇرگەن ۋاقىتتا قاجى اعامىزبەن قىزمەت بارىسىندا جولىعىسىپ تۇردىق. قاي كەزدە دە ءوزىنىڭ كەڭ مىنەزىمەن، تەرەڭ بىلىمىمەن، پاراساتتى بولمىسىمەن رۋحانيات بيىگىنەن كورىنىپ، ەلىمىزدەگى ۇلتارالىق كەلىسىم مەن ءدىنارالىق تاتۋلىقتىڭ وركەن جايۋىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان جان ەدى. ءابساتتار قاجى اعامىزدىڭ زيالى بولمىسى، ەلىنە سىڭىرگەن ەڭبەگى، جازعان رۋحاني شىعارمالارى، جاماعاتتى يمان جولىنا شاقىرۋدا ايتقان اقىل سوزدەرى - ەشقاشان توزباس رۋحاني قازىنا بولىپ حالقىنىڭ جادىندا ماڭگىلىك ساقتالادى. مارقۇمنىڭ جاتقان جەرى جارىق، توپىراعى تورقا بولىپ، نۇرى پەيىشتە شالقىسىن» دەپ جازدى مينيستر Instagram پاراقشاسىندا.

ءابساتتار باعىسباي ۇلى 1947 -جىلى 15-قىركۇيەكتە قازىرگى تۇركىستان وبلىسى تۇلكىباس اۋدانىندا تۋعان. 1969 -جىلى م. اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىن ۇزدىك بىتىرگەن. 1970-1975 -جىلدارى ك س ر و عىلىم اكادەمياسى ماسكەۋ شىعىس تانۋ ينستيتۋتىندا اسپيرانت.

1975-1976 -جىلدارى ماروككو كورولدىگى، 1985-1986 -جىلدارى تۋنيس اراب رەسپۋبليكاسى ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە اراب ءتىلى مەن ادەبيەتى بويىنشا بىلىكتىلىك ارتتىرۋدان ءوتتى. 1976-1977 -جىلدارى ق ر عا- نىڭ م. و. اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى. 1977 -جىلى ءال- فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە اسسيستەنت، اعا وقىتۋشى، دوتسەنت، فيلولوگيا فاكۋلتەتى دەكانىنىڭ ورىنباسارى، شىعىس فيلولوگيا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى.

1986-1988 -جىلدارى ك س ر و-عا موسكۆا شىعىس تانۋ ينستيتۋتىنىڭ دوكتورانتى. 1989 -جىلى شىعىس تانۋ فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى، 1991-1997 -جىلدارى تىلدەر جانە حالىقارالىق بايلانىستار جونىندەگى پرورەكتور. 1997-2000 -جىلدارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ساۋد ارابياسى كورولدىگىندەگى ەلشىلىگىنىڭ كەڭەسشىسى، 1-سىنىپتى كەڭەسشى ديپلوماتيالىق لاۋازىم يەسى.

2000 جانە 2005 -جىلدارى قازاقستان مۇسىلماندارىنىڭ Ⅲ جانە ІV قۇرىلتايلارىندا قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ ءتوراعاسى، باس ءمۇفتي، 2007 -جىلدارى ورتالىق ازيا مۇفتيلەر كەڭەسىندە ءبىراۋىزدان وسى كەڭەستىڭ ءتوراعاسى، 2000 -جىلى تامىزدا بوسنيا مەن گەرسەگوۆينانىڭ استاناسى سارايەۆودا جانە 2002 -جىلى ساۋىردە كيپردە وتكەن ەۋرازيا يسلام شۋراسىنىڭ IV- V حالىقارالىق كونفەرەنسيالارىندا وسى ۇيىم ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بولىپ ەكى رەت سايلاندى.

قازىرگى قىزمەتىندە - 2013 -جىلدان بەرى. ءا. دەربىسالى - رەسپۋبليكامىزداعى جاس ارابتانۋ عىلىمىنىڭ نەگىزىن سالۋشىلاردىڭ ءبىرى. ارابيستيكا سالاسى بويىنشا ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش عىلىم دوكتورى، تۇڭعىش پروفەسسورى، تۇڭعىش اكادەميگى. قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى مەن ونداعى قۇلىپتاستارداعى جازۋلاردى انا تىلىمىزگە اۋدارىپ، زەرتتەدى. 2003 جانە 2006 -جىلدارى قىركۇيەكتە استانادا الەمدىك جانە ءداستۇرلى ۇلتتىق ءدىن ليدەرلەرىنىڭ سەزدەرىن وتكىزۋگە ۇلەس قوستى.

ءابساتتار قاجى دەربىسالى قازاقستاندا اراب ءتىلى مەن ادەبيەتى عىلىمىن قالىپتاستىرعانى جانە يسلام تاريحى مەن مادەنيەتى، دىنىنە بايلانىستى كوپتەگەن سۇبەلى ەڭبەكتەرى ءۇشىن 2002 -جىلى ەگيپەت اراب رەسپۋبليكاسىنىڭ 1-دارەجەلى «عىلىم جانە ونەر» وردەنىمەن، قازاقستان عىلىمى مەن ءبىلىمى، ادەبيەتى مەن مادەنيەتىنە قوسقان قوماقتى ۇلەسى ءۇشىن 2004 -جىلى «پاراسات» وردەنىمەن جانە 2001 -جىلى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىگىنە 10 جىل»، 2005 -جىلى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا 10 جىل»، 2008 -جىلى «استاناعا 10 جىل» مەرەكەلىك مەدالدەرىمەن جانە 2007 -جىلى ق ر ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ عىلىمىن دامىتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» بەلگىسىمەن ماراپاتتالدى.

2005 -جىلدىڭ قاراشاسىندا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى، تۇلكىباس اۋدانى ماسليحاتىنىڭ شەشىمىمەن «تۇلكىباس اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» جانە سول جىلى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى ءماسليحاتىنىڭ شەشىمىمەن «وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» اتاقتارى بەرىلدى.