بۇل كىتاپ ءال-فارابي جايىندا سىر شەرتەدى
الماتىداعى ۇلتتىق كىتاپحانادا وتكەن شارادان سوڭ، كىتاپحانا قورىنان اۆتوردىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان «ءابساتتار دەربىسالى» دەپ اتالعان كىتاپ كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى.
كىتاپتا ورتا عاسىردىڭ كورنەكتى عالىمدارىنىڭ ءبىرى، قازاق دالاسىنان شىققان قاۋام اد-دين ءال-يتقاني (يقاني) ءال-فارابي ات-تۇركىستانيدىڭ ءومىرى مەن قىزمەتى زەرتتەلە باياندالعان. اۆتور وسى مايتالمان تالانتتىڭ ءومىر جولى مەن شىعارماشىلىق مۇراسىن كوپتەگەن اراب تاريحشىلارىنىڭ ەڭبەكتەرىنە سۇيەنە وتىرىپ زەردەلەگەن. بۇل رەتتە ول عالىم بابانىڭ مىسىردىڭ، تۇركيانىڭ جانە ت. ب. ەلدەردىڭ كىتاپحانالارىندا ساقتالىپ كەلە جاتقان قولجازبالارىن پايدالانعان.
- بۇگىندە ءابۋ ناسىر ءال-فارابيدەن باستالاتىن ورتاعاسىرلىق وتىرارلىق عۇلامالاردىڭ سانى وتىزدان اسىپ وتىر. مىنا كىتاپتا ءسوز بولعان قاۋام اد-ديندى سول وتىزدىڭ ىشىندەگى بىرەگەيى دەۋگە بولادى.
وكىنىشكە وراي، ونىڭ ەڭبەكتەرىنىڭ كوپشىلىگى جارىققا شىقپاعان، الەمنىڭ ءتۇرلى قولجازبا قورلارىندا شاشىراپ جاتىر. بىلتىر مەن «حالىق تاريح تولقىنىندا» باعدارلاماسى بويىنشا تۇركياعا جول تارتتىم، سوندا سۇلەيمانيا، بايازيت، نۋري وسمانيا، ميللەت جانە ت. ب. كىتاپحانالاردان، مۇراعاتتاردان 37 مىڭ بەتتىك ماتەريال الىپ قايتتىم. سونىڭ ىشىندە ءابۋ ناسىر ءال-فارابي بابامىزدىڭ جەتپىسكە جۋىق تراكتاتتارى تابىلدى. ەندى بولاشاقتا سولاردى جيناقتاپ جارىققا شىعارۋ كەرەك. دەگەنمەن بۇل ءبىر ادام ەمەس، ۇجىم بولىپ قولعا الاتىن جۇمىس» دەيدى ءابساتتار قاجى.
نەگىزىنەن، قاۋام اد-دين تۋرالى بۇل دۇنيە شىعىستانۋشىلارعا، يسلامتانۋشىلارعا، ءدىنتانۋشىلارعا، تاريحشىلارعا، فيلولوگتار مەن مادەنيەتتانۋشىلارعا، سونداي-اق، ورتاعاسىرلىق جازبا مادەنيەت تاريحىمەن قىزىعۋشى وقىرمان قاۋىمعا ارنالعان.
- ءبارىمىز دە بالا كەزىمىزدەن ءابۋ ناسىر ءال-فارابي تۋرالى ەستىپ، ءبىلىپ وستىك. وتىرارلىق عالىمداردىڭ قانشاما قۇندى دۇنيەلەرى بار. مىنە، بۇگىنگى تاڭدا سولاردىڭ ءبارىن رەتتەپ، جارىققا شىعارۋ قاجەت. بۇل - ۇلكەن جۇمىس. سەبەبى تاريحىمىزدى تەرەڭ بىلمەي، بولاشاققا العا باسا المايمىز. ال ونداي ءىس ەلىمىزدىڭ تاريحىنا قوساتىن ۇلكەن ۇلەس بولماق» دەيدى تۇساۋكەسەردى اشىپ، جۇرگىزىپ وتىرعان اكادەميك تولەگەن قوجامقۇلوۆ.
«ايقىن»
