الاپەس اۋرۋىن تاراتقان جانۋار

 استانا. قازاقپارات - ەرتە عاسىردان بەرى كەلە جاتقان دەرتتىڭ ءبىرى - الاپەس. بۇل اۋرۋ ءتۇرى وسى كۇنگە دەيىن تولىققاندى زەرتتەلگەن جوق. عالىمدار اۋرۋدىڭ بۇل ءتۇرىنىنىڭ حالىق اراسىندا تارالۋ مەرزىمىن ءدوپ باسىپ ايتا المايدى.

 بۇگىنگى مەديتسينا عىلىمىنىڭ وكىلدەرى الاپەس باتىس ەۋروپادان تارالعان دەگەن بولجام جاساپ ءجۇر. سونىمەن قوسا، ەڭ قىزىعى بۇل اۋرۋدى ادامدار اراسىنا تاراتقان ورمان ىشىندە، اعاش بۇتالارىندا تىرشىلىك ەتەتىن ءتيىن جانۋارى ەكەن. الاپەس، ياعني گانسەن اۋرۋى - اسا جۇقپالى اۋرۋ ەمەس. ول - باياۋ ءوربيدى، ءتىپتى كەيدە ۇزاق جىلدارعا سوزىلادى. الاپەس كەڭ تاراعان جەرلەردە بالالاردى، اسىرەسە الاپەسپەن اۋىراتىن اداممەن بىرگە تۇراتىنداردى، ءار 6-12-ايدا تەكسەرىپ تۇرعان ءجون. تۇتاس دەنەدە، اسىرەسە بەتتە، قولدا، ارقادا، بوكسەدە جانە اياقتا اقتانداقتىڭ بار- جوعىن تەكسەرۋ كەرەك. الاپەس تەرىنى زاقىمدايدى، سەزىمىن جوعالتادى.

 بۇل اۋرۋ ۇزاققا سوزىلعان جاعدايدا اياق پەن قول سال بولىپ قالۋى مۇمكىن. الاپەستىڭ العاشقى بەلگىلەرى: دەنەدە پايدا بولعان اقتاڭداق ۇلعايا باستايدى. ول اۋىرمايدى جانە قىشىمايدى. العاشىندا اقتاڭداقتار سەزىنۋ قالپىندا بولادى. ۋاقىت وتە اقتاڭداق ورنى جانسىز تەرىگە اينالادى. بولجام بويىنشا الاپەس اۋرۋى ХІІ-ХVI عاسىر ارالىعىندا قاتتى تارالعان. اۋرۋدىڭ پايدا بولۋىنا عىلىمي اتاۋى «Mycobacterium leprae» دەپ اتالاتىن باكتەريا اسەر ەتەدى. بۇل ىندەت شىعىس افريكاعا نەمەسە تاياۋ شىعىسقا ەرتە كەزەڭدەردەگى ساۋدا جولدارى ارقىلى تاراعان دەسەدى. قازىرگى زەرتتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا، الاپەس العاش پايدا بولىپ، الەمگە تارالعان وشاق - ەۋروپا. ناقتى كورسەتىلگەن دايەك بولماعانىمەن، بۇل پىكىردى تۋدىرعان وسى اۋماقتان تابىلعان 10 ءتۇرلى الاپەس بەلگىلەرى بار ورتاعاسىرلىق مۇردەلەر. دانياداعى ودەنسە اۋماعى ەۋروپالىق عالىمداردىڭ زەرتتەۋ نىسانىنىڭ باستى وشاعى بولىپ وتىر. سەبەبى بۇل مەكەندە جەرلەنگەن ادام قاڭقالارىنىڭ ىشىنەن 90 سۇيەكتەن وسى اۋرۋدىڭ نەگىزگى بەلگىلەرى شىققان.

Massaget.kz