يدليب اسپانىنداعى ويران: تۇرىك قورعانىس سالاسىنىڭ ايبىندى ەكەنىن كورسەتتى

تۇركيا بۇعان دەيىن ءسۇريادا بىرنەشە مارتە اسكەري وپەراتسيا جۇرگىزگەنمەن، تۇڭعىش رەت يدليب اسپانىندا Bayraktar-TB2 اتالاتىن ۇشقىشسىز اۋە قۇرىلعىلارىن قولداندى.

قارۋلى شابۋىلدا اۋىر ارتيللەريامەن قاتار ۇشقىشسىز اپپاراتتار سوعىس جاعدايىن ايتارلىقتاي وزگەرتتى. 2018 -جىلى تۇركيا ءسۇريادا جۇرگىزگەن «زايتۇن بۇتاعى» اسكەري وپەراتسياسىندا ۇشقىشسىز اۋە قۇرىلعىلارىن قولدانعان. دەگەنمەن Bayraktar-TB2 مەنANKA-S جاۋدى جويۋ ماقساتىندا ءبىرىنشى رەت اۋەگە كوتەرىلدى.

يدليب قاقتىعىسى: تۇركيانىڭ قورعانىس سالاسى

1975 -جىلى ا ق ش تۇركيانىڭ قارۋ- جاراق ەكسپورتىنا سانكسيا ەنگىزگەن سوڭ، انكارا مەن ۋاشينگتون بايلانىسى قيىنداي ءتۇستى. سول ۋاقىتتان باستاپ تۇركيا ءوزىنىڭ قورعانىس ونەركاسىبىن دامىتۋعا كۇش سالدى. 1996 -جىلى تۇركيا امەريكالىق General Atomics كومپانياسىنان 6 ۇشقىشسىز اۋە اپپاراتىن، 2006 -جىلى يزرايلدەن ۇشقىشسىز Heron قۇرىلعىلارىن ساتىپ الدى. دەگەنمەن 2010 -جىلى يزرايل بيلىگى گازاعا جول تارتقان تۇركيانىڭ توعىز ازاماتىن ولتىرۋگە بۇيرىق بەرگەننەن كەيىن، تاراپتار ديپلوماتيالىق بايلانىسقا نۇكتە قويدى.

نەگىزىنەن تۇركيانىڭ قورعانىس سالاسىنا 1990 -جىلدارى اكەلىنگەن تۇڭعىش ۇشقىشسىز اۋە اپپاراتتارى ا ق ش- تاعى GNAT پەن يزرايلدىڭ Heron ۇلگىسىندە بولاتىن. GNAT- تىڭ جەتىلگەن نۇسقاسى سانالاتىن «Predator» جانە «Repaer» ۇشۋ كەمەلەرىنىڭ 2000 -جىلدارى تۇركياعا ساتىلۋىنا ا ق ش كونگرەسى رۇقسات بەرگەن جوق. كەيىننەن تۇركيا وتاندىق ۇشقىشسىز اۋە اپپاراتتارىن ءوندىرۋدى قولعا الدى.

27 - اقپاندا يدليبتەگى احۋال كۇرت ناشارلادى. اۋە سوققىسى سالدارىنان 33 تۇرىك ساربازى مەرت بولدى. قارىمتا جاۋاپ رەتىندە تۇركيا Bayraktar - دى ۇشىردى. ۇشقىشسىز اۋە قۇرىلعىلارى وسى اپتادا اسادتىڭ اسكەري جاساعى مەن داماسك باقىلايتىن اۋداندارعا، الەپپو مەن حاما قالالارىنىڭ ماڭىنداعى اسكەري اۋەجايلارعا دا سوققى جاسادى.

2 - ناۋرىزدا تۇركيانىڭ قورعانىس ءمينيسترى حۋلۋسي اكارا تۇرىك اسكەرلەرى Bayraktar - دىڭ كومەگىمەن ءسۇريالىق ەكى س ۋ-24 جويعىش ۇشاعىن، ەكى ۇشقىشسىز اپپاراتتى، 135 تانكى مەن بەس پۆو جۇيەسىن جويىپ، 2500-دەن استام جاۋىنگەردىڭ كوزىن جويدى دەپ حابارلادى. سونىمەن قاتار، «حەزبوللانىڭ» 10 جوعارى لاۋازىمدىلارى مەن وداقتاستارى الەپپوداعى كەزدەسۋ كەزىندە ولتىرىلگەن. قازىرگى ۋاقىتتى رەسەيلىك قۇرىلعىلار دا تۇركيانىڭ Bayraktar- ىنى توتەپ بەرە الماي وتىرعانى راس.

Bayraktar- دىڭ اۆتورى: پرەزيدەنتتىڭ كۇيەۋبالاسى

الەم نازارىن وزىنە اۋدارعان Bayraktar-TB2 قۇرىلعىسىن 2005 -جىلى 26 جاستاعى سەلچۋك بايراكتار ەسىمدى ستۋدەنت تانىستىردى. ول ەلەكتروتەحنيكا ماماندىعى بويىنشا ماگيستراتۋرانى امەريكاداعى پەنسيلۆانيا ۋنيۆەرسيتەتىندە، دوكتورانتۋرانى ماسساچۋسەتس تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ءتامامداعان.

سەلچۋكتىڭ اتا- اناسى 1984 -جىلدان باستاپ تۇركياداعى Bayraktar Makina كولىك قۇراۋ كومپانياسىن باسقارعان. 2000 -جىلدان باستاپ اتالعان كومپانيا درون شىعارا باستادى. العاشقى جىلدارى بايراكتار ويلاپ تاپقان ۇشقىشسىز اپپاراتتاردى مەملەكەت يگىلىگىنە جاراتۋ وڭايعا سوققان جوق. تۇركيا بيلىگى Bayraktar-TB2 -گە كۇدىكپەن قاراپ، قورعانىس سالاسىندا قولدانۋدان باس تارتقان.

ءبىراق 2006 -جىلى ينجەنەر بايراكتار تۇركياداعى ۇشقىشسىز شاعىن دروندار بايقاۋىندا جەڭىسكە جەتىپ، رەسمي انكارا ەلدىڭ وڭتۇستىك- شىعىسىندا 19 قۇرىلعىنى ورنالاستىرۋعا بۇيرىق بەردى. 2009 -جىلى قىركۇيەك- قازاندا جانە 2015 -جىلى رەسمي دەلەگاتسيا الدىندا سىناقتان ءساتتى وتكەن Bayraktar-TB2 تۇرىك قورعانىس سالاسىنداعى وزىق تەحنيكالار قاتارىنا ەنىپ، انكارا اۋە وپەراتسيالارىنىڭ نەگىزگى قۇرىلعىسىنا اينالدى.

ول 7 شاقىرىم بيىكتىكتە 24 ساعاتقا دەيىن ۇشۋ مۇمكىندىگىنە يە. 150 شاقىرىمعا دەيىنگى قاشىقتىقتا 54 كيلوگرامنان ارتىق جۇك تاسىمالداي الادى. قۇرىلعىمەن بايلانىس ورناتۋ ءۇشىن جەرءۇستى باسقارۋ ستانسيالارىن پايدالانادى. تۇرىك اسكەرلەرى پايدالاناتىن 75-تەن استام Bayraktar شاعىن ۇشقىشسىز اۋە كولىگى ەلەكترونيكالىق، كومپيۋتەرلىك باعدارلاما جانە قۇرىلىمدىق قوندىرعىلارىمەن بىرگە تۇركيانىڭ تۇڭعىش اۋە كولىگى سانالادى.

بۇگىنگە دەيىن 100 مىڭنان استام وپەراتسيالىق ۇشۋ رەيسىن جۇزەگە اسىرعان قۇرىلعى قولايسىز اۋا- رايى كەزىندە دە قولدانىلادى. سەلچۋك بايراكتار ەسىمى تۇرىك جەرىندە ينجەنەر مامان رەتىندە عانا ەمەس، پرەزيدەنت رەجەپ تايىپ ەردوعاننىڭ كۇيەۋبالاسى رەتىندە دە تانىمال. بايراكتار ەردوعاننىڭ كىشى قىزى سۋمەيەگە ۇيلەنگەن. وتاندىق باسىلىمداردىڭ بىرىنە بەرگەن سۇحباتىندا ول:

«Boeing پەن Lockheed Martin الەمدەگى ەڭ ءىرى كومپانيالار. ءبىز دە وسى تىزىمگە قوسىلاتىن بولامىز. ەگەر تۇركيا مەن ۇسىنعان جوباعا قولداۋ بىلدىرەتىن بولسا، 5 جىلدان كەيىن ءبىز دۇنيەجۇزىلىك قورعانىس سالاسىندا ءبىر قادام العا شىعامىز»، - دەيدى.

راسىمەن، امەريكادا ءبىلىم الىپ، تۇركيانىڭ قورعانىس سالاسىنا ەلەۋلى ىقپال ەتكەن سەلچۋك بايراكتاردىڭ اۋە قۇرىلعىلارىنا باسقا مەملەكەتتەر دە اسقان قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر. بىلتىر قاڭتاردا ۋكراينانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى پەتر پوروشەنكو Bayraktar-TB2 ءنىڭ 12 داناسىنا تاپسىرىس بەرگەن. مامىلەنىڭ جالپى قۇنى 69 ميلليون دوللارعا باعالاندى. كاتار مەن پاكىستان دا اتالعان قۇرىلعىعا قول جەتكىزۋدى ماقسات ەتىپ وتىر.

قۇرىلعىنىڭ تەحنيكالىق حاراكتەريستيكاسى تومەندەگىدەي:

ماكسيمالدى ۇشۋ سالماعى - 650 ك گ؛

اپپاراتتىڭ ۇزىندىعى - 6,5 م؛

قاناتى - 12 م؛

قوزعالتقىش: «روتاكس 912»؛

قوزعالتقىش قۋاتى - 100؛

ۇشۋدىڭ ەڭ جوعارى جىلدامدىعى - 222 ك م/ساع؛

كرەيسەرلىك ۇشۋ جىلدامدىعى - 130 ك م/ساع؛

اسەر ەتۋ راديۋسى - 150 ك م؛

ۇشۋ بيىكتىگى- 8200 م؛

جۇكتەمە سالماعى - 50 ك گ.

قازىرگى ۋاقىتتا تۇركيا ۇشقىشسىز ۇشۋ قۇرىلعىلارى ارقىلى ا ق ش جانە ۇلى بريتانيامەن باسەكەلەس مەملەكەتكە اينالعان. ا ق ش الەم بويىنشا 2001 -جىلى ۇشقىشسىز قۇرىلعىمەن شابۋىل جاسادى. بۇگىندە ۇلى بريتانيا، يزرايل، پاكىستان، ساۋد ارابياسى، ب ا ءا، ەگيپەت، نيگەريا جانە تۇركيا وسى تەحنولوگياعا يە.

ناۋرىزدا باستالعان يدليبتەگى قاقتىعىس كەزىندە Bayraktar ۇشقىشسىز اۋە اپپاراتتارى قانشالىقتى قۋاتتى ەكەنى ءمالىم بولدى. الداعى جىلدارى تۇرىكتىڭ بۇل قۇرىلعىسى گەرمانياداعى «ماۋزەر» مەن رەسەيدەگى «كالاشنيكوۆتىڭ» انالوگىنا اينالۋى مۇمكىن.

اۆتور : اراي جۇماتاي