ارال تەڭىزىنىڭ جاسى بەلگىلى بولدى

زەرتتەۋ ناتيجەسى Quaternary Science Reviews اتتى بەلدى عىلىمي جۋرنالدا جاريالاندى. اۆتورلار، گ. س. بۋررا، يا. ۆ. كۋزمين، س. ك. كريۆونوگوۆ، س. ا. گۋسكوۆ، ر. ج. كرۋز، زەرتتەۋ جۇمىستارىن 2008 -جىلى باستاعان. عالىمدار ءبىرشاما ۇڭعىمانى بۇرعىلاپ تەسىپ، تەڭىز تۇنبالارىنىڭ قۇرامىن، شوگىندىلەردى انىقتادى.

سونىڭ نەگىزىندە عالىمدار ارال تەڭىزى 17,5 مىڭ جىل بۇرىن پايدا بولعان دەگەن تۇجىرىم جاسادى. ءبىراق تەڭىزدىڭ ءتۇزىلۋ ۋاقىتى 18-23 مىڭ جىل بۇرىن، پامير مەن ءتاڭىرتاۋ مۇزدىقتارى ەرىگەندە باستالعان. سونداي- اق عالىمدار تەڭىز سۋىنىڭ دەڭگەيى تۇراقسىز بولعانىن انىقتادى. مىسالى ارال قالىپتاسقان ەڭ العاشقى كەزەڭدە (17,6-15,3 مىڭ جىل بۇرىن) وزەن سالالارى مەن سۋ كوپ بولعان. ال كەلەسى 1,3 مىڭ جىلدا تەڭىزگە قۇياتىن اعىندار ازايعان. سول سەبەپتى تەڭىزدىڭ تۇزدىلىعى ارتقان. 14,5-14 مىڭ جىل بۇرىن تەڭىزدىڭ تۇزدىلىق دەڭگەيى شەگىنە جەتكەن.

عالىمداردىڭ ساراپتاۋى بويىنشا، ارالدىڭ تۇزدىلىعى 3,5-130 پروميللە اراسىندا وزگەرىپ وتىرادى ەكەن. ارالدىڭ وڭتۇستىگىندە تىركەلگەن 130 پروميللە تۇزدىلىق دەڭگەيى مۇحيت تۇزدىلىعىنان 4 ەسە جوعارى.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، Massaget پورتالى 2018 -جىلى "Qazaq Geography" باستاۋىمەن ارال تەڭىزىنىڭ وڭتۇستىك جانە سولتۇستىك بولىكتەرىنە جاسالعان ەكسپەديتسياعا قاتىسىپ قايتقان ەدى. ەكسپەديتسيادا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ بارىسىندا سولتۇستىك ارال بولىگىندەگى تەڭىز قالپىنا جاتقانى، وسىمدىكتەر قايتا تۇلەپ، بالىق پايدا بولىپ، شولەيت لاندشافتتىڭ جارتىلاي شولەيت، ءتىپتى دالاعا اينالىپ جاتقانى ءمالىم بولدى.