الماتىدا «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ەكسپوزيتسيا اشىلدى
بۇل ەكسپوزيتسيا ەلباسىنىڭ ماقالاسىندا اتاپ وتىلگەن اتا- بابالارىمىزدىڭ وزىق تەحنولوگيالارىن كۋالاندىراتىن قازاقتاردىڭ تاريحي مۇراسىنىڭ بارلىق جەتى سيمۆولىن بەينەلەيدى. ەكسپوزيتسيادا ساندىك- قولدانبالى ونەر ەسكەرتكىشتەرىنىڭ كوشىرمەلەرى مەن قازاقستاننىڭ ەجەلگى تاريحىنىڭ ءتۇرلى كەزەڭدەرىندەگى ارحەولوگيالىق ولجالار تانىستىرىلعان، اتاپ ايتقاندا كۇلتەگىننىڭ بەينەلەرى، «كوك ءبورى»، تونيۋكۋك ەجەلگى تۇرىك جازبالارى، ارالتوبەنىڭ سارمات داۋىرىندەگى «التىن ادام» بەينەسى جانە باسقا ەكسپوناتتار.
«قازۇۋ عالىمدارىنىڭ عىلىمي ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى بارىسىندا تابىلعان ەكسپوناتتار دالا وركەنيەتىنىڭ جوعارى دەڭگەيىن كورسەتەدى. ماسەلەن، IX- XI عاسىرداعى قيماق كەزەڭىنە جاتاتىن جىلقىنىڭ ەر- تۇرمانى، اتا- بابالارىمىزدىڭ سوناۋ زاماننان جىلقىنى قولعا ۇيرەتۋ مادەنيەتىنىڭ جارقىن مىسالى. شىلىكتى جانە جالاۋلى ەسكەرتكىشتەرى ماڭىنان تابىلعان ساق كەزەڭىندەگى التىن ستيلدىك بەينەلەرى بار ەسىكتەر جانە باسقا دا كوپتەگەن ەكسپوناتتار»، - دەپ اتاپ ءوتتى قاز ۇ ۋ- دىڭ تاريح، ارحەولوگيا جانە ەتنولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى مەڭدىگۇل نوعايبايەۆا.
قازاقستاندا العاش رەت كورسەتىلگەن حۋنۋلاردىڭ بىرەگەي ءالفاۆيتى ەكسپوزيتسيانىڭ سەنساتسيالىق ەكسپوناتى بولىپ تابىلادى. 136 ارىپتەن تۇراتىن الفاۆيت قىتاي عالىمدارىمەن ۆەنگريا، گەرمانيا، بولگاريا، قىتاي، نورۆەگيا، موڭعوليا مەن رەسەيدەن ءارتۇرلى جىلداردا تابىلعان ارحەولوگيالىق ولجالار نەگىزىندە قايتا قالپىنا كەلتىرىلگەن.
«حالىقتاردىڭ ۇلى قونىس اۋدارۋى» رەتىندە بىزگە جەتكەن ءداۋىر كەزىندە قازاقستان، ەۋروپا مەن ازيانىڭ وسى زاماننىڭ العاشقى عاسىرلارىنداعى ەجەلگى تاريحى كوشپەلى حۋننۋ تايپالارىنا قاتىستى ءتۇرلى وقيعالارعا تولى بولعانى بەلگىلى. الايدا، «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالادا ءدال ايتىلعانداي «ەۋروپاتسەنتريستىك كوزقاراس ساقتار مەن عۇندار جانە باسقا دا بۇگىنگى تۇركى حالىقتارىنىڭ ارعى بابالارى سانالاتىن ەتنوستىق توپتار ءبىزدىڭ ۇلتىمىزدىڭ تاريحي ەتنوگەنەزىنىڭ اجىراماس بولشەگى بولعانى» جانە دە الەمدىك ماڭىزى بار اسا كورنەكتى مادەني جانە تاريحي مۇرالاردى قالدىرعانى «تۋرالى بۇلتارتپاس فاكتىلەردى كورۋگە مۇمكىندىك بەرگەن جوق»، - دەيدى عالىم عيبادات عابباس ۇلى.
ەجەلگى زاماننان قازىرگى ۋاقىتقا دەيىنگى ۇلى دالانىڭ تاريحىن كورسەتەتىن «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ەكسپوزيتسياسى ۋنيۆەرسيتەتتەگى «قازاق ەلى» تاريحي- كوركەمونەر كەشەنىنىڭ اجىراماس بولىگى بولىپ تابىلادى. «الاش مۇراتى» اتتى كەلەسى دەمونستراتسيالىق زالى ⅩⅩ عاسىر باسىندا قازاق حالقىنىڭ تاۋەلسىزدىك ءۇشىن ۇلت- ازاتتىق كۇرەسىنىڭ نەگىزگى كەزەڭدەرىن بەينەلەيدى. ال، «ماڭگىلىك ەل» اتتى كوركەمدىك پانوراماسىندا قازاق حالقىنىڭ پرەزيدەنتپەن بىرلەسە وتىرىپ عاسىرلار بويعى اڭساعان تاۋەلسىزدىك پەن ەگەمەندىككە قول جەتكىزۋ تۋرالى ارمانىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن كورسەتەتىن تاريحي بەينەلەر مەن زاماناۋي شىندىقتار كەلتىرىلگەن.
«ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى تاريحي- كوركەم ەكسپوزيتسياسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا كورنەكتى قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرلەرى، الماتى قالاسى اكىمدىگى مەن ب ا ق وكىلدەرى، بەلگىلى عالىمدار، سونداي-اق «مەن جاستارعا سەنەمىن!» اتتى رەسپۋبليكالىق VI پاتريوتتىق جاستار فورۋمىنا ەلىمىزدىڭ 70 جوعارى وقۋ ورنىنان كەلگەن 500 دەن استام ستۋدەنت قاتىستى. سونىمەن بىرگە فورۋم اياسىندا «ۇلى دالا جاستارى» اتتى كونفەرەنسيا وتكىزىلدى.