قاسيەتتى دەپ نەنى اتايمىز؟
اتامەكەن، تۋعان جەر - اركىمنىڭ اتا-باباسى، ءوزى تۋىپ وسكەن جەر. تۋعان جەردى، وسكەن ەلدى قۇرمەتتەۋ، وعان بارىپ-قايتۋ ازاماتتىلىقتىڭ بەلگىسى. «التىن بەسىك» دەپ اسپەتتەپ ايتاتىن جاڭا كەلگەن بالادان باستاپ ەرەسەك ادامدارعا دەيىن تۋعان جەرىنە اۋناتىپ الاتىن قازاق ىرىمى بار. بۇل بالا وتانشىل بولسىن، ۇلكەندەردىڭ اۋرۋ-سىرقاۋى، شەر-شەمەنى كەتسىن دەگەن ۇعىمنان تۋعان.
قاراشاڭىراق - اتا-بابادان قالعان ءۇي. اتادان بالاعا قالىپ كەلە جاتقان كيىز ءۇي (قىستاۋ) قاسيەتتى ورىن ەسەبىندە ساقتالعان. مۇنداي ءۇيدى كۇتىپ، تازا ساقتايدى؛
كيەلى ورىندار - اۋليە-انبيلەردىڭ، باتىرلار مەن بي-شەشەندەردىڭ، اتاقتى ادامداردىڭ مەكەن-جايى، قابىرى قاسيەتتى دەپ سانالادى. مۇنداي ورىندارعا حالىق ادەيى بارىپ زيرات ەتەدى، تۇنەيدى، تىلەك تىلەيدى؛
انانىڭ اق ءسۇتى - ادام بالاسى ءۇشىن قادىر-قاسيەتى ەرەكشە ۇعىم. انانىڭ اق ءسۇتىن اقتاۋ - وتە ۇلكەن پارىز. انالاردىڭ «اق ءسۇتىم اقتالدى» دەپ مارقايۋى بالالارىنا دەگەن ريزاشىلىقتىڭ بەلگىسى. انانى ريزا ەتۋ - قۇدايدى ريزا ەتۋ دەگەن ءسوز؛
قۇران كىتاپ - مۇحاممەد پايعامبارىمىزعا تۇسكەن قاسيەتتى ءتورت كىتاپتىڭ ءبىرى. سول سياقتى حاديستەر مەن ءدىني شاريعات جيناقتارى دا كيەلى سانالادى. ءدىني كىتاپتار تازا قولمەن ۇستالىپ، تازا جەردە ساقتالادى؛
داستارحان - تاعام، ءدام بايلىعى مەن بەرەكەنىڭ بەينەسى، سيمۆولى. جاقسى كەلىندەر مەن مىرزالاردىڭ، قولى بەرەكەلى ايەلدەردىڭ اتتارى وسى كەڭ داستارحاننان شىققان. داستارحاندى اتتامايدى، داستارحان ۇستىندە ادەپسىز ءسوز ايتىلمايدى؛
قارا قازان - توقتىق پەن مىرزالىقتىڭ ايعاعى. سونىمەن بىرگە ول اس پەن ادالدىق قازىناسى رەتىندە قاستەرلەنەدى؛
وشاق - قازان-وشاق دەپ قوسارلانا ايتىلاتىن كيەلى دە، يەلى زاتتىڭ ءبىرى. «وشاقتىڭ ءۇش بۇتىنان بەر» دەگەن قازاقتا ىزگى اق تىلەك قالىپتاسقان؛
وت ورنى - كيىز ءۇيدىڭ ورتاسىندا وشاق قۇرىلىپ، قازان اسىلىپ، وت جاعىلاتىن ورىن. وت ورنىن اتتامايدى؛
ءتور - ۇيدە قوناق وتىراتىن جوعارى، ءارى قاسيەتتى ورىن. ۇيگە كەلگەن ادامعا «تورگە شىعىڭىز» دەگەن ءىلتيپات پەن اق نيەت وسىدان شىققان؛
باتىرلاردىڭ قارۋ-جاراعى - ناعىز كيەلى زاتتار دەپ باعالانادى. قابانباي، بوگەنباي، كەنەسارى، اعىباي سىندى ەرلەردىڭ قىلىش، نايزاسى، ساۋىتى مەن دۋلىعاسى، ەر-تۇرمانى، ساداعى، شوقپارلارى عاسىردان عاسىرعا ساقتالاتىن ماڭگىلىك مۇرا؛
اڭشى، شەبەر قۇرالدارى - مەرگەننىڭ مىلتىعى، اڭشىنىڭ قاقپانى، ءۇيشىنىڭ ۇكىسى، ۇستانىڭ بالعاسى، ەتىكشىنىڭ ءبىزى دە قاسيەتتى مۇلىك ەسەبىندە ساقتالادى. ول ەشكىمگە بەرىلمەيدى، ساتىلمايدى جانە ونى جوعالتپاي ۇستايدى؛
ۇلىلاردىڭ قالامى - سيرەك كەزدەسەتىن باعالى مۇرا رەتىندە مۇراجايعا، ءارى ۇيدە ساقتالادى؛
ۇستانىڭ كورىك ءۇيى - «حالىق ۇعىمىندا ساقتايتىن يەسى، سوعان كيەسى بار دەسەدى». سوندىقتان وعان جاي ادامدار، ايەلدەر كىرە بەرمەيدى؛
جىلقىشىنىڭ قارا قوسى - بەرەكە ءۇيى دەپ حالىق ونى جوعارى باعالايدى. قىستا «قارا قوستا» ءارقاشان جىلقىنىڭ سەمىز ەت-مايى، سورپاسى مەن قۇرت كوجەسى ۇزىلمەيدى. مۇندا كەلگەندەر تويىپ جولعا اتتانادى. سوندىقتان جىلقىشىنىڭ قارا قوسىندا قوناقتار كوپ بولادى؛
ەرتەدەن قالعان ەسكەرتكىشتەر - ەجەلگى قالا ورنى، اتا-بابا جۇرتى، ەسكى قورىمدىق كيەلى ورىندار. ونداي جەرگە جاي ادامدار كوپ بارا بەرمەيدى. مۇنداي ورىندار بارلىق مەملەكەتتە قامقورلىققا الىنعان؛
بۇلاق - تازالىق پەن ءنار كوزى ەسەبىندە قاسيەتتى. «بۇلاق كورسەڭ كوزىن اش» دەگەن قاعيدا ونىڭ ماڭىزدىلىعىن بىلدىرەدى؛
ونەر يەلەرىنىڭ مۇلكى - انشىلەر مەن كومپوزيتورلاردىڭ، اقىندار مەن جازۋشىلاردىڭ، قوبىزشىلار مەن دومبىراشىلاردىڭ ساز اسپاپتارىن، كيىمى مەن تۇتىنعان زاتتارىن حالىق ەرەكشە مۇلىك رەتىندە قاستەرلەپ ۇستاپ، ساقتاپ كەلگەن؛
باقان - شاڭىراق كوتەرەتىن كيىز ءۇي مۇلكى. «باقاندى اتتاما» دەگەن تىيىم ونىڭ وزىندىك ءمانى بارىن بىلدىرەدى؛
مال باسى (ءتول باسى) - ءار ۇيدە «مالىمىزدىڭ باسى قۇتتى» دەپ ايتاتىن كيەلى جانۋارى بولادى. ولار: ءۇيىرىن يت-قۇسقا بەرمەيتىن - ايعىر، سوڭىنان ءتول ەرتكەن - انا بيە، قوي باستايتىن - سەركە ت. ب. قازاق مۇنداي مال باسىن ساتپايدى، ايىرباستامايدى.
دايىنداعان: نۇربول نۇرماحان ۇلى
massaget.kz