قازاق حالقى يادرولىق قارۋدان ەڭ كوپ زيان شەككەن حالىقتاردىڭ ءبىرى - م. جۇرىنوۆ
ق ر ۇ ع ا پرەزيدەنتى، اكادەميك، حيميا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى مۇرات جۇرىنوۆ وسىعان بايلانىستى ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى.
«ءتورتىنشى سامميتتە سويلەگەن سوزىندە ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ يادرولىق قارۋعا باتىل تۇردە شەكتەۋ قويىپ، ونىڭ تارالۋىنا بۇكىل الەم بولىپ جول بەرمەۋ كەرەكتىگىن باسا ايتتى. الەمدە لاڭكەستىك ارەكەتتەردىڭ كوبەيگەندىگىن ايتا كەلە، ەلباسى يادرولىق قارۋدىڭ اسىرەسە لاڭكەستەر قولىنا ءتۇسىپ كەتپەسى ءۇشىن ولارمەن بۇكىل الەم بولىپ كۇرەسۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. مۇنى تەرروريزممەن كۇرەس جولىنداعى باتىل دا ناقتى يدەيا دەپ باعالاۋعا بولادى»، - دەدى م. جۇرىنوۆ.
سونىمەن قاتار، مۇرات جۇرىن ۇلى كەزىندە ءوزى دە تالاي رەت سەمەي يادرولىق پوليگونىندا بولعاندىعىن ەسكە الدى.
«قازاق حالقى - يادرولىق قارۋدان ەڭ كوپ زيان شەككەن حالىقتاردىڭ ءبىرى. سەمەي يادرولىق پوليگونىندا 1949-جىلدان باستاپ، جابىلعانشا 500 دەن استام جارىلىس جاسالدى. مەن ول كەزدە قازاق ك س ر- ءى عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت- مۇشەسى جانە قاراعاندى وبلىستىق كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى ءارى ەكولوگيالىق كوميسسيا ءتوراعاسى ەدىم. ءبىز سول 80-جىلدارى ارنايى كوميسسيا قۇرىپ، پوليگونعا باردىق. ويتكەنى، ماسكەۋلىك عالىمدار: «سەمەي وڭىرىندە ەشقانداي رادياتسيالىق فون جوق»، - دەپ ءبوستى.
ءجاي، قالىپتى جاعدايدا رادياتسيانىڭ دەڭگەيى ساعاتىنا 22-22، ءارى كەتسە 25 ميكرورەنگەن بولۋى كەرەك. ال پوليگون ايماعىندا 1100 ميرورەنگەندى كورسەتتى. سول ماڭدا ابىرالى اۋدانىنىڭ مالشىلارى ءشوپ شاۋىپ جاتقان ەدى. شوپتەردى تەكسەرىپ كورىپ ەدىك، ولاردىڭ ىشىندە رادياتسيا دەڭگەيى ساعاتىنا 400 ميرورەنگەندى كورسەتىپ تۇردى. ال ول ءشوپتى مال جەيدى. ال مالدىڭ ەتىن ادام جەيدى، ءسۇتىن ىشەدى. مىنە، وسىنداي كەرتارتپا كوزقاراسقا قاراماستان نۇرسۇلتان نازاربايەۆ پرەزيدەنت بولىسىمەن پوليگوندى جاپقىزىپ تاستادى. وسىلايشا، ول ءوز حالقىن سۇيەتىندىگىن، ساياساتىنىڭ بەيبىتشىلىككە باعىتتالعاندىعىن كورسەتتى. بۇل تاريحي شەشىم ەدى»، - دەدى م. جۇرىنوۆ.
اۆتور: ايبوتا جاپپاربەرگەن
