اۋرۋ - اللانىڭ سىناعى ما، الدە جازاسى ما؟

استانا. قازاقپارات - يسلام ءدىنى اۋرۋ- سىرقاۋعا باسقا تۇسكەن پالەكەت رەتىندە ەمەس، اللانىڭ كەشىرىمى دەپ قاراۋعا شاقىرادى.

بۇل دەگەنىمىز، اۋرۋدى اللادان كەلگەن سىناق دەپ ءبىلىپ، سابىرلىق تانىتقان كىسىنىڭ وتكەن كۇنالارى كەشىرىلەدى جانە ساۋاپقا كەنەلەدى.

«ساحيح بۋحاري» اتتى حاديستەر جيناعىندا كەلتىرىلگەن ريۋاياتتا مۇحاممەد پايعامبار بىلاي دەگەن:

«مۇسىلمان قانداي دا ءبىر قايعى- قاسىرەتكە دۋشار بولىپ، اۋرۋ- سىرقاۋعا شالدىقسا، قايعى- مۇڭعا تاپ بولسا، ءتۇرلى بالە- جالاعا، جاماندىققا كەزىكسە، ءتىپتى، ءبىر جەرىنە تىكەن كىرسەداعى، اللا تاعالا سول ارقىلى قاتەلىكتەرىن كەشىرەدى» [2].

تاعى ءبىر «قۇدسي حاديستە» اللا تاعالا:

«قاشان مەن پەندەمدى ەكى سۇيىكتىسىن الۋ ارقىلى (ەكى كوزىن الۋ ارقىلى) سىناسام جانە ول سوعان سابىر ەتسە، ەكەۋىنىڭ ورنىنا پەيىشتى بەرەمىن» [3] - دەگەن.

دەيتۇرعانمەن، كەي كەزدەرى اللا تاعالا اۋرۋدى جازا رەتىندە جىبەرۋى دە مۇمكىن. ساحابا ءاناس يبن ماليكتىڭ ايتۋى بويىنشا، پايعامبارىمىز (س. ا. ۋ. ) بىلاي دەگەن:

«اللا تاعالا ءوزىنىڭ پەندەسىنە جاقسىلىق قالاعان بولسا، ونىڭ (اقىرەتتەگى) جازاسىن وسى دۇنيەدە بەرەدى. ال، پەندەسىنە جاماندىق قالاسا، جاساعان كۇناسىنىڭ جازاسىن قيامەت كۇنى تولىقتاي السىن دەپ اقىرەتكە قالدىرادى» [4].

تاعى ءبىر حاديستە پايعامبارىمىزدىڭ جۇبايى، ايشا انامىز وبا اۋرۋى تۋراسىندا سۇرايدى. سوندا پايعامبارىمىز (س. ا. ۋ. ):

«وبا اۋرۋى - اللانىڭ قالاعان پەندەسىنە جىبەرەتىن ازابى ەدى. ءبىراق، اللا ونى ءمۇمىن- مۇسىلماندار ءۇشىن جاقسىلىعىنىڭ نىشانى ەتتى. (ويتكەنى)، پەندەنىڭ قايسى ءبىرى وبا اۋرۋىنا شالدىعىپ، سول سەبەپتى ءوز ەلدى- مەكەنىنەن شىقپاي، شىداسا، ءبىلىپ قويسىن، اللا تاعالا سوعىستا شەيىت بولعان كىسىنىڭ ساۋابىنداي ساۋاپ جازايىن دەپ، وعان سول اۋرۋدى دۋشار ەتكەن»، - دەپ جاۋاپ بەردى[5].

وسى ايتىلعانداردان مىناداي قورىتىندىعا كەلۋگە بولادى:

 كۇناعا بەلشەسىنەن باتىپ، اللاعا بويۇسىنباي جۇرگەن ادام اۋرۋعا تاپ بولعان جاعدايدا، ونى اللانىڭ جازاسى دەپ بىلگەنى دۇرىس. جاراتۋشى وسى ارقىلى كۇناھار پەندەگە ەسكەرتۋ جاساپ، تاۋبەگە شاقىرعان بولۋى مۇمكىن. قۇران كارىمدە يۋنۋس پايعامباردىڭ قاۋىمى جايىندا ءسوز ەتىلەدى. باستا كۇنا ىستەرگە بەلشەسىنەن باتىپ جۇرگەن قاۋىم، يۋنۋس پايعامباردىڭ ەسكەرتۋىنە سوڭعى ساتتەردە قۇلاق اسىپ، وزدەرىنە تاياپ قالعان اللانىڭ ازابىنان قۇتىلادى[6].

ادامدارعا زورلىق- زومبىلىق كورسەتىپ، زۇلىمدىق ەتكەن زالىم، كاپىر الدەكىم اۋىرۋعا شالدىقسا، ونىڭ ول اۋرۋى - وسى دۇنيەدە بەرىلگەن اللانىڭ ازابى. پايعامبارىمىز (س. ا. ۋ. ) جوعارىداعى حاديسىندە: «وبا اۋرۋى - اللانىڭ قالاعان پەندەسىنە جىبەرەتىن ازابى ەدى»، - دەگەن ءسوزىنىڭ استارىندا وسى جاتىر.

كەيدە كۇناھار بولعانىمەن يگى سۇيەر، اللادان ءۇمىتى بار پەندەلەر اۋىر دەرتكە شالدىعىپ، سول دەرتتەن ۇزاق ۋاقىت ارىلا الماي جاتادى. مۇندايلارعا، اللا تاعالا اقىرەتتە الۋى ءتيىس جازاسىن وسى دۇنيەدە وتەتىپ، و دۇنيەدە ازاپتان قۇتقارۋدى قالاعان بولۋى مۇمكىن. اللاھۋ ءالام.

اللانىڭ بۇيرىقتارىن ەكى- ەتپەي، ءوزىن ءمۇمين- مۇسىلمان ساناعان جانعا بەرىلگەن اۋرۋ - اللانىڭ جازاسى ەمەس، سىناعى بولىپ تابىلادى. اللا وسى ارقىلى ونىڭ سابىرىن سىناپ، پەندەشىلىكپەن جاساعان قاتەلىكتەرىن كەشىرۋدى قالايدى. ءمۇمين- مۇسىلمان بويىنداعى سىرقاتىن اللادان كەلگەن سىناق دەپ ءبىلىپ، سابىر ەتكەن سايىن ساۋابى ەسەلەنىپ، كۇناسى كەشىرىلەدى.

قانداي بولعاندا دا، اۋرۋعا شالدىققان كىسى ەم ىزدەپ، ەمدەلۋى ءتيىس. تەك، بويىنداعى سىرقاتتى ءمۇمين- مۇسىلمان سىناق رەتىندە بىلسە، كۇناھار اللانىڭ ەسكەرتۋى دەپ قابىلداپ، تاۋبەگە كەلۋ جاعىن ويلاعانى دۇرىس. ءاربىر سىرقات يەسىنە جاراتۋشىمىز شيپاسىن بەرسىن!

[1] (انكابۋت سۇرەسى، 2-ايات. ) .

[2] (ساحيح بۋحاري - 5232.) .

[3] ساحيح بۋحاري: ماراد - №5329 حاديس.

[4] تيرميزي، ءاز- ءزۇھد - №1565 حاديس. حاسان- عاريب حاديس.

[5] ساحيح بۋحاري: تىب - №5402 حاديس.

[6] يۋنۋس سۇرەسى، 98-ايات.

ابدۋسامات قاسىم