گۋگل-عا قانداي قىزىق سۇراقتار قويىلادى؟ - الەمدىك باسپا سوزگە شولۋ
روبوتتارعا سەزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن قولعاپ ويلاپ تابىلدى - Science Robotics
ستەنفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى روبوتتارعا سەزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن قولعاپ ويلاپ تاپتى. مىسالى، ەندى بۇل قولعاپتى كيگەن روبوت تاڭقۋراي ۇستاسا دا، دوپتى قولىمەن السا دا، ولاردى مىجىپ تاستامايدى. بۇل تۋرالى Science Robotics باسىلىمى جازدى.
«ينجەنەر جەنان باو باستاعان كوماندانىڭ ايتۋىنشا، بۇل تەحنولوگيانىڭ ارقاسىندا روبوتتار ادام سەكىلدى سەزىنە الاتىن بولادى. قولعاپتىڭ ۇشىنداعى داتچيك ءالى دە جەتىلدىرۋدى قاجەت ەتەدى. دەگەنمەن، قازىرگى كۇننىڭ وزىندە روبوت ەكى ساۋساعىمەن جۇمىرتقانى ۇستاپ تۇرا الادى» دەپ جازادى باسىلىم.

اۆتوردىڭ ايتۋىنشا، ادام تەرىسىندە دە قىسىمدى، جىلۋدى، باسقا دە پارامەترلەردى سەزەتىن سەنسورلار بولادى. روبوتتارعا ارنالعان قولعاپ تا سول سيپاتتا جۇمىس ىستەيدى. ال ستەنفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى كلەمەنتينا بۋتري مەن مارك نەگرە ادامداعى مەحانيزمگە ۇقساس ەلەكتروندى داتچيكتەردى جاساعان. بۇل قولعاپتى كيگەن روبوت كۇندەلىكتى تۇرمىستا عانا ەمەس، حيرۋرگيادا دا قولدانىلا الادى.
قوزعالمالى بولشەكتەرى جوق ۇشاق جاسالدى - CNN
ماسساچۋسەتس تەحنولوگيالىق ينستيتۋتىنىڭ ينجەنەرلەرى ۇشۋ ءۇشىن جانارمايدى قاجەت ەتپەيتىن، قوزعالمالى بولشەكتەرى جوق ۇشاق ءساتتى تۇردە سىناقتان وتكىزىلگەنىن حابارلادى. CNN باسىلىمىنىڭ جازۋىنشا، Nature جۋرنالىندا جاريالانعان ماقالادا بۇل جاڭا تەحنولوگيا بولاشاقتا ەكولوگيالىق تازا ۇشاقتارعا جول سالاتىنى جازىلعان.
«بۇل قوزعالتقىش جۇيەسىندە قوزعالاتىن بولشەكتەرى جوق تاريحتاعى العاشقى ۇشاق. بۇل مەحانيكالىق تۇرعىدا جەڭىل قۇراستىرىلاتىن، دىبىسسىز ءارى اتموسفەراعا زياندى بولشەكتەر شىعارمايتىن ۇشاقتار جاساۋعا جاڭا مۇمكىندىكتەر بەرەدى»، - دەيدى ماسساچۋسەتس تەحنولوگيالىق ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى ستيۆەن باررەتت.

«
115 جىل بۇرىن اعايىندى رايتتار العاشقى ۇشاقتى ۇشىرىپ، ادامزات تاريحىندا ەرەكشە ءىز قالدىردى. سول كەزدەن بەرى ۇشاقتار قوزعالمالى بولشەكتەر، ياعني، تۋربينا نەمەسە ەسپە ۆينتتەر ارقىلى جۇمىس ىستەيدى. ال جاقىندا سىناقتان وتكىزىلگەن ۇشاق يوندى جەل كونتسەپتسياسى نەگىزىندە جاسالعان» دەپ جازادى باسىلىم.
كۇندەگى قاتتى داۋىل جەرگە قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇر - ۆ ۆ س
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، كۇندەگى قاتتى داۋىل جەرگە قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇر، ونىڭ ىشىندە اسىرەسە ەكونوميكالىق قاۋىپ باسىم، دەپ جازادى ۆۆس باسىلىمى.
«1972 -جىلى ۆەتنامدا ونداعان مينا وزدىگىنەن جارىلىپ كەتكەن ەدى. جاقىندا وعان جەردىڭ ماگنيتتىك ورىسىنە اسەر ەتكەن كۇندەگى قاتتى داۋىل اسەر ەتكەنى بەلگىلى بولدى. ەندىگى كەزەكتە كۇندەگى داۋىل ەلەكتر جەلىسىنە، سپۋتنيككە، تاعى دا باسقا تەحنولوگياعا كەرى اسەرىن تيگىزۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار بۇل قۇبىلىس ەكونوميكالىق شىعىنعا ۇشىراتادى دەپ كۇتىلۋدە» دەپ جازادى باسىلىم.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا، عارىشتاعى مۇنداي وقىس جاعداي ءجۇز جىلدا ءبىر رەت بولىپ وتىرادى.
«ەندى قايتالانعان كەزدە، بۇل قۇبىلىس اناعۇرلىم كوپ ءقاۋىپ توندىرەدى»، - دەيدى عالىمدار.


«2018 -جىلى عارىش سپۋتنيكتەرى مەن ۇشاقتار، ەنەرگەتيكالىق جۇيەلەر جاھاندىق بايلانىستا ماڭىزدى ورىن اتقارادى. دەگەنمەن، كۇندەگى وزگەرىستەر بۇلاردىڭ بارلىعىنا ءقاۋىپ ءتوندىرىپ تۇر. مەملەكەتتىك اگەنتتىكتەر ەنەرگەتيكالىق كومپانيالارعا، اۋە كومپانيالارى مەن عارىش اپپاراتتارىنا عارىشتاعى مۇنداي جاعدايدىڭ اسەرىن شەكتەۋ ءۇشىن ءتۇرلى جوسپار ۇسىنۋدا. ەگەر كەيبىر سپۋتنيكتەرمەن بايلانىس ۇزىلسە، ناۆيگاتورلار مەن سپۋتنيكتى تەلەارنالار ىستەن شىعۋى مۇمكىن» دەپ جازىلعان ماقالادا.
ادامدار نەشە جاسقا دەيىن ءومىر سۇرە الادى - The New York Times

ادامداردىڭ نەشە جاسقا دەيىن ءومىر سۇرە الاتىنى عالىمداردى عانا ەمەس، بارشامىزدى الاڭداتىپ كەلەدى. اسىرەسە، قارتايعاندا ءتۇرلى اۋرۋلارعا شالدىعىپ، ومىرمەن قوشتاساتىندار كوپ. دەگەنمەن، ەگەر ونداي اۋرۋلار بولماسا، ادامدار نەشە جاسقا دەيىن ءومىر سۇرە الادى؟ The New York Times باسىلىمىندا جاريالانعان ماقالادا اۆتور وسى سۇراققا جاۋاپ ىزدەپ كورىپتى.
«ادام ماڭگى ءومىر سۇرە المايدى. وسى كۇنگە دەيىن ەڭ ۇزاق ءومىر سۇرگەن ادام رەتىندە 122 -جىل ءومىر سۇرگەن فرانسۋز جاننا كالل تىركەلگەن. ول 1997 -جىلى دۇنيەدەن ءوتتى. عالىمدار وسى كۇنگە دەيىن ادامداردىڭ نەشە جاس ءومىر سۇرە الاتىنى تۋرالى ورتاق پىكىرگە كەلە الار ەمەس. 2016 -جىلى ءبىر توپ عالىم ادامدار 115 جاستان ارتىق ءومىر سۇرە المايتىنىن ايتتى. جاقىندا تاعى ءبىر توپ عالىمدار ادامداردىڭ ەڭ ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ جاسى شەكسىز ەكەنىن ايتتى» دەپ جازادى باسىلىم.

اۆتوردىڭ ايتۋىنشا، عالىمدار قارتاياتىن كلەتكالارعا قارسى ءدارى- دارمەكتەر ويلاپ تابۋعا تىرىسۋدا. دەگەنمەن، قارتتىق كەزىندە پايدا بولاتىن اۋرۋلارعا قارسى دارىلەر شىعۋى مۇمكىن بولعانىمەن، قارتتىققا قارسى پرەپارات ءالى ويلاپ تابىلمادى.
«ادامداردىڭ بارلىعى ولەدى. ەشبىر عالىم ءبىزدىڭ ماڭگى جاساۋىمىز مۇمكىن ەكەنىنە سەنبەيدى. دەگەنمەن، ءبىز بۇرىنعىعا قاراعاندا دەنى ساۋ قارتتاردىڭ كوبەيەتىن زامانىندا ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز» دەپ جازادى اۆتور.
«ءومىردىڭ ءمانى نەدە؟» Google-عا قانداي قىزىق سۇراقتار قويىلادى؟ - The Guardian

ادامدار ءومىردىڭ ءمانىن دە، ءوزىنىڭ دەنساۋلىعىن دا، ءتىپتى، اينالاسىنداعىلارعا ۇنايتىن- ۇنامايتىنىن دا Google-دان سۇرايتىن بولعان. The Guardian باسىلىمىنىڭ جازۋىنشا، ىزدەۋ جۇيەسىن قۇدىرەتتى سانايتىندار قاتارى ارتقان.
«Google ىزدەۋ جۇيەسىنىڭ قانداي سۇراققا جاۋاپ بەرگەنىن قالايسىز؟ مىسالى، ۇتىسى بار لوتورەيا ءنومىرىن، جات پلانەلىقتاردىڭ بار- جوعىن نەمەسە ولگەننەن كەيىن نە بولاتىنىن بىلگىڭىز كەلە مە؟ بۇل Google-عا ەڭ كوپ قويىلاتىن سۇراقتار قاتارىندا بار. سونىمەن قاتار ادامدار «مەن باي بولامىن با؟»، «ەرتەڭگى كۇننىڭ ۇتىسى بار لوتورەيا بيلەتتەرى»، «مەنى اينالامداعىلار جاقسى كورە مە؟»، «ءومىر دەگەن نە؟»، «قۇداي بار ما؟» دەگەن سۇراقتارعا جاۋاپتى دا ىزدەۋ جۇيەسىنەن تابۋعا تىرىسادى ەكەن.
اۆتور Google ىزدەۋ جۇيەسىنىڭ وراكۋل، ساۋەگەي، تىڭشى، پسيحوتەراپەۆت پەن ءدىن قىزمەتشىسىنىڭ جۇمىسىن اتقارا باستاعانىن جازادى.
«ىزدەۋ جۇيەسىن قۇدىرەتتى سانايتىندار قاتارى ارتقانىمەن، ونىڭ مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى. ءبىزدىڭ وسىنداي سۇراقتار قويۋىمىز كەرىسىنشە ءبىزدى سيپاتتايدى. الەم وزگەرىپ جاتقانىمەن، ادامداردىڭ ەرەكشەلىگى مەن قاجەتتىلىكتەرى وزگەرمەگەنىن كورسەتەدى. دەگەنمەن، كومپيۋتەردى ءبىر شەرتىپ، قالاعانىمىزدى بىلە الاتىنىمىز ادامداردىڭ پسيحيكالىق جانە ەموتسيونالدىق جاراسىن تىرنايدى. ءتىپتى، ادامداردا پروبلەما پايدا بولسا دا، ولار ىزدەۋ جۇيەسىنە جۇگىنەتىن بولعان. ءبىر ايتارىمىز، Google-داعى ىزدەۋ ناتيجەسى پروبلەمامىزدى شەشۋ جولىنداعى باستاماسى بولسا عانا پايداسى تيە الادى» دەپ جازادى اۆتور.