تۇركيانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى دۇنيەدەن ءوتتى
دەپ حابارلادى ر ي ا نوۆوستي.
دەميرەل جۇرەك تالماسىنان كوز جۇمدى، دەپ حابارلادى Anadolu اگەنتتىگى ساياساتكەر ەمدەلۋدە بولعان Guven Hastanesi اۋرۋحاناسىنىڭ مالىمدەمەسىنە سىلتەمە جاساپ.
ەكس- پرەزيدەنت گوسپيتالعا 13 - مامىردا تىنىس جولدارى سىرقاتىمەن تۇسكەن بولاتىن. اۋرۋحانادا ءبىر ايدان استام ۋاقىت تىنىس جولدارى ينفەكسياسىنان، سونداي- اق جۇرەك تالماسىنان ەمدەلدى. سەيسەنبى كۇنى دەميرەلدىڭ جاعدايى كۇرت ناشارلاي باستادى دا، سارسەنبى كۇنى تۇندە قايتىس بولدى.
دەميرەل 1924 - جىلى 1 - قاراشادا دۇنيەگە كەلگەن، تۇركيانىڭ ادىلەتتىلىك پارتياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى. 1993-2000 - جىلدارى مەملەكەت باسشىسى قىزمەتىندە بولدى، سونداي- اق بەس رەت تۇركيانىڭ پرەمەر- ءمينيسترى بولىپ تاعايىندالدى.
***
سۇلەيمەن دەميرەل - 1924- جىلى تۋىلعان. تۇركيانىڭ مەملەكەت قايراتكەرى، ەلدىڭ توعىزىنشى پرەزيدەنتى. ىستامبۇل تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىن بىتىرگەن (1949). ساياسي جۇمىسىن 1961 - جىلى «ادىلەت» پارتياسىنا مۇشە بولۋدان باستادى. 1964 - جىلى وتكەن 2-قۇرىلتايدا وسى پارتيانىڭ باس ءتوراعالىعىنا سايلانىپ، ۇكىمەتتە ۆيسە- پرەمەر قىزمەتىن اتقاردى. 1965 -جىلى 10 - قازاندا وتكەن سايلاۋدا «ادىلەت» پارتياسى كوپشىلىك داۋىسقا يە بولدى. سۇلەيمەن دەميرەل پارتيا جەتەكشىسى رەتىندە تۇركيا ۇكىمەتىن 4 جىل باسقاردى. وسى مەرزىم ارالىعىندا ەل ەكونوميكاسى دامىپ، الەۋمەتتىك سالادا وڭدى وزگەرىستەر بولدى.
1969 -جىلى 10 - قازانداعى كەزەكتى سايلاۋدا «ادىلەت» پارتياسى تاعى دا جەڭىسكە جەتىپ، ول ەكىنشى رەت پرەمەر- مينيستر بولىپ سايلاندى. 1971 - 1980 - جىلدارى ارالىعىندا بۇل پارتيا 3 قايتارا جەڭىسكە جەتىپ، ۇكىمەت قۇردى. ەلدى ەكونوميكالىق داعدارىستان شىعۋ جولدارىن قاراستىرىپ، جاڭا وزگەرىستەر ەنگىزدى.
سۇلەيمەن دەميرەلدىڭ باسقارۋىمەن 1980 - جىلى «24 - قاڭتار ەكونوميكالىق قاۋلىسى» اتتى جاڭا ەكونوميكالىق ساياسات ومىرگە كەلدى. وسى جىلى قىركۇيەكتە بولعان اسكەري توڭكەرىستەن كەيىن سۇلەيمەن دەميرەل كوپ جىلعا ساياسي قىزمەتتەن شەتتەتىلدى. 1986 -جىلى وزىنە سالىنعان تىيىمداردى الىپ تاستاۋ ماقساتىندا ۇلتتىق ناۋقان ۇيىمداستىرىپ، بۇكىل حالىقتىق داۋىس بەرۋمەن 1987 - جىلى 6 - قىركۇيەكتە تولىق اقتالدى.
1987 -جىلى 24 - قىركۇيەكتە «تۋرا جول» پارتياسىنىڭ باس ءتوراعالىعىنا سايلاندى. 1991 -جىلى 28 - قازانداعى جالپى سايلاۋدا ونىڭ پارتياسى جەڭىسكە جەتىپ، سۇلەيمەن دەميرەل جەتىنشى رەت پرەمەر- مينيستر بولدى. 1993 - جىلى 16- مامىردا تۇركيا كونستيتۋتسياسىنا سايكەس ەل پرەزيدەنتى بولىپ سايلاندى. 2000 - جىلى وكىلەتتىك مەرزىمىنىڭ بىتۋىنە بايلانىستى دەمالىسقا كەتتى.
سۇلەيمەن دەميرەل ۇكىمەتتى باسقارعان جىلدارى تۇركيانىڭ دامىعان ەلدەر قاتارىنا قوسىلۋىنا زور ەڭبەك ءسىڭىردى. تۇركيا ەۋروپالىق كەدەن وداعىنا ەندى، «قارا تەڭىز دوستىق ايماعى» قۇرىلدى. ول 1975 - جىلى العاش رەت ەۋروپا قاۋىپسىزدىگى حارتياسىنا قول قويۋعا قاتىستى. 20 - عاسىردىڭ سوڭىنداعى ەۋروپا قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ سوڭعى باس قوسۋى سۇلەيمەن دەميرەلدىڭ باستاماسىمەن ىستامبۇلدا ءوتىپ، الەمدىك تاريحقا «ىستامبۇل سامميتى» دەپ ەندى.
سۇلەيمەن دەميرەل تۋىستاس تۇركى حالىقتارىنىڭ ىنتىماعى مەن ءىس- قيمىل بىرلىگىن جەتىلدىرىپ، ەكونوميكالىق، مادەني بايلانىستارىن نىعايتۋعا زور ۇلەس قوستى. 1992 -جىلى 29 - ءساۋىر - 1 - مامىر ارالىعىندا رەسمي ساپارمەن قازاقستاندا بولىپ، ق. ا. ياساۋي اتىنداعى تۇركىستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنە حالىقارالىق قازاق- تۇرىك ۋنيۆەرسەتەتى مارتەبەسىن بەرۋ تۋرالى بىرلەسكەن مازمۇنداماعا قول قويدى. ق ر پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆپەن بىرگە ۋنيۆەرسيتەت قالاشىعىنىڭ العاشقى ىرگەتاسىن قالاۋعا قاتىستى. 2000 -جىلى سۇلەيمەن دەميرەل قامقورلىعىمەن الماتىدا قازاق- تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتى اشىلىپ، وعان سۇلەيمەن دەميرەل ەسىمى بەرىلدى. ول تۇرىك ۇكىمەتىن 5 رەت باسقارىپ، تۇرعىت وزالدان كەيىن ەل تىزگىنىن 7 جىل ۇستادى. ول ازاتتىعىن ەندى العان قازاقستانعا العاش 1 ميلليارد دوللار كولەمىندە نەسيە بەرۋ يدەياسىن قۇپتاعان ساياساتكەرلەردىڭ ءبىرى.
