مۋزەي جادىگەرلەرى: شىمان حاننىڭ ورداسى، ساڭكىباي باتىردىڭ جەرلەنگەن جەرى

قازاقپارات ءتىلشىسى اۋدانداعى قۇندى جادىگەرلەرمەن تانىسىپ قايتتى.

اقتوبە وبلىسى، تەمىر اۋدانىنىڭ ورتالىعى شۇبارقۇدىق اۋىلىنداعى مۋزەيدە تاريحي دەرەكتەر ساقتاۋلى تۇر. ماسەلەن، ارحەولوگيا-ەتنوگرافيا زالىندا قىش قۇمىرا سىنىقتارى، كۇيدىرىلگەن تاستار بار.

«ⅩⅤ- XVI عاسىرلاردا تەمىر اۋدانىنىڭ تاسقوپا اۋىلىندا قالا بولدى. بۇل جەر شىمان حاننىڭ ورداسى دەپ اتالدى. كۇيدىرىلگەن تاس بولشەگى، سىنىقتارى قيراعان قالا ورنىنان تابىلعان جادىگەر. قالا جاۋگەرشىلىك زامانىندا قيراتىلعان ەكەن. بەسوبا، قوسوبا دەگەن مازارلار بار»، - دەدى تەمىر اۋدانىنىڭ اكىمى جولداس قالماعامبەتوۆ. قازىرگى ۋاقىتتا قيراعان قالا ورنى تومپەشىككە اينالعان. تاريحي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، قالا كۇيدىرىلگەن كىرپىشتەن سالىنعان. اۋىل اقساقالى ورىنباسار دوسانوۆ «شىمان حاننىڭ ورداسى» اتتى ماقالاسىندا ۇلى جىبەك جولى بويىندا قالا سالعان شىمان حاننىڭ ورداسىن قالماقتار بۇزىپ، قيراتقانىن جازادى.

«ساڭكىباي باتىردىڭ سۇيەگى تەمىر اۋدانىنىڭ تەرريتورياسىندا، كەنجالى وزەنىنىڭ بويىندا جاتىر. مازارى بار، ۇرپاقتارى اس بەرىپ تۇرادى. اقتوبە قالاسىندا ساڭكىباي باتىر داڭعىلى بار. ءبىراق كوبى ونىڭ سۇيەگى اۋداندا ەكەنىن بىلمەيدى»، - دەدى تەمىر اۋدانىنىڭ اكىمى جولداس قالماعامبەتوۆ.

تەمىر اۋداندىق مۋزەيىندە سوعىس ارداگەرىنىڭ دەنەسىنەن تابىلعان وق تا ساقتاۋلى. اۋدان بويىنشا 10 مىڭنان استام ادام ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىستى. قازىر تەك ءبىر ارداگەر قالدى. سوعىس ارداگەرى ءانۋار احمەتجانوۆ كەڭقياق اۋىلىندا تۇرادى.

«1942-جىلى ايتباي الماعامبەتوۆكە وق ءتيىپ، وق 1997-جىلى الىندى. 55 جىلدان كەيىن قولى اۋىرىپ، وق بار ەكەنى انىقتالعان ەكەن. وقتى جەرگىلىكتى دارىگەرلەر الىپ تاستادى. اۋداندا ءتورت گەنەرال ومىرگە كەلدى. جانسەن كەرەيەۆ تۋىپ، ءوسىپ، مەكتەپ ءبىتىردى. قازاقتىڭ ماقتانىشىنا اينالعان ازامات ج. كەرەيەۆ اتىنداعى مەكتەپ، كوشە بار. جانسەن كەرەيەۆتىڭ جانسەن كەرەيەۆ اتتى نەمەرەسى بار. الماتى قالاسىندا تۇراتىن جانسەن «تۋعان جەرگە تاعزىم» اتتى اكسياسى اياسىندا ەكى مەكتەپكە تەگىن Wi-fi ورناتىپ بەردى. قازىر بالالاردىڭ ءبارى ينتەرنەتتى تەگىن پايدالانىپ ءجۇر»، - دەدى ج. قالماعامبەتوۆ.

ايتا كەتەيىك، اۋداندىق مۇراجايدا 3 مىڭنان استام جادىگەر بار. جىل سايىن مۋزەي جادىگەرىمەن 7 مىڭعا جۋىق ادام تاماشالايدى.

تەمىر اۋدانىندا دوسجان يشاننىڭ جەرلەنگەن جەرى مەن مەشىتى بار. مەككەدەن قوناق ءۇي سالعان يشاننىڭ ۇرپاعى ءالى دە سول اۋداندا تۇرادى. ولاردىڭ قولىندا اتادان اكەگە ميراس بولىپ قالعان ءموردىڭ ءتۇپ نۇسقاسى ساقتاۋلى تۇر.