ەسىمى ەڭ ادەمى قازاق قىزى بەلگىلى بولدى
استانا. قازاقپارات - قازاق قىزدارى اراسىندا ەسىمى ەڭ ادەمى قىزدى تاڭداۋعا «ايقىن» گازەتىنىڭ بارشا وقىرمانى اتسالىستى دەۋگە بولادى. سونىمەن ءسۇيىنشى سۇرايتىن كەز كەلدى.
ءبىز تاڭداعان قىز - اقىلگەك مىرزاباي قىزى. شىنىندا دا ەرەكشە ەسىم، قازاقى، قۇلاققا جاعىمدى ەستىلەدى. اقتوبە قالاسىندا مەديتسينا كوللەدجىندە وقيتىن اقىلگەك بىزگە جولداعان حاتىندا ەسىمىنىڭ قالاي قويىلعانىن بايانداپ بەرىپتى.
ەندەشە نازار اۋدارىڭىز: «ءوزىم ولگەندە جوقتايتىن ءبىر قىز كەرەك» دەپ جۇرەتىن اكەم، ءتورت ۇلدان سوڭ دۇنيەگە مەن كەلگەندە قاتتى قۋانىپتى. بۇرىن دا ءبىر قىزى ون ءبىر ايلىعىندا كوز ءوتىپ، سوڭعى رەت «اكە!» دەپ داۋىستاپ، الاقانىنان و دۇنيەگە اتتانىپ كەتكەن سوڭ، قىزدىڭ قادىرىن بىلەتىن ادام 56 دان اسقاندا، ەكىنشى رەت قىزدى بولعاسىن قۋانباي قايتسىن؟ مەنىڭ كىندىك قانىم پەرزەنتحانادا دا ەمەس، ءوزىمىزدىڭ قارا شاڭىراقتا تامىپتى.
ەسىمىمدى ناعاشى اجەم قويىپتى. ناعاشىلارىم- ادايلار. سول ادايدا ⅩⅩعاسىردىڭ باسىندا اقىلگەك دەگەن اپا ءومىر ءسۇرىپتى. ءوزى ءور مىنەزدى، ۇلتجاندى كىسى بولسا كەرەك. كاسپيدى جاعالاي قونعان تۇرىكپەندەر بالقانتاۋدىڭ وڭتۇستىگىندەگى قازاق اۋىلىن شاپقاندا 9 جاسار اقىلگەك قولعا تۇسكەن ەكەن. كۇندەردەن كۇن ءوتىپ 18 جاسىندا ءبىر تۇرىكپەن ءبىر تۇرىكپەنگە ساتىپ يشان كىسىگە كەلىن بولىپتى. وزگەلەرىمەن ءتىل تابىسا الماي اتاسىنا مۇڭىن ايتىپ، «اتا بۇگىن تۇسىمدە 3 اعام كەلىپتى» ، دەگەن ەكەن.
سول كەزدەردە تۇرىكپەندەر جيىلىپ شاپقىنشىلىقتا قولعا تۇسكەن 3 اداي جىگىتكە ءان ايتتىرىپ، ويىنا كەلگەندەرىن جاساتىپ، كۇن باتاردا بالىقتارعا جەم بولسىن دەپ تەڭىزگە اعىزىپ جىبەرەتىن كورىنەدى. سول جيىنعا كەلىنىن اتاسى ەرتىپ بارىپتى. اقىلگەك شەتتە تۇرىپ، تۇتقىنعا تۇسكەن 3 جىگىتتىڭ ەڭ كىشىسى تولەپكە ومىراۋىنا تاققان تانامونشاعى ارقىلى ىمداپ ءوزىنىڭ قازاق قىز ەكەنىن، جالپى تاريحىن ءتۇسىندىرىپ بەرىپتى. شەتتەگى جىگىتكە كەزەك كەلىپ، تۇرىكپەندەر «جىرلا!» دەگەندە:
اۋىلى قارىنداستىڭ
ىلگەرىدە- اي،
بارام دەپ اقىلگەكتىڭ
اۋىلىنا،
كوزىمنەن شىبىن جانىم ءبىر كورىندى- اي، دەپ ۇزاق جىرلاپتى. تۇرىكپەندەر سەنبەي: «قايسىسى سەنىڭ قارىنداسىڭ؟ كەتكەنىنە قانشا جىل بولدى؟ » ، - دەگەندە، اقىلگەكتى كورسەتىپ:
كەتكەلى 9 جىل بولدى ءبىزدىڭ ەلدەن،
اقىلگەك تولىقسىعان ون سەگىزدە- اي، - دەپ جىرىن جالعاستىرىپتى.
سونان سوڭ تۇرىكپەندەر اشۋلانىپ «ولتىرەمىز!» ، دەگەندە، اقىلگەكتىڭ اتاسى ورتاعا ءتۇسىپ، قازاقتاردى ۇيىنە اكەلىپ، جالعىز اتىن سويىپ قوناقاسى بەرىپتى. كەيىن قازاقتار دا تۇرىكپەندەردى اۋىلىنا قوناق قىلىپ، اقىلگەكتىڭ جاساۋىن جاساپ، قۇيرىق- باۋىر جەپ، ءتوس قاعىستىرىپ قۇدا بولىپ، توي جاساپ اتتاندىرىپتى. وسى وقيعادان كەيىن تۇرىكپەندەر قازاق اۋىلدارىن شابۋدى دوعارىپ، ەكى ارادا تاتۋلىق ورناپتى.
كەيىننەن اقىلگەكتىڭ ءوزى ەلدىڭ اناسى، بالالارى قوجەلىدە جوعارى قىزمەتتەردە بولىپ، اشارشىلىق جىلدارىندا بارعان قازاقتاردى باۋىرىنا تارتىپ، ەڭبەككە ارالاستىرىپ، جەتىم بالالاردى ۇكىمەت ۇيلەرىنە وتكىزىپ اشتىقتان امان ساقتاپتى. مەنىڭ ناعاشى اتام - تولەپتىڭ جيەنى.
كوپ جاقسىلىق جاساعان اپامنىڭ اتى ۇمىتىلماسىن، ءارى سول كىسىدەي، ۇلتجاندى بولسىن، ۇزاق جاساسىن دەگەن نيەتپەن ناعاشى اجەم سول كىسىنىڭ ەسىمىن ماعان قويعان ەكەن. ال، تولەپ ايتقان، مەن انامنان ەستىگەنىم بويىنشا ءۇزىندى كەلتىرىپ وتىرعان «اقىلگەك» دەگەن جىر اۋىزدان اۋىزعا تاراپ، جازبا نۇسقاسى ساقتالماعان. وكىنىشتىسى، ول جىردى بىلەتىن سوڭعى ادام وسى جىلى، جاڭاوزەندە ومىردەن ءوتىپتى، بارىپ، جازىپ الامىن دەگەن جوسپارىم جۇزەگە اسپاي قالدى.
وسىدان كەيىن، اقىلگەك دەگەن اتتى الىپ جۇرگەندە مەنىڭ قازاقتى سۇيمەۋگە، ۇلتجاندى بولماۋعا حاقىم جوق! قازىرگى تاڭدا مەديتسينا سالاسىندا ءبىلىم الىپ جۇرسەم دە، انانىڭ ءسۇتى، اتانىڭ قانىمەن كەلگەن اقىندىق ەلەۋسىز قالعان ەمەس. بولاشاقتا حالقىمنىڭ ءتانىن دارىمەن، جانىن جىرمەن ەمدەسەم دەگەن ارمانىم بار» ، - دەيدى ارۋ قىز.
بولاشاعىنان كوپ ءۇمىت كۇتتىرگەن اقىلگەك مىرزاباي قىزى ەل ماقتاعان، جۇرت جاقتاعان ارۋلارىمىزدىڭ قاتارىن تولىقتىرسىن. وسىنداي اق تىلەگىمىزدى ارناي وتىرىپ، اقتوبەلىك ارۋعا «ايقىن» گازەتى تاعايىنداعان سىيلىقتى بەرۋدى ءجون كوردىك.
ءتۇيىن.
ءوز ەسىمدەرىن، تۋىستارى مەن بالالارىنىڭ اتىن ناعىز قازاقى ەسىمدەر قاتارىنا قوسىپ، بايقاۋعا قاتىسقان بارلىق جاناشىرلارىمىزعا دا جاقسى كۇندەردە جولىعۋدى تىلەيمىن. قازاق ۇلتىنىڭ تابيعاتىنا ساي ات قويىپ، تاماشا تاربيە بەرىپ جاتقان قىزدارىڭىزدىڭ قىزىعىن كورىڭىزدەر.