اقىلدى بالا قايدان شىعادى؟

بالانىڭ بالالىق شاعى قۋانىشقا تولى بولسا، ونىڭ بولاشاعى دا سونشالىق ءساتتى بولماق. الايدا، قالاۋ بار دا، ونى جۇزەگە اسىرۋ كورىنبەي جاتادى. پسيحولوگتار بالانى باقىتتى ەتۋ كەي ادامنىڭ قولىنان كەلەتىنىن ايتادى. ولار قانداي جاندار؟

ولار بالالارىنا قوعامعا قىزمەت ەتۋ كەرەك دەپ ۇيرەتەدى

پەنسيلۆانيا جانە ديۋك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى جيىرما جىل بويى امەريكانىڭ ىشىندە 700-دەن اسا بالانى سالىستىرمالى تۇردە زەرتتەگەن. قوعامعا قاراپ وسكەن بالالاردىڭ جيىرما جىلدان كەيىن پاراساتتى ازاماتقا اينالعانىن كۇتكەن.

زەرتتەۋ بارىسىندا ءوز ورتاسىمەن ويناپ-وسكەن بالا ەسەيگەندە ءار ادامنىڭ ءحالىن ءتۇسىنىپ، وعان كومەك قولىن سوزۋعا دايار تۇراتىنىن، بارلىق ماسەلەنى ءوز ەركىمەن ەركىن شەشە الاتىنىن، وقۋىن جاقسى اياقتاپ، ديپلوم الىپ، تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاساتىن ادامعا اينالاتىنىن دالەلدەگەن.

ال بالا شاعىندا وزگەلەرمەن دۇرىس قارىم-قاتىناس ورناتا الماعان بالالار وسكەن سوڭ، جازىم باسىپ، قىلمىستىق جازاعا كەسىلگەن ەكەن، كەيبىرى ورنالاسقان جۇمىس ورنىنان، جالپى العاندا، بارىنان ايرىلىپ قالعان.

«ءار اتا-انا بالاسى اياعىنان تۇرىپ كەتكەنشە، وعان قوعامدى ۇعىنۋدى، قورشاعان ورتادا ءارتۇرلى جاعداي ورىن الاتىنىن، الەمدە ءتۇرلى ادامدار كەزدەسەتىنىن ايتىپ، اقىل بەرىپ وتىرعان دۇرىس. ءوز بەتىمەن كەتكەن بالالاردىڭ كوپشىلىگى سيتۋاتسيالىق جاعدايدان شىعا الماي قالاتىنىن وسىدان. ونىڭ ارمانىنا قانات ءبىتىرىپ، ماقساتىنا سەنىم ۇيالاتا بىلگەن اتا-انا بالاسىنىڭ بولاشاقتا قانداي تۇلعا بولاتىنىن بىلە الادى» دەيدى زەرتتەۋشىلەر.

ولار بالالارىنان كوپ ءۇمىت كۇتەدى

لوس-اندجەلەستە 2001 -جىلى دۇنيەگە كەلگەن بالالاردىڭ 6600-ىنەن الىنعان ساۋالناما قورىتىندىسىنان اتا- انانىڭ سەنىمى ولارعا اۋاداي قاجەت ەكەندىگىن دالەلدەگەن. «ەر جەتكەندە ۋنيۆەرسيتەتكە تۇسەسىڭ، كەرەمەت مامان يەسى بولاسىڭ دەپ قولپاشتاعان اتا- انالار بالالارىن قيىندىقسىز تاربيەلەپ وتىر» دەيدى زەرتتەۋشى پروفەسسور نيل حەلفون.

انالارى جۇمىس جاسايدى

اناسى جۇمىس جاسايتىن قىزدار ەسەيە كەلە بارلىق جۇمىسقا ۇلگەرەتىن بولادى. ءۇي تىرشىلىگى، ءۇي تاپسىرماسىن ورىنداپ، باۋىرلارىنا قاراپ، قوسىمشا ۇيىرمە، ءتىل كۋرستارىنا بارىپ تا ءوز ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانا الادى ەكەن. ال اناسى ۇيدە وتىراتىن قىزدار تەك ساباعىن عانا وقىپ، بوي جەتكەندە ءۇي شارۋاسىنا ارالاسا الماي، وعان ۋاقىت تابا الماي جاتادى ەكەن.

ال اناسى جۇمىس جاسايتىن ۇلدار 7,5 ساعاتىن اناسىنا كومەكتەسۋمەن وتكىزەدى: ءۇي تىرشىلىگىمەن اينالىسىپ، بالا قاراپ، ساباعىنا دا ۇلگەرەدى.

بۇل زەرتتەۋدىڭ اۆتورى، گارۆارد بيزنەس- مەكتەبىنىڭ پروفەسسورى كەتلين ماكگينن «بۇل جاعدايدا بالا ۋاقىتتى تەككە وتكىزبەۋ كەرەكتىگىن وسى باستان ۇيرەنە باستايدى، كىمگە قالاي كومەكتەسۋ كەرەك، نەمەن اينالىسۋ كەرەكتىگىن ۇعىنادى» دەيدى.

ولار جوعارى ءبىلىمدى

بۇل زەرتتەۋدە جاس ءوسپىرىم كەزىندە ءسابيلى بولعان انانىڭ بالاسىنىڭ مەكتەپ ءبىتىرىپ، ۋنيۆەرسيتەتكە ءتۇسۋى نەعايبىل. 2014 -جىلى پسيحولوگ ساندرا تانگتىڭ جۇرگىزگەن زەرتتەۋى بويىنشا مەكتەپ ءبىتىرىپ، ج و و-نى تامامداعان انا جوعارى ءبىلىمدى ازاماتتى تاربيەلەيدى. بۇل زەرتتەۋدىڭ اۆتورى پسيحولوگ ەريك دۋبوۆ وسى زەرتتەۋدەن اتا-انانىڭ ساۋاتتى بولعانى قازىرگى بالالار ءۇشىن ۇلكەن كومەك ەكەنىن العا تارتادى.

ولار بالالارىن ماتەماتيكاعا ەرتە جاستان ۇيرەتەدى

ا ق ش-تا، كانادادا، ۇلىبريتانيادا 2007 -جىلى وتكىزىلگەن زەرتتەۋگە 35000 مەكتەپكە جاسىنا دەيىنگى بالالار قاتىسقان. ساراپتاما قورىتىندىسى بويىنشا ەرتە جاستان ماتەماتيكاعا ۇيرەنگەن بالادان بولاشاقتا ۇلكەن ءۇمىت كۇتۋگە بولادى ەكەن. زەرتتەۋشىلەر بالا جاستان سانداردىڭ سيقىرىن ۇعىنعان بالانى قولداۋ كەرەكتىگىن ايتادى.

دەرەككوز: Reactor