وڭتۇستىك كورەيادا جۇرگەن قانداس
راس دۇنيە. الايدا، شەتەلدە جۇرگەن قىزىمىز توردەن كورىنىپ جاتسا، الىستان يەمدەنىپ، قازاق ۇلتىنان دەپ جاتامىز.
سولاردىڭ ءبىرى - وڭتۇستىك كورەيا ەلىندەگى ينچحون قالاسىندا تۇراتىن قانداسىمىز گالينا اليموۆا. جۋىردا الىستا جۇرسە دە قازاقىلىعىن جويماعان، جان-دۇنيەسى قازاق دەپ سوعىپ تۇراتىن سول قانداسىمىزبەن تىلدەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.
گالينا باتىس قازاقستان وبلىسى، اقجايىق اۋدانىنداعى مەرگەن اۋىلىنىڭ تۋماسى بولىپ شىقتى. اتا- اناسىن ءجيى اۋزىنا الىپ وتىرادى. وقۋ ىزدەپ، وڭتۇستىك كورەياعا جول تارتقان گالينا سول ەلدە ءدام ايداپ، تۇراقتاپ قالىپتى.
قازاقىلىعى ءار سۇراعىما قايتارعان جاۋابىنان كورىنىپ تۇرعان گالينا بۇگىندە كورەيا ەلىندەگى «JMT KOREA» اتتى كومپانيانىڭ ەكىنشى باسشىسى. انا تىلىنەن وزگە اعىلشىن، كورەي، ورىس تىلدەرىن جەتىك مەڭگەرگەن ول اۋدارماشى، باعدارلاماشى بولىپ جۇمىس اتقارادى. ءبىر ءوزى بىرنەشە جۇمىستى قاتار اتقارىپ جۇرگەن جاننىڭ ماڭداي تەرى ەلەنبەۋى مۇمكىن بە؟! دۇنيە جۇزىنە مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتار، پارفيۋمەريا، كوسمەتيكا، قۇرىلىس ماتەريالدارىن كوتەرمە ساۋدا بويىنشا ەكسپورتتايتىن بىلدەي ءبىر مەكەمەنىڭ جۇمىسىن جىمداستىرىپ وتىرادى.
- گالينا، وڭتۇستىك كورەيادا تۇراقتاپ قالعان قازاقستاندىقتار قانشا؟
- ەلدە بولىپ جاتقان جاڭالىقتاردى وقىپ وتىرامىن. ۇنەمى نازارىمدا ۇستايمىن. جۋىردا عانا قازاقستان مەن وڭتۇستىك كورەيا اراسىندا ۆيزاسىز رەجىمگە قول قويىلدى. تاياۋدا وڭتۇستىك كورەيا پرەزيدەنتى ەلىمە ساپارلاپ بارعانىن دا جاقسى بىلەمىن. جالپى، بۇل ەلدە تۇراقتاپ قالعان قازاقستاندىقتار كوپ ەمەس. ولارمەن ءجيى كەزدەسپەگەنمەن، مەيرامداردا ارالاس-قۇرالاس بولىپ، ءبىر-ءبىرىمىزدى ىزدەپ تۇرامىز.
وقۋ ىزدەپ كەلگەن قازاقستاندىق ستۋدەنتتەرمەن ءجيى كەزدەسىپ تۇرامىن. ۆيزاسىز كەلۋگە بولاتىنىن ەستىپ، قاتتى قۋانىپ قالدىم. قانداستارىم كوپتەپ كەلەتىن بولدى دەپ ريزا بولىپ جاتىرمىن. ەندى ەكى ەل اراسىنداعى بيزنەس بۇرىنعىدان دا ۇلعايىپ، جولعا قويىلاتىن بولدى دەپ ويلايمىن.
- قازاقستان مەن وڭتۇستىك كورەيا اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستار جونىندە نە بىلەسىز؟ ءوزىڭىز تۇراتىن كورەيا ەلى قانداي؟
- كورەي ەلىنە مەن 1999 - جىلى وقۋ ىزدەپ كەلىپ ەدىم. بۇل ەل جەراستى قازبا بايلىققا باي ەل بولماسا دا، تەحنولوگياداعى جەتىستىكتەرى مەن ءوندىرىستى باسقارۋدىڭ جاڭا تۇرلەرى ارقىلى تالاي جەتىستىكتەرگە جەتكەن.
قازاقستان مەن كورەيا اراسىنداعى ساۋدا- ەكونوميكالىق قاتىناستار دامۋدا دەپ ويلايمىن. ويتكەنى، ءبىز دە سول قايناعان ورتادا ءجۇرمىز. سەزىلەتىندەي ۇلكەن اسەرى، قويان-قولتىق ارالاسىپ جاتىر دەۋگە كەلمەسە دە، بىرتە-بىرتە جولعا قويىلىپ كەلە جاتىر. ول انىق. سول سەبەپتى، الداعى ۋاقىتتا كورەيا پرەزيدەنتىنىڭ قازاقستانعا ساپارى اياسىندا ءبىرشاما ىلگەرىلەۋشىلىك بولادى دەگەن ويدامىن. ونىڭ ۇستىنە قازاقستان مەن كورەيا اراسىندا بىرنەشە ءىرى جوبالار جۇزەگە اسۋدا ەكەن. ەلدەگى قازاقستاننىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى دۋلات باقىشيەۆتىڭ بەرگەن اقپاراتىنان بالقاش جىلۋ ەلەكتر ستانساسى، اتىراۋ وبلىسىنداعى گاز- حيميالىق كەشەن، جامبىل وبلىسىنداعى جەر قويناۋىن يگەرۋ سياقتى جوبالار بار ەكەندىگىن بىلەمىن. سونىمەن قاتار، ءدال قازىرگى كەزدە 700 دەن استام قازاقستاندىق-كورەيالىق بىرلەسكەن كاسىپورىندار جۇمىس ىستەۋدە ەكەن.
جالپى، كورىپ-وقىپ جۇرگەنىمدەي، قازاقستاندا «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا وتاندىق ەكسپورتتى سىرتقى نارىقتارعا شىعارۋ ماقساتىندا ءبىرقاتار شارالار جۇزەگە اسۋدا. ال بۇل ەلگە قازاقستاننان «Lotte Group» ارقىلى «راحات» كامپيتى ەكسپورتتالادى. شەتەلدىك ينۆەستورلار مەن وتاندىق كاسىپكەرلەرگە جاعداي جاساعان قازاقستان سەكىلدى، وڭتۇستىك كورەيادا دا كاسىپكەرلىكتىڭ، ونىڭ ىشىندە، شەتەلدىك بيزنەستىڭ دامۋىنا بارلىق جاعداي جاساپ قويعان.
مۇندا ەلىمىزدەگى ستراتەگيا سەكىلدى «عالامدىق كوش باسىنداعى كورەيا» يدەياسىن ىلگەرىلەتۋگە باعىتتالعان ۇكىمەتتىك باعدارلامالار بار. جالپى، كورەيادا قازاقستانمەن بايلانىستى سيپاتتايتىن ءتۇرلى دەڭگەيدەگى ءىس-شارالار تۇراقتى نەگىزدە ءوتىپ تۇرادى. سونىمەن قاتار، ءارتۇرلى مەكەمەلەر مەن ۇيىمدار وكىلدەرىنەن قۇرالعان دەلەگاتسيالاردىڭ ءوزارا ساپارلارى ءجيى ۇيىمداستىرىلىپ تۇرادى. بۇل جۇمىستار ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىس ءجىبى كۇننەن كۇنگە بەكىپ كەلە جاتقاندىعىن بىلدىرەدى. مەن بۇل ۇردىسكە تەك قۋانامىن.
العاش تانىسقاننان- اق مەنىڭ تەلەفونىمدى سۇراپ، سويلەسۋگە اسىققان گالينا ءسالىم قىزى ەلدەن حابارلاسقان ءار جانعا قاتتى قۋانادى. الماتىداعى ق. ساتبايەۆ اتىنداعى ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ «ينفورماتيكا جانە باعدارلاما جاساۋ» ماماندىعىنا ءوز بىلىمىمەن ءتۇسىپ، مەڭگەرگەن.
كەيىن كورەيادا «Hаnkuk University of Foreign Studies» اتتى الەمدە اتاعى شىققان ۋنيۆەرسيتەتتە ءبىلىم الادى. 1954 - جىلى قۇرىلعان بۇل ۋنيۆەرسيتەت اقىلى نەگىزدە ءبىلىم بەرەدى. مۇندا وقۋعا ءتۇسۋ قانشالىقتى قيىن بولسا، ساباق تا سونشالىقتى اۋىر. سوعان قاراماستان وسى ۋنيۆەرسيتەتتى «بولاشاق» باعدارلاماسىمەن كورەي ءتىلىن مەڭگەرگەن گالينا شىدامدىلىقپەن، اقىلدىلىقپەن، ءومىردىڭ اشى-تۇشىسىنا شىداي بىلگەن. ال مۇنداي جان ءارقاشان ءوز ەلىنىڭ اتىن بيىككە شىعاراتىنى داۋسىز. ۋنيۆەرسيتەتتە اتاقتى وقىتۋشىلار مەن نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارى ءدارىس وقيدى ەكەن. «جۋىردا عانا وسى ەلدەگى حالىقارالىق Airrang تەلەارناسى قازاق وكىلدەرىن جيناپ، قازاق ءداستۇرى، ۇلتتىق تاعامدار، ءان-ءبي، ۇلتتىق كيىمدەرىمىزدى دەرەكتى فيلمگە ءتۇسىرىپ الىپ كەتتى.
ەندى دۇنيە ءجۇزى قازاقتاردى ءبىلىپ-كورەتىن بولادى. ونى تەلەارنادان كورسەتىپ تە ۇلگەردى، دەگەن گالينانىڭ ءسۇيىنشى حابارىنان ەلدە وتىرعان بىزگە شىنايى قۋانىش لەبى ەستى.
اڭگىمەلەسكەن ۆەنەرا تۇگەلباي،
«ەگەمەن قازاقستان».
