ەسىمىمدى ەلوردا قۇرمەتىنە قويعانىن ماقتان ەتەمىن - استانبەك
استانا. قازاقپارات - ەستىگەندە قۇلاعىڭدى ەلەڭ ەتكىزەر ەرەكشە ەسىمدەر بولادى.
ماسەلەن، 2010 -جىلى ەلوردا تورىندە 11 جىلدىق ۇزىلىستەن سوڭ العاش رەت وتكەن ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ استانا سامميتىنەن كەيىن دۇنيەگە كەلگەن سابيلەرگە سامميتبەك، سامميتحان، سامميت ەسىمدەرى بەرىلگەنى ەستە.
قازاق جەرىندە تۇڭعىش رەت 2011 -جىلى وتكەن قىسقى ازيا ويىندارى كەزىندە دۇنيە ەسىگىن اشقان كوپتەگەن سابيگە ازيادا ەسىمى بەرىلىپ جاتقان جايتتار كەزدەستى. ەلىمىزدىڭ ەلورداسى اتانعان استانا شاھارىنىڭ دا اتاۋى تالاي ءسابيدىڭ ەسىمىنە ارقاۋ بولدى.
سولاردىڭ ءبىرى - استانبەك قايدار ۇلى. استانا كۇنى قارساڭىندا ءبىز استانبەكپەن جانە اجەسى گۇلزيپامەن از- كەم سۇحباتتاسۋعا تىرىسقان ەدىك.
«اتىمنىڭ استانبەك دەپ قويىلۋىنىڭ ءوزى قىزىق. انام ءساليما «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جۇمىس ىستەيدى. استانا ەلىمىزدىڭ ەلورداسى بولىپ جاريالانعاننان كەيىن 1999 جىلى گازەت ۇجىمى باس قالاعا قونىس اۋدارادى. بىردە ۇجىمنىڭ مەرەكەلىك باس قوسۋىندا سول كەزدەگى گازەتتىڭ باسشىسى ەرجۇمان اعا سمايىل داستارحان باسىندا قىز- كەلىنشەكتەرگە قاراتا ءازىل- شىنى ارالاس «قىز تۋساڭدار اتىن - استاناي، ال ۇل تۋساڭدار - استانابەك نەمەسە استانبەك قويىڭدار» دەپتى. سول جىلى ەگەمەننىڭ بەلدى ءتىلشىسى عابيت اعا مۇسىرەپتىڭ وتباسىندا قىز بالا دۇنيەگە كەلىپ، ونىڭ ەسىمىن استاناي دەپ قويادى. ال مەن 2000 -جىلدىڭ قاڭتار ايىندا دۇنيەگە كەلدىم. ەسىمدى قوياتىن كەزدە اتا-انام اقىلداسا كەلە، استانابەكتەن گورى استانبەك دەپ قويعانىمىز ءجون بولار دەپ ورتاق ۇيعارىمعا كەلگەن ەكەن»، - دەدى ول.
تابيعاتىنان تۇيىق، قاتارلاستارىمەن بولماسا، وزگەلەرمەن ەمەن-جارقىن ارالاسۋعا نيەت تانىتا قويمايتىن استانبەك بيىل مەكتەپ ءبىتىرىپ، ۇلتتىق ءبىرىڭعاي تەستىدەن 92 بالل جيناعان. ەندىگى ماقساتى - ساكەن سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ەسەپتەۋ تەحنيكاسى جانە باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ ماماندىعىنا تاپسىرىپ، ءبىلىمىن شىڭداۋ.
«اكە كورگەن - وق جونار، شەشە كورگەن - تون پىشەر»، دەمەكشى بولاشاقتا اكەمنىڭ جولىن قۋىپ پرەزيدەنت كۇزەتى قىزمەتىندە جۇمىس ىستەگىم كەلەدى. ارينە، ونىڭ وتە جاۋاپتى جۇمىس ەكەندىگىن ءارى كەز كەلگەن ساتتە جەدەل شەشىم شىعارا الاتىن قىراعى بولۋمەن قاتار، شىمىر بولۋ قاجەتتىگىن جاقسى بىلەمىن. سوندىقتان سپورتقا دا دەن قويىپ، بوكسپەن اينالىسامىن، فۋتبولدى جاقسى كورەمىن. قازاقستاننىڭ ءۇش دۇركىن چەمپيونى بولعان «استانا-1964» فۋتبول كلۋبىنىڭ ساپىندا ونەر كورسەتەمىن»، - دەدى استانبەك.
قازاقتا «بالام - بالىم، بالامنىڭ بالاسى - جانىم» دەگەن اتالى ءسوز بار. مۇنىڭ سىرىن نەمەرەسىنە جانىن بەرۋگە ءازىر تۇراتىن اتا مەن اجەنىڭ پەيىلىنەن- اق انىق بايقاۋعا بولادى. استانبەكتىڭ اجەسى دە تۇلا بويى تۇڭعىشى دەسە بارىنەن باز كەشۋگە دايىن. ونىڭ كىشكەنتاي كەزىندەگى بارلىق ەركە قىلىقتارىن اۋىرسىنباي، بۇگىنگى بالاڭ جىگىت بولعان ساتتەگى ارەكەتتەرىنە سۇيسىنە قاراپ وتىرادى.
«استانبەگىم كىشكەنتاي كەزىندە وتە ەركە بولدى. تۇڭعىش نەمەرەم بولعاننان كەيىن بە، بەتىن قاقپاي ەركەلەتىپ، ەركىن وسىرۋگە تىرىستىم. اكەسى مەن شەشەسى مەنىڭ بۇل قىلىعىما كەي كەزدە كەيىستىك تە تانىتىپ قالاتىنى بار. باستاۋىش سىنىپ وقيتىن كەزى بولاتىن. بىردە داپتەرىن الدىما لاقتىرا سالىپ: «اجە، ساباعىمدى جازا بەرشى. مەن ويناپ كەلەيىن»، دەپ ۆەلوسيپەدىن الىپ، دالاعا شىعىپ كەتتى. ءسويتىپ، نەمەرەمنىڭ ساباعىن وقىعان كەزىم دە بولعان»، - دەيدى كۇلىپ استانبەكتىڭ اجەسى.
گۇلزيپا اپا نەمەرەسىنىڭ وزگەلەرگە تۇيىق بولىپ كورىنگەنىمەن، ءوزىنىڭ قاتارلاستارىنا باۋىرمال، قولى اشىق ەكەندىگىن ايتادى. «قولىنداعى بارىن وزگەلەرمەن ىلعي ءبولىسىپ جۇرەدى. بىردە مىناداي قىزىق بولدى. نەمەرەمە «ساباعىڭنان ءبىر 5 الساڭ - 500 تەڭگە بەرەمىن» دەپ داستارحان باسىندا ازىلدەپ ايتقانىم بار. ەكى-ءۇش كۇننەن كەيىن كۇندەلىگىندەگى 7 بەسىن كورسەتىپ، 3500 تەڭگەمدى قاعىپ الدى. سول اقشانىڭ بارلىعىن اۋلاداعى دوستارىنا تاتتىلەر الىپ بەرىپ، قارىق قىلىپتى...».
كەيدە اقپارات الەمىنەن ەنە مەن كەلىن اراسىنداعى تۇسىنىسپەۋشىلىكتەن تۋىنداعان تالاي اڭگىمەلەردى ەستىپ جاتاتىنىمىز بار. ال استانبەكتىڭ اجەسى ۇلى قايداردىڭ كەلىن تاڭداۋدا جولى بولعانىن ايتىپ، قۇدايعا تاۋبە ەتەدى.
«قازاقتا «كەلىننىڭ اياعىنان، قويشىنىڭ تاياعىنان» دەگەن ءسوز بار. ءساليما وتباسىمىزعا تۇسكەننەن باستاپ شاڭىراعىمىزعا قۇت-بەرەكە كەلدى دەپ ايتىپ وتىرامىن. نەمەرەمنىڭ ۇلكەن ازامات بولىپ، ەلىنىڭ ەلەۋلىسى، حالقىنىڭ قالاۋلىسى بولعانىن تىلەيمىن. سوڭىنان ەرگەن ەكى قارىنداسىنا قامقور بولىپ، زور جەتىستىكتەرگە جەتسىن. ەلىمىز امان، جۇرتىمىز تىنىش بولسىن!»، - دەدى گۇلزيپا اپا.
استانبەك اتا-اجەسى امانگەلدى مەن گۇلزيپانىڭ، ناعاشى اتا-اجەسى ءتالىپباي مەن كەلەنىڭ دە ءتالىم- تاربەسىنە قانىپ ءوستى. كىشكەنتاي كەزىندە شۋ قالاسىندا تۇراتىن ناعاشى اتا- اجەسىنىڭ قولىندا ءبىراز ۋاقىت بولىپ، قامقورلىعىن كوردى.
«2 جاسىما دەيىن ناعاشى اجەم مەنى ارقالاپ ءجۇرىپ باعىپتى. تاڭەرتەڭ ەرتە تۇرىپ الىپ: «اجە، ىستىق كومبە نان جەگىم كەلەدى» دەيدى ەكەم. شۋعا بارعان سايىن ناعاشىلارىم كىشكەنتاي كەزىمدەگى قىلىقتارىمدى ايتىپ، ازىلدەيدى»، - دەيدى استانبەك.
استانبەك ەسىمىنىڭ ەلىمىزدىڭ باس قالاسىنىڭ قۇرمەتىنە وراي قويىلعانىن ماقتان ەتەدى. «ەسىمىم استانامەن تىعىز بايلانىستى، ءومىرىم دە وسى نۇرلانعان شاھارمەن استاسىپ جاتىر، مەن باقىتتىمىن. ەلىمىزدىڭ باس قالاسىنا ارتىلعان جاۋاپكەرشىلىك جوعارى - بۇگىنگى كۇنى ماڭىزدى دەگەن حالىقارالىق «ەكسپو-2017» كورمەسىن ابىرويمەن وتكەرۋدە. مەن دە ءوز بويىمنان ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك قاسيەتتى سەزىنەمىن، العان ءبىلىمىمدى ەل قامىنا سارقيمىن! استانامىزدىڭ ابىرويى اسقاقتاپ، الار اسۋى زور بولسىن!»، - دەيدى ول.
اۆتور: مارلان جيەمباي