دۇكەن ءماسىمحان ۇلى: جەلبىرەگەن كوك بايراقتى كورگەن سايىن كوزىمنەن قۋانىش جاسى سىرعي بەرەتىن

مەن شەتەلدە تۋىپ وسسەم دە، ك س ر و قۇرامىندا ىرگەلى قازاق ەلىنىڭ بار ەكەنىن بالا كۇنىمدە ءبىلدىم. ويتكەنى 1956 - جىلى ق ح ر-نان قازاقستانعا اكەمنىڭ ءىنىسى، انامنىڭ اپكە-باۋىرلارى كوشىپ كەتكەن ەكەن. سولاردى ايتىپ اتا- انامىز «اھ» ۇرىپ وتىرار ەدى...

كەيىن ات جالىن تارتىپ ءمىنىپ بوزبالالىق جاسقا كەلىپ، ق ح ر استاناسى بەيجىڭدەگى ورتالىق ۇلتتار ۋنيۆەرسيتەتىنە وقۋعا قابىلداندىق.

ارينە، ك س ر و قۇلاپ قالادى دەپ ويلاعان جوقپىز، ءبىراق سول كەزدەن باستاپ «شىركىن، ءبىزدىڭ دە ازات وتانىمىز بولسا عوي!!!» دەگەن ءبىر ءتاتتى ارمان بويىمىزدى شىمىرلاتىپ جۇرەتىن. 1991 - جىلى 16 - جەلتوقساندا اللانىڭ قالاۋىمەن سول ارمانعا قولىمىز جەتتى. سول كۇننەن باستاپ «ىرگەمىزدە وتانىم ازاتتىق الىپ جاتسا، مەن نەگە مۇندا قالۋىم كەرەك؟! بىرىنشىدەن، ەلگە ەرتە بارىپ قيىن كەزدە ءوزىمنىڭ ءبىر كىسىلىك ۇلەسىمدى قوسايىن. ەكىنشىدەن، بالا-شاعام، ۇرپاعىم ازات وتانىندا قازاق بولىپ ءوسسىن»  دەگەن ويمەن قازاقستانعا كەتۋگە بەلبۋدىم. الايدا پاسپورت جاساتۋدىڭ قامىنا اتتاي ءبىر جىل ۋاقىتىم كەتتى دە، 1993 - جىلدىڭ باسىندا ازات قازاقستانعا ورالدىم.

ەلگە كەلسەم شىنىمەن دە مۇندا جاعداي قيىن ەكەن. كەرەك بولسا، قالانىڭ نەگىزگى ساۋدا ورتالىعى بولعان س ۋ م- نىڭ ەسىگىندە ءداۋ قارا قۇلپى. و جەر- بۇ جەردە حالىق ەسكى-قۇسقى كيىمىن، ارتىق-اۋىس دۇنيەسىن ساتىپ وتىر. مەنى شاقىرعان قاز ۇ ۋ جالاقىنى ايلاپ بەرە الماي قالعان كەزى بولدى. جالپى، قيىنشىلىق، اشتىق جايلاپ تۇر. وعان شىداي الماي قولدى ءبىر-اق سىلتەپ كەتىپ قالعاندار دا از بولعان جوق.

ءبىراق مەن نەگە بولسا دا شىداۋعا بەل بۋدىم. سەبەبى، «كوپپەن كورگەن ۇلى توي»، تاۋەلسىزدىكتىڭ، ازاتتىقتىڭ بۋىنا ماسپىز. كوك بايراعىڭ جەلبىرەپ تۇر. اشتىقتان قايعىرعاندى قويىپ، كوك بايراقتى كورگەن سايىن كوزىمە جاس كەلەتىن. كوك بايراق ول كەزدە الماتىداعى بارلىق منيسترلىكتەر ءۇيىنىڭ توبەسىندە جەلبىرەپ تۇراتىن.

اۆتوبۋسپەن كوشەدەن ءوتىپ بارا جاتىپ، جەلبىرەگەن كوك بايراقتى كورگەن سايىن كوز جاسىما يە بولا الماي قالۋشى ەدىم. بۇل ارينە، قۋانىشتىڭ، شاتتىقتىڭ جاسى ەدى. سوندا جاراتقان يەمىزگە مىڭ سان شۇكىرلىك ايتاتىنمىن. ءسويتىپ كوك تۋىما قاراپ تۇرىپ: «ەگەر مەن جەر بەتىندەگى وتانسىز حالىقتىڭ نەمەسە ءالى دە بوداندىقتا ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ەلدىڭ بالاسى بولسام نە ىستەر ەدىم؟! ولاردىڭ مۇرىندارىنا دا بارماعان ازاتتىقتىڭ يسىمەن، اۋاسىمەن، مىنە، مەن تىنىستاپ ءجۇرمىن. قۇدايعا ءتاۋبا! قازاق دەگەن ۇلى حالىقتىڭ بالاسىمىن. ەلىم ازات!...» دەپ ويلاي قالسام بولدى، كوزىمنەن قۋانىش جاسى سىرعي بەرەتىن.

اللاعا شۇكىر. اتاجۇرتقا جەتكەننەن كەيىن قاز ۇ ۋ شىعىستانۋ فاكۋلتەتىنىڭ قيىر شىعىس ەلدەرى كافەدراسىندا ۇستازدىق ەتتىم. 1999-2002 - جىلدارى اتالعان كافەدراعا باسشىلىق جاساپ، 2002 - جىلى استانا قالاسىنداعى ل. ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنە ۇستازدىق قىزمەتكە ۇسىنىسپەن اۋىستىم. 2003-2005 جانە 2007-2009 - جىلدارى اتالعان وقۋ ورنىنىڭ شىعىستانۋ كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ قىزمەت اتقارىپ، 2010 - جىلدان قازىرگە دەيىن ە ۇ ۋ فيلولوگيا فاكۋلتەتى قىتاي ءتىلى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ قىزمەت اتقارىپ كەلەمىن.

اتا جۇرتقا كەلگەندەگى ەڭ باستى جەتىستىگىم دە وسى ۇستازدىق كاسىپ ارقىلى قاراكوز قازاق جاستارىن تاريبەلەگەنىم. ەندىگى تىلەرىم اللا تاعالا ەلىمىزگە اماندىق، جۇرتىمىزعا تىنىشتىق بەرىپ، شەتتەگى قانداستارىمىزدىڭ امان-ساۋ ەلگە قايتۋىن ءناسىپ ەتسىن دەيمىز.

«Kazaitys.kz»