كەز- كەلگەن ۆاكسينا انتيدەنە قالىپتاستىرۋعا باعىتتالادى – دارىگەر
پەتروپاۆل. قازاقپارات - سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق كوپبەيىندى اۋرۋحانا باس دارىگەرىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى اسحات مولجىگىتوۆ كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكسينا الۋدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.
كوروناۆيرۋستى جۇقتىرعان كارديولوگيالىق، سوزىلمالى، ونكولوگيالىق اۋرۋلارى بار سىرقاتتار ونىڭ زاردابىن ءالى كۇنگە دەيىن تارتىپ كەلەدى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق كوپبەيىندى اۋرۋحانا باس دارىگەرىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى اسحات مولجىگىتوۆتىڭ ايتۋىنشا، بىلتىر كوكتەمدە كوروناۆيرۋس ىندەتى باستالعان كەزدە دارىگەرلەر كوۆيدتىك گوسپيتالدەردە جۇمىسقا كىرىستى. وڭىردەگى بارلىق اۋرۋحانالار ينفەكتسيالىق ستاتسيونارلار رەتىندە قايتا جاراقتاندىرىلدى.
«ول ءبىز ءۇشىن ەڭ اۋىر كەزەڭ بولدى. ويتكەنى ول كەزدە ءبىز بۇل ۆيرۋستان قالاي ەمدەۋ كەرەك ەكەنىن دۇرىس بىلمەدىك. جۇقتىرعاندار وتە كوپ بولدى. حالىقارالىق ۇسىنىمدار بويىنشا جۇمىس ىستەدىك. سىرقاتتانعانداردىڭ باسىم بولىگىن ەمدەپ جازدىق، الايدا، ولاردىڭ بارلىعىن، وكىنىشكە وراي، امان الىپ قالا المادىق»، - دەيدى دارىگەر.
اسحات مولجىگىتوۆ - ينتەرۆەنتسيالىق اريتمولوگ. ونىڭ ايتۋىنشا، جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋى، قانت ديابەتى، سوزىلمالى، وكپە، ونكولوگيالىق سياقتى ىلەسپە اۋرۋلارى بارلار كوروناۆيرۋستى اۋىر وتكەردى. زاردابىن ءالى كۇنگە تارتىپ كەلەدى.
«قازىرگى ۋاقىتتا كوروناۆيرۋستى ەمدەۋدىڭ جەتى ءتۇرلى ءتاسىلى بەلگىلى. سونىڭ ەڭ ءتيىمدىسى سوڭعى اقپان ايىندا قازاقستاندا شىققان ەمدەۋ پروتوكولى، ءبىز قازىر سونى ۇستانامىز. ول ەۋروپالىق ۇسىنىمداردى نەگىزگە الا وتىرىپ جاسالعان. ناتيجەسىندە COVID-19 جۇقتىرۋشىلاردىڭ جازىلىپ شىعۋ پايىزى ۇلعايدى»، - دەيدى اسحات مولجىگىتوۆ.
كارديولوگيالىق ورتالىق كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى ءورشىپ تۇرعان كەزدە دە جۇمىسىن ءبىر كۇن دە توقتاتپاي، سىرقاتتاردى قابىلدادى.
«ءبىز كارديولوگيالىق ءپروفيلدى پاتسيەنتتەرگە ەم- دوم جۇرگىزىپ، جۇرەككە وتا جاساۋدى توقتاتپادىق. جاعدايعا بايلانىستى جۇمىسىمىزعا وزگەرىس ەنگىزۋگە تۋرا كەلدى. COVID-19 ينفەكتسياسى بار سىرقاتتارىمىزعا جاڭا بولىمشە اشتىق. سول كەزدە كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان جانە قوسىمشا كارديولوگيالىق اۋرۋلارى بار 10-15 ادامدى تاۋلىگىنە انىقتاپ وتىردىق. بۇل بولىمشە قازىر دە جۇمىس ىستەپ تۇر. ءبىراق سىرقاتتاردىڭ سانى اناعۇرلىم ازايعان، ياعني ورتا ەسەپپەن اپتاسىنا 2-3 ادامدى عانا انىقتايمىز»، - دەيدى مامان.
قازىرگى ۋاقىتتا ەپيدەمياعا قارسى ءىس- شارالاردى قولدانۋ، ياعني ماسكا تاعۋ، الەۋمەتتىك ارا قاشىقتىقتى ساقتاۋ، حالىق كوپ جينالاتىن جيىنداردان باس تارتۋ - ءوز ناتيجەسىن بەرىپ جاتىر.
«مەن دارىگەر رەتىندە تۇرعىنداردىڭ بارلىعىن ۆاكسيناتسيادان وتۋگە شاقىرامىن. ەكپە سالدىرۋدىڭ نەگىزگى مەحانيزمى - ينفەكسيانىڭ اۋىر تۇرلەرىنىڭ الدىن الۋ. بۇل دالەلدەنگەن. تولىق كۋرستان وتكەندەر كوروناۆيرۋستى جۇقتىرعان كۇننىڭ وزىندە جەڭىل اۋىرادى. سوندىقتان بۇل ىندەتتەن قۇتىلۋ ءۇشىن ۇجىمدىق يممۋنيتەت قالىپتاستىرۋ قاجەت. تۇرعىنداردىڭ %65-70 ى ەگىلۋى قاجەت»، - دەيدى دارىگەر.
اسحات مولجىگىتوۆ تە كوروناۆيرۋس ينفەكسياسىن جۇقتىرىپ، اۋىرىپ تۇرعانداردىڭ ءبىرى.
«مەن شىلدە ايىندا كوروناۆيرۋستى جۇقتىردىم. ۆاكسينانىڭ العاشقى پارتياسى كەلگەن كەزدە، اقپان ايىندا، مەن بىردەن ەكپە الدىم. سول كەزدە مەندە يممۋنوگلوبۋلين G سول كەزدە 3,5-4 بولدى، قازىر مەندەگى انتيدەنەلەر سانى 127گە جەتتى. بۇعان دەيىن كوروناۆيرۋسپەن اۋىرىپ، ناتيجەسىندە اعزادا انتيدەنەنىڭ پايدا بولۋى - ۆاكسينا قويعىزۋعا قارسى كورسەتىلىم ەمەس. سول سەبەپتى اۋىرعان كۇننەن باستاپ ەكپە سالدىرعانعا دەيىن جارتى جىل ءوتۋى ءتيىس. ۆاكسينا قويدىرۋ ارقىلى ءبىز ولاردىڭ جۇمىسىن كۇشەيتەمىز»، - دەيدى ول.
تۇرعىندار تاراپىنان ۆاكسيناتسياعا قىزىعۋشىلىق بار.
«بىزگە، مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە، ۆاكسيناتسياعا قارسى كورسەتىلىمدەر بار ما دەپ ءجيى سۇراق قويادى. 16 جاسقا دەيىن ۆاكسينا ەگىلمەيدى جانە كوروناۆيرۋسپەن اۋىرسا ولارعا 6 ايعا دەيىن ەكپە جاساۋدىڭ قاجەتى جوق. ەكپە الماس بۇرىن بارلىعى تەراپيەۆتىڭ تەكسەرىسىنەن وتەدى. اللەرگياسى بارلارعا، سوزىلمالى اۋرۋمەن اۋىراتىندارعا، ونكولوگيالىق جانە جاقىندا وتا جاساتقاندارعا ۆاكسينا قويىلمايدى. بىزگە بۇرىنعى قالىپتى ومىرگە ورالۋ ءۇشىن بارلىعىن ۆاكسينا سالدىرۋعا شاقىرامىن. قانداي ۆاكسينا جاقسى، قازاقستاندىق پا، الدە رەسەيلىكتى سالعىزايىق پا دەپ تە ءجيى سۇرايدى. كەز- كەلگەن ۆاكسينا، ول قايدا جاسالماسىن، ول انتيدەنە جاساۋعا باعىتتالادى. سول سەبەپتى قانداي دا ءبىر ۆاكسينا جاقسى، ەندى ءبىرى ناشار دەپ ايتۋ دۇرىس ەمەس. ولاردىڭ بارلىعى بىردەي جۇمىس ىستەيدى»، - دەيدى اسحات مولجىگىتوۆ.
دارىگەردىڭ ايتۋىنشا، شەتەلدىك ادەبيەتتە ۆاكسينا سالعىزعاننان كەيىن دە كوروناۆيرۋستى قايتا جۇقتىرعان جاعدايلار جايىندا ايتىلادى. الايدا %99 - دا ينفەكتسيا جەڭىل وتكەن. ياعني، ۆاكسينا قويدىرۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى - اعزامىزدىڭ انتيدەنەلەردى - يممۋنوگلوبۋلين وندىرۋىنە جاعداي جاساۋ. تەك وسىلايشا ينفەكسياعا تويتارىس بەرە الامىز.