مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر ءومىر بويى وقىپ وتەدى - باسپا سوزگە شولۋ
«مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر ءومىر بويى وقىپ وتەدى». « ايقىن» باسىلىمىنىڭ بۇگىنگى سانىندا وسىنداي تاقىرىپپەن مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى رەفورمالار جايىندا ماقالا جاريالاندى.
«الداعى جىلى ەلىمىزدە «مەملەكەتتىك قىزمەت» تۋرالى جاڭا زاڭ قابىلداۋ جوسپارى تۇر. ەگەر زاڭ جوباسى كۇشىنە ەنىپ جاتسا، وندا مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىنە قويىلاتىن تالاپ كۇشەيتىلەدى. ماسەلەن، مەمقىزمەتكەرلەر ءار ءۇش جىلدا ءبىر رەت كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا مىندەتتى بولادى»، - دەپ جازادى گازەت.
«مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسى جاڭا زاڭ تالابىنا سايكەس ءارى كاسىبي مەملەكەتتىك اپپاراتتى قۇرۋ رەفورماسىنا بايلانىستى وزدەرىنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن وزگەرتپەكشى ەكەن. ماسەلەن، اكادەميا الداعى وقۋ جىلىنان باستاپ «قىزمەتكەرلەردى باسقارۋ» دەپ اتالاتىن جاڭا ماماندىقتى ەنگىزىپ وتىر. بۇل ماماندىقتى وقىپ شىققان كادر ءبولىمىنىڭ ماماندارى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردى ىرىكتەپ، ولاردىڭ قىزمەتتىك ءوسۋ جولىن جوسپارلاپ بەرەتىن بولادى»، - دەلىنەدى ماقالادا.
كەلەسى جىلى قازاقستان جەر- جاھانعا جار سالىپ، بىلىكتى سۋديالار اراسىندا بايقاۋ جاريالايدى دەپ كۇتىلۋدە، دەپ حابارلايدى « ايقىن» گازەتى.
« ەلباسىنىڭ «100 قادام» ۇلت جوسپارىنا، سونداي-اق «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى جانە ۇلتتىق بانكتى استانا قالاسىنا كوشىرۋ تۋرالى» ەلباسىنىڭ بيىلعى 19 -مامىرداعى جارلىعىنا سايكەس، شەتەلدىك سۋديالاردى تارتا وتىرىپ، ەلوردادا جەكە « قارجى سوتىن» قۇرۋ كوزدەلگەن. ۇلتتىق سوت جۇيەسىنەن تاۋەلسىز جۇمىس جاسايتىن بۇل سوتتاعى شەتەلدىك سۋديالار ينۆەستيتسيالىق داۋلاردى قاراۋمەن اينالىسادى»، - دەلىنگەن « اعىلشىن- ساكسوندىق باعىتتى ۇستانامىز» اتتى ماقالادا.
گازەتتىڭ جازۋىنشا، ونىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى، ءبىز ۇلگىگە الىپ وتىرعان «دۋباي» ورتالىعىنداي، «استانا» قارجى ورتالىعىنىڭ سۋديالارى دا اعىلشىن- ساكسوندىق قۇقىقتى ۇستاناتىن بولادى.
«ءبىر ايتا كەتەر جايت، قازاقستاننىڭ ءوزى «كونتينەنتالدىق قۇقىق» جۇيەسىنە نەمەسە «روماندىق- گەرماندىق قۇقىقتىق وتباسىعا» جاتاتىنى ءمالىم. ارينە، ماماندار جاقسى بىلەدى، دەگەنمەن بۇلاردىڭ اراسىنداعى ايىرماشىلىققا قاراپايىم تىلمەن توقتالا كەتكەن ءجون.
اتاپ ايتقاندا، قازاقستان ⅩⅩ عاسىردان بەرى رەسمي تۇردە ۇلگىگە قابىلداعان جانە الەمنىڭ باسىم كوپشىلىگىندە قولدانىلاتىن كونتينەنتالدىق قۇقىقتا سۋديالاردىڭ بارلىعى «جازىلعان قۇقىققا»، ياعني زاڭعا، جارلىققا، قاۋلىعا جانە باسقا دا قۇقىقتىق قۇجاتتارعا سۇيەنەدى»، - دەيدى ماقالا اۆتورى.
«ءبىز ءوز ولكەمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارى ءوسىپ- وركەندەۋىنىڭ بار يگىلىكتەرىن ەلباسى ن. ءا. نازاربايەۆتىڭ ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستىرامىز»، - دەيدى اتالمىش ماقالاسىندا ل. قيىنوۆ.
« ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە « ابىرويى اسقان كيەلى تۇبەك» دەگەن تاقىرىپپەن قازاقستان رەسرۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى ءلاززات قيىنوۆتىڭ ماقالاسى جاريالانىپ وتىر. وندا دەپۋتات قازاقستان پرەزيدەنتى ن. نازاربايەۆتىڭ ماڭعىستاۋ ءوڭىرىنىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسى تۋرالى بايان ەتەدى.
«اسىرەسە، ەلباسىنىڭ اعارتۋشى ابىز، ۇلكەن ءدىني قايراتكەر بەكەت اتانىڭ ءوز قولىمەن سالعان مەشىتىنە قارجى بولگىزىپ، قايتا وڭدەۋدەن وتكىزىپ، باسىنا كەلىپ تاعزىم ەتۋشىلەرگە ارنالىپ تۇرعىن جاي سالىپ بەرگەندىگىن تۇبەك حالقى اڭىز قىلىپ ايتىپ وتىرادى. ەلباسى نازاربايەۆ 2001 - جىلدىڭ 6 -قىركۇيەگىندە اقتاۋ تەڭىز پورتىندا بولىپ، اقتاۋ - يراننىڭ نوۋشاحر، اقتاۋ - باكۋ، اقتاۋ - رەسەيدىڭ وليا باعىتتارىنداعى كولىكتىك بايلانىس پارومىنىڭ اشىلۋىنا جانە دە 2002 - جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا اقتاۋ تەڭىز پورتى ەركىن ەكونوميكالىق ايماق بولىپ قۇرىلۋىنا باستاماشىل بولسا،قازىرگى ۋاقىتتا ەلباسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنا سايكەس، جاڭادان اۆتوكولىك جانە تەمىرجولدار سالىنىپ، تۇبەكتىڭ دامۋىنىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى اشىلۋدا»، - دەيدى دەپۋتات.
«ماڭعىستاۋ جەرىنىڭ ەڭ بيىك نۇكتەسى - وتپان تاۋىنىڭ باسىندا « وتپان تاريحي- مادەني كەشەنىنىڭ» دە اشىلۋى جانە الداعى ۋاقىتتا بۇل ارادا قازاق حالقىنىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولدارى تۋرالى سىر شەرتەتىن مۇراجاي بوي كوتەرىپ، كەلۋشىلەرگە قىزمەت كورسەتەتىن ءتۇرلى مادەني وشاقتار سالىنۋ ءىسى دە قولعا الىنىپ جاتىر»، - دەپ جازادى ءوز ماقالاسىندا ماڭعىستاۋ ءوڭىرىنىڭ تۋماسى ل. قيىنوۆ.
«قىتايدا قازاق كۇرەسىنەن ازيا چەمپيوناتى ءوتتى»، دەپ حابارلايدى «ەگەمەن قازاقستان».
«جاقىندا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىندا قازاق كۇرەسىنەن XI ازيا چەمپيوناتى ءوتتى. وعان 19 ەلدىڭ كومانداسى قاتىستى. اسا تارتىستى جانە قىزىقتى وتكەن جارىستا قازاقستان بالۋاندارى بەس التىن مەدالدى جەڭىپ الدى. ءبىر التىن جۇلدەنى قىتاي وكىلى يەلەندى»، - دەلىنگەن ماقالادا.
«چەمپيونات وتە جاقسى دەڭگەيدە ءوتتى. بيىلعى ازيا چەمپيوناتىن ءبىز قىتايدىڭ شىڭجاڭ- ۇيعىر اۆتونوميالى رايونى ىلە-قازاق اۆتونوميالىق وبلىسىنىڭ التاي قالاسىندا وتكىزدىك، - دەيدى دۇنيەجۇزىلىك قازاق كۇرەسى فەدەراتسياسىنىڭ ءبىرىنشى ۆيتسە- پرەزيدەنتى، ازيا فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى مارات ءشامشىنۇروۆ. - ستاديوندا بەلدەسۋلەردى 35000 ادام تاماشالاپ وتىردى. مۇنداي كورەرمەن ەشقاشان، ەش جەردە بولعان ەمەس. ءتىپتى، ستاديوننىڭ سىرتىندا كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ بالكونىندا تۇرىپ، شاتىرىنا شىعىپ، تاماشالاعان ادامداردى دا كوردىك...
جالپى، ىلە- قازاق اۆتونوميالىق وبلىسى قازاقتىڭ قايماعى بۇزىلماعان جەرى. سول سەبەپتى، وتىز تىستەن شىققان ءسوز وتىز رۋلى ەلگە تارايدى دەگەن ءسوز بار ەمەس پە، ءبىز ازيا چەمپيوناتىن وتكىزەمىز دەگەنشە قىتايدىڭ وزىندە دە، باسقا ەلدەردە دە حالىق جارىستان حاباردار بولىپ شىقتى. ونى الەمنىڭ 35 تەلەارناسى كورسەتتى. قىتايدىڭ 30 ءتىلشىسى، يران، يراك، ءۇندىستان، باسقا دا ەلدەردىڭ جۋرناليستەرى كەلىپ، حابار تاراتتى. جاڭا چەمپيونات ەكى كۇنگە سوزىلدى دەدىم عوي، سونى حالىق ەكى كۇن قاتارىنان تىكەلەي ەفيردەن تاماشالادى».
بۇگىن رەسمي تىلدە جاريالاناتىن « ەكسپرەسس ك» باسىلىمىندا «ناسيلنو ميل منە بۋدەش؟» اتتى ماقالا جاريالانىپ، وندا اتىراۋ وبلىسىندا 14 بالانىڭ زورلانعانى تۋرالى حابار تارادى.
«بيىل اتىراۋ وبلىسىندا كامەلەتتىك جاسقا تولماعان 14 بالا زورلاۋشىلاردىڭ قۇربانى بولدى. ونىڭ ۇستىنە زارداپ شەككەن بالالارعا ولار تۋىس بولىپ كەلەدى»، - دەلىنگەن ماقالادا.
«زورلاۋشىلاردىڭ قۇرباندارى كامەلەتتىك جاسقا تولماعاندار عانا ەمەس، ءتىپتى كىشكەنتاي بالالار دا بولىپ كەلگەن. بۇل جانتۇرشىگەرلىك قىلمىستاردىڭ بارلىعى اشىلدى. سونداي تراگەديالاردىڭ ورىن الۋىنا اتا- انالاردىڭ نەمەسە پەداگوگتاردىڭ بالاعا كوڭىل بولمەۋى نەمەسە كامەلەتتىك جاسقا تولماعانداردىڭ ءوز ءجۇرىس- تۇرىسى سەبەپ بولادى.
ماسەلەن، پوليتسياعا كامەلەتتىك جاسقا تولماعان قىزدى زورلادى دەگەن ارىز- شاعىم ءتۇستى. ول قىز التى ايلىق مەرزىمدە اياعى اۋىر بولعان. كەيىن انىقتالعانىنداي، مەكتەپ وقۋشىسى جىگىتپەن جۇرگەن، كەيىن اياعى اۋىر ەكەنىن بىلگەندە، اتا- اناسىنىڭ قاھارىنان قورقىپ، زورلانعانىن حابارلاعان. ناتيجەسىندە ءىس جابىلدى»، - دەلىنگەن ماقالادا.
اۆتور: جاسۇلان جولدىبايەۆ
