تويعا كۇلىپ بارىپ، كۇرسىنىپ قايتامىز
اسابا ارقىراپ شىقتى ورتاعا. بارلىعى ءوزىنىڭ رەت-رەتىمەن بولىپ جاتقان... كەنەت اسابا جاس جۇبايلاردى ورتاعا شىعارىپ، ءبىر-بىرىمەن ءسۇيىستىرىپ قويدى. جاستار ۇيالاتىن ەمەس. ءبىراق ۇلكەندەر جاعى امالسىز تومەن قارادى.
ودان الەۋمەتتىك جەلىلەردەن ءبىر سۇمدىقتى تاعى كوردىك. توي ۇستىندە ءبىر جىگىت ءبىر كەلىنشەكتى «دومبىرا» قىلىپ، «كۇي» تارتىپ وتىر. كۇي تاسپادا وزدىگىنەن ويناپ تۇر، ارينە. ال الگى جىگىت كەلىنشەكتى «دومبىرا» قىلىپ سابالاپ قوياتىن ەمەس. كۇي دە اناۋ- مىناۋ ەمەس، قۇرمانعازىنىڭ «اداي» كۇيى. اسابا بۇل جەردە ەلدى كۇلدىردى، ءبىراق ءبۇلدىردى. وسىنداي جاعدايلار بۇگىندە كەڭ ەتەك جايىپ كەلەدى. تويعا كوپ ەل كۇلىپ بارىپ، كۇرسىنىپ قايتاتىن بولدى. مۇنىڭ بارىنە كىنالى - تويداعى تارتىپسىزدىكتىڭ العا شىعۋى. ءۇي يەسىنەن بەرىلەتىن ەسكەرتۋ جوق.
تويدى البەتتە بىزدەر قازىناعا بالايمىز. قازاق دۇعا-تىلەكتە دە تويدان ايىرماۋىن تىلەيدى. الدەبىر كىسى دۇنيە سالعاندا، وعان كوڭىل ايتا بارعاندا دا بىزدەر «تويعا كەلەيىك، ارتى توي بولسىن» دەپ جاتامىز. ال توي دەگەن نە نارسە؟ سەكىرىپ بيلەۋ مە، بايلىعىن كورسەتۋ مە، الدە كوپشىلىكتىڭ كوزىنشە تارتىپسىزدىك ۇيىمداستىرۋ ما؟ كەي اسابالاردىڭ مادەنيەتىنىڭ تومەندىگى باسقارعان تويلارىنان- اق كورىنىپ قالىپ جاتادى. ءبىر اق جاۋلىقتى اجەنى ءسوز بەرۋ ءۇشىن ورتاعا شاقىرعان اسابا الگى كىسىگە قاراپ: «اپا، مەنى تانىدىڭىز با؟» دەيدى. الگى كەيۋانا تانىماعانىن ايتادى. سوندا الگى اسابا: «نەگە تانىمايسىز اپا، باياعىدا كەلىن بوپ تۇسكەندە مەن ءسىزدىڭ بەتىڭىزدى اشىپ ەدىم عوي»، دەيدى. بۇل ءبىراق بەر جاعى...
تويدا قازىر ويىنداردىڭ تۇرلەرى دە كوپ. تويدى مادەنيەتتى جۇرگىزۋ، ويىن ويناتۋ، حالىقتىڭ كوڭىلىن كوتەرۋ اسابانىڭ دەڭگەيىنە بايلانىستى. الايدا، كەي اسابالاردىڭ دەڭگەيىنىڭ الگىندەي ءارى ارسىز، ءارى ارزان ويىنداردان اسا الماي جاتقانى وكىنىشتى. بىرەۋ ويدان، بىرەۋ تويدان نەسىبەسىن تەرىپ جەيدى. ءبىراق قازاقتىڭ «توي - ءتاڭىردىڭ قازىناسى» دەگەن ۇلى ءسوزى ۇمىتىلماسا ەكەن...
حاميت ەسامان، «ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى
