كوروناۆيرۋس سوزىمالى، ونكولوگيالىق اۋرۋلارى بار ادامدار ءۇشىن قاۋىپتى - مامان پىكىرى
نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - كوروناۆيرۋس سوزىمالى، ونكولوگيالىق اۋرۋلارى بار ادامدار ءۇشىن وتە قاۋىپتى.
مۇنداي پىكىردى مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور نۇرلىبەك ۇدەربايەۆ ءبىلدىردى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
«ۆيرۋس قاننىڭ ۇيعىشتىعىنا اسەر ەتەدى. كىشكەنتاي- كىشكەنتاي ترومبتار پايدا بولادى. اعزادا اينالىم ورىن الادى. الدىمەن قولقادان باستالىپ، ونىڭ ديامەترى 5 سانتيمەتردى قۇرايدى. ودان كەيىن ديامەترى 1 سانتيمەتر بولاتىن كۇرەتامىرعا، سونان سوڭ قىلتامىرعا، ميكروكاپيلليارعا جالعاسادى. وسى كىشەنتاي ترومبتار اعزا ارقىلى ءوتىپ، تامىردىڭ جىڭىشكە جەرىنە تۇرىپ قالادى. بۇل نەگىزىنەن وكپە جۇيەسىنە قاتىستى. ترومبتار قىلتامىرلاردى بىتەپ تاستاپ، سونىڭ سالدارىنان وكپەدە گاز الماسۋ بولماي قالادى. ياعني، ەڭ الدىمەن وكپە زارداپ شەگىپ، ادامنىڭ تىنىسى الۋى قيىنداي باستايدى. كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ ءوتۋ مەحانيزمى مىنە وسىنداي»، - دەپ تۇسىندىرەدى دارىگەر.
ونىڭ اتاپ وتۋىنشە، وكپە زاعىمدانعاننان كەيىن ونىڭ جۇمىسىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋ وتە قيىنعا سوعادى.
«كوروناۆيرۋسقا اعزانىڭ ءالسىز بولعانى قاجەت. ادامداردىڭ بارلىعى بىردەي 100 پايىز اۋىرمايدى. پاتسيەنتتەردىڭ 5-6 پايىزى اۋرۋعا شالدىعادى. دەمەك، 100 ادامنىڭ ىشىندە 5-6 ادام اۋرۋى مۇمكىن. قالعاندارى اۋىرمايدى. الەمدە دە ءدال وسىنداي جاعداي ورىن الىپ وتىر. سوندىقتان اعزادا وزگەرىس قالاي ورىن الاتىندىعىن ءبىلىپ وتىرۋ ءۇشىن حالىق اراسىندا اقپاراتتاندىرۋ جۇمىسىن جۇرگىزىپ، ولاردىڭ ءوز پروبلەمالارىن دەر ۋاقىتىندا انىقتاپ، ەمدەلۋىنە جاعداي جاساۋ قاجەت. بۇل حالىقتىڭ اۋرۋ جۇقتىرىپ الۋىنىڭ الدىن الۋ دەپ اتالادى»، - دەدى نۇرلىبەك ۇدەربايەۆ.
سونىمەن قاتار بىلىكتى دارىگەر قاي ساناتتاعى ادامدار كوروناۆيرۋس ينفەكسياسىن جۇقتىرىپ الۋدان ساق بولۋى كەرەكتىگىن باسا ايتتى.
«كوروناۆيرۋس سوزىمالى اۋرۋلارى، ونكولوگيالىق اۋرۋلارى بار ادامدار ءۇشىن وتە قاۋىپتى. ولاردا ءبىرىنشى كەزەكتە ۆيرۋس جۇقتىرىپ الۋ پاتولوگياسى بولادى. قازىرگى ۋاقىتتا ۆاكتسينانى ەڭ الدىمەن يممۋندىق جۇيەسى بۇزىلعان پاتسيەنتتەرگە ەمەس ساۋ ادامدارعا سالعان دۇرىس. ال يممۋندىق جۇيەسى بۇزىلعان ادامداردى ءدارى- دارمەكپەن، وزگە دە پرەپاراتتارمەن ەمدەگەن ءجون» ، - دەدى مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى.
ال پۋلمونولوگ دارىگەر كونستانتين گاركالوۆتىڭ ايتۋىنشا، وكپەدەگى بەلگىلەر ينفەكسيا جۇققاننان كەيىنگى جەتىنشى- سەگىزىنشى كۇندە بايقالادى. جەتىنشى كۇندە كومپيۋتەرلىك توموگرافيادان وكپەنىڭ زاقىمدانۋىن تەك 7-8 پايىز دەڭگەيىندە كورۋگە بولادى، ال 14-كۇنگە قاراي وكپە 50 پايىزعا دەيىن زاقىمدانۋى مۇمكىن.
«كومپيۋتەرلىك توموگرافيانى جوتەل مەن ەنتىگۋ پايدا بولعاندا جاساۋ كەرەك. وكپەنىڭ زاقىمدانۋى كورسەتكىشى ناۋقاس جاعدايىنىڭ اۋىرلىعىن كورسەتپەيدى، سەبەبى ىندەتپەن قاتار ترومبوۆاسكۋليت جۇرەدى. بۇل تۇرعىدا قان قويۋلانىپ، ترومبتار پايدا بولادى. وسى كورسەتكىشتەرگە ادامنىڭ دەنساۋلىق جاعداي تىكەلەي بايلانىستى. كەيبىر ناۋقاستاردا وكپەسى 60-70 پايىزعا زاقىمدانعانىمەن، وتتەك ساتۋراتسياسى جاقسى دەڭگەيدە كورىنەدى. سونىمەن قاتار وكپە ءتىنى 30 پايىزعا زاقىمدانعان كەيبىر ادامداردا وتتەك ساتۋراتسياسى 85 كە دەيىن تومەندەگەن جاعدايلار كەزدەستى. ويتكەنى تامىرلاردا قاننىڭ اينالىمى باياۋلاپ، كەرى اسەرى بولادى»، - دەدى ول.
پۋلمونولوگ دارىگەر ساتتار ەراليەۆ ك ۆ ي-دىڭ اۋىر تۇرلەرىندە وكپە عانا ەمەس، مي جانە ۆەگەتاتيۆتى نەرۆتەر، باۋىر جانە ۇيقى بەزى، بۇيرەك زاقىمداناتىندىعىنا نازار اۋدارتادى.
«قازىر مينيسترلىكتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا، جەرگىلىكتى ەمحانالاردا رەابيليتاتسيالىق بولىمشەلەر قۇرىلدى. سول جەردە بارىپ كەڭەس العان دۇرىس. ك ۆ ي- دان كەيىن يممۋنيتەت تومەندەيدى. سوندىقتان تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينا سالدىرعان دۇرىس. جاسى كەلگەن، ياعني 65-تەن اسقان كىسىلەر ديابەتپەن، وكپەنىڭ سوزىلمالى وبسترۋكتيۆتى اۋرۋىمەن اۋىراتىن كىسىلەرگە پنيەۆموكوكك ينفەكتسياسىنا قارسى ۆاكتسينا سالدىرعان ءجون»، - دەدى دارىگەر.
اۆتور: مارلان جيەمباي