ساپاربايەۆ: دۇنيەدە قازاق سياقتى قۋعىن- سۇرگىن قاسىرەتىن كورگەن ۇلت از
بۇعان دەيىن قاراعاندى، تالدىقورعان، سەمەي، ورال، جەزقازعان، قىزىلوردادا وتكەن فورۋم بيىل اقتوبەدە ۇيىمداستىرىلدى. «تاريحتان تاعىلىم - وتكەنگە تاعزىم» حالىقارالىق فورۋمىنا ليتۆا، پولشادان ساراپشىلار قاتىستى.
«دۇنيەدە قازاق سياقتى قۋعىن- سۇرگىن قاسىرەتىن كورگەن ۇلت از شىعار. 10 جىلدىڭ ىشىندە قازاقتىڭ تەڭ جارتىسى قىرىلدى. ءبىراق ولاردىڭ بارلىعىنىڭ كوكىرەگىندە، ويىندا ۇلتىمنىڭ، ەلىمنىڭ ازاتتىعى، بولاشاعى دەگەن ارمان بولدى. قازىرگى ۇرپاقتىڭ نەگىزگى مىندەتى سولاردى ۇمىتپاي، ناسيحاتتاۋ. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ جارلىعىنا سايكەس 31 - مامىر كۇنى قۋعىن- سۇرگىن، اشارشىلىق كەزىندە قايتىس بولعان ازاماتتاردى ەسكە الىپ ءجۇرمىز. بۇل ءبىزدىڭ تاريحىمىز، بولاشاق ۇرپاق تاۋەلسىزدىكتىڭ قالاي كەلگەنىن، قازاقستاننىڭ دامۋىن ءبىلۋى ءتيىس. اتا- بابادان كەلە جاتقان قوناقجايلىلىق قاسيەتىمىز بار. سول جىلدارى قازاقتار اش وتىرسا دا نانىن كوشىپ كەلگەن ۋكراين، نەمىس، تاتار، كارىس، شەشەندەرگە ءبولىپ بەردى» ، - دەدى وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپاربايەۆ.
حالىقارالىق فورۋم كەزىندە ⅩⅩعاسىردىڭ 30-40 -جىلدارداعى پولياكتاردىڭ دەپورتاتسياسى، رەپرەسسيا كەزىندەگى جەرلەردى ساقتاۋ، زەرتتەۋ، حالىقتاردى كۇشتەپ قونىس اۋدارۋ تاريحى ايتىلدى.
«مىڭ ءولىپ، مىڭ تىرىلگەن قازاق حالقىنىڭ شەرلى شەجىرەسىنە ۇڭىلەر بولساق، وتكەن عاسىردىڭ 30 -جىلدارىندا ەل- جۇرتىمىز كورگەن قۇقايدان ادامنىڭ توبە شاشى تىك تۇرادى. رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، ەلىمىز بويىنشا بارلىعى 100 مىڭعا جۋىق ادام قۋعىن- سۇرگىنگە ۇشىرادى. ولاردىڭ 25 مىڭىنا اتۋ جازاسى كەسىلگەن. سول كەزدە ەلدە 11 لاگەر ورنالاستى»، - دەدى مەملەكەتتىك حاتشى گۇلشارا ءابدىقالىقوۆا.
كونفەرەنتسيا كەزىندە «دەپورتاتسيا تاريحىنان. قازاقستان. 1939-1945 ج ج» دەرەكتى جيناعىنىڭ ءۇشىنشى تومىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى.