اقتوبەدەگى لاڭكەستىك ارەكەت قازاق ەلىنە ورنى تولماس قايعى- قاسىرەت اكەلدى - ق م د ب ۇندەۋى
الماتى. قازاقپارات - الماتىدا وتكەن ق م د ب عۇلامالار كەڭەسىندە اقتوبە قالاسىندا ورىن العان لاڭكەستىك وقيعاعا بايلانىستى ءبىراۋىزدان ۇندەۋ قابىلداندى.
ۇندەۋ ماتىنىمەن قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ ۋاعىز- ناسيحات ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ەرشات وڭعاروۆ تانىستىردى. «قازاقپارات» ح ا ا ۇندەۋدىڭ تولىق ءماتىنىن ۇسىنادى.
قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى عۇلامالار كەڭەسىنىڭ
ۇندەۋى
بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم، دوستىق پەن سەنىم - ادامزاتتىڭ اسىل قۇندىلىقتارى. قازاق ەلى - ەجەلدەن بىرلىگى جاراسقان، تىنىشتىعى مەن بەيبىت تىرشىلىگى ساقتالعان ەل. وسى ىزگى، قاسيەتتى مۇرانى ۇرپاقتان ۇرپاققا جەتكىزۋ ءاربىر ەل ازاماتىنا امانات!
«يسلام» ءسوزى بويسۇنۋ، باعىنۋ، بەيبىتشىلىك دەگەندى بىلدىرەدى. يسلام- جەر بەتىندە بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىقتى ورناتۋ ءۇشىن اللانىڭ بۇكىل ادام بالاسىنا تۇسىرگەن ۇلى جۇيەسى. يسلام اقىل يەلەرىن وسى دۇنيەدە قۋانىش پەن شاتتىققا، ال اقىرەتتە ماڭگىلىك باقىتقا كەنەلتەدى. يسلام بىزگە جاراتىلىسىمىزدىڭ ماقساتىن، اللانىڭ الدىنداعى پەندەلىك مىندەتتەرىمىزدى ۇيرەتەدى. سونداي- اق جاقسى مەن جاماندى، دۇرىس پەن بۇرىستى، ارام مەن ادالدى اجىراتىپ، ىزگىلىككە باستايدى.
اقتوبەدەگى لاڭكەستىك ارەكەت قازاق ەلىنە ورنى تولماس قايعى- قاسىرەت اكەلدى. قاسيەتتى رامازان ايىندا وسىنداي قايعىلى جاعدايدىڭ ورىن الۋى وتە وكىنىشتى جايت. بۇل - ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعىن بۇزىپ، بولاشاعىمىزعا بالتا شابۋ ءۇشىن ادەيى ۇيىمداستىرىلعان قاسكويلىك دەپ ەسەپتەيمىز. وسى قانتوگىستە قازا تاپقانداردىڭ وتباسىلارى مەن تۋعان- تۋىسقاندارىنا قايعىلارىنا ورتاقتاسىپ شىن جۇرەكتەن كوڭىل ايتامىز. سونداي- اق بۇل قاندى وقيعانىڭ اسىل ءدىنىمىز يسلامعا ەشقانداي قاتىسى جوق ەكەنىن مالىمدەيمىز.
اللا قۇران كارىمدە:
وَلاَ تُفْسِدُواْ فِي الأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاَحِهَا
«جەر بەتىندە تىنىشتىق ورناعاننان كەيىن بۇلىك جاساماڭدار» («اعراف» سۇرەسى، 56-ايات) دەپ قاتاڭ ەسكەرتەدى. سونداي- اق كەلەسى اياتتا:
مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا
«كىمدە- كىم كىسى ولتىرمەگەن نەمەسە جەر بەتىندە بۇزاقىلىق جاساماعان بىرەۋدى ولتىرسە، ول بارلىق ادامدى ولتىرگەنمەن تەڭ. ال كىم ونى تىرىلتسە (ولىمنەن قۇتقارسا) بارلىق ادامدى تىرىلتكەنمەن تەڭ» («ءمايدا» سۇرەسى، 32-ايات) دەپ باياندايدى.
سونىمەن قاتار ءمۇمىندى قاساقانا ءولتىرۋدىڭ جازاسى ماڭگىلىك توزاق ەكەندىگىن:
ومن يقتل مؤمنا متعمدا فجزاؤه جهنم خالدا فيها
«كىمدە- كىم ءمۇمىن پەندەنى قاساقانا ولتىرسە، ونىڭ جازاسى ماڭگىلىك توزاق...» («نيسا» سۇرەسى، 93-ايات) دەپ بۇيىرادى.
پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن):
المسلم من سلم الناس من لسانه ويده
«ناعىز مۇسىلمان وزگەلەرگە تىلىمەن دە قولىمەن دە زيان كەلتىرمەيدى» دەيدى.
ءبىز، ق م د ب عۇلامالار كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى، قاسيەتتى رامازان ايىندا اقتوبەدە ورىن العان لاڭكەستىك ارەكەتتى قاتاڭ ايىپتايمىز. قازاقستان حالقىن قوعامدا تىنىشتىق ورناتۋعا، لاڭكەستىك ارەكەتتەرگە توسقاۋىل بولۋعا، جالپىعا ورتاق ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتاردىڭ ناسيحاتتالۋىنا ۇلەس قوسۋعا ۇندەيمىز.