ايتىس اقىندارى قايدا دەمالادى؟

استانا. قازاقپارات - جاز مەزگىلى. ادام اتاۋلىنىڭ ارقاسىن شارۋادان بوساتىپ، الاڭسىز ءبىر دەمالۋعا قۇمارتاتىن ۋاقىتى. اسىرەسە، جىل بويى جۇيكەسى جۇقارعانشا جۇمىس ىستەگەندەر مەن ەسىنەن ايرىلعانشا ەڭبەك ەتكەندەردىڭ اسىعا كۇتەتىن مەزگىلى.

اسىعا كۇتكەنى سونشالىق، «بيىلعى دەمالىسىمدى ءومىرى- عۇمىرىمدا كورمەگەن ءبىر دەمالىس جاسايمىن» دەپ، ءبىرى پاراشيۋتپەن سەكىرىپ بويداعى قانىن بويىنان اسىرا شاپشىتىپ جاتسا، ءبىرى «ەل كورەم، جەر كورەم» دەپ، جاقىن- الىس شەتەلگە شاپقىلاپ جاتادى، ەندى ءبىرى جاي عانا بالالىعى قول بۇلعاپ قالعان اۋىلىنا ءبىر بارىپ قايتۋدى ءجون كورەدى. ال، ەل ايناسىنا اينالعان ايتىسكەر اقىندار قالاي دەمالادى ەكەن؟ سوعان وزىمىزشە زەرتتەۋ جاساپ كورەلىك.

بالعىنبەك يماشيەۆ:

 اۋەلى، بالعىنبەك يماش. ءبىزدىڭ بىلۋىمىزشە، قولى قالت ەتە قالعان كەزدە الماتى وبلىسى كەربۇلاق اۋدانى جولامان اۋىلىنا ات باسىن بۇرعاندى وتە دۇرىس سانايدى. كەي كەزدەرى الىس-جاقىن شەتەلدەردە «ايتىس بولادى» دەگەندى سىلتاۋراتىپ، ءبىر قىدىرىپ قايتادى. مۇمكىندىگى جەتسە، اللانىڭ ءوزى قورعاعان مەككە مەن مەدينە قالاسىنا بارىپ، جۇرەك تىنىشتىعىن تاپقاندى جانى قالاپ تۇرادى. نەگىزىنەن، اقىندىق ونەرىمەن قازاق دالاسىنىڭ بار تۇكپىر-تۇكپىرلەرىن ارالاپ، ونەر كورسەتەدى. بارعان جەرىنەن سىي-قۇرمەت كورىپ ءوزى دە دەمالادى، ونەرىمەن ءتانتى عىپ ەلدى دە دەمالدىرادى!

 اينۇر تۇرسىنبايەۆا:

اينۇر تۇرسىنبايەۆا. بۇل كىسى قالاي دەمالادى، قايدا دەمالادى دەگەن ساۋال ايتىس سۇيەرى بار، «اينۇر سۇيەرى بار» بارشا اينۇردىڭ جانكۇيەرىنىڭ كوڭىلىندە جۇرگەن بولار. ول كىسىنىڭ قالاي دەمالاتىنىن ءبىز ايتپاي-اق، اينۇردىڭ ءوزى ينستاگرامداعى جەكە پاراقشاسىندا بايقاماي ايتىپ قويىپتى...

«اۋىلدا وستىك... جاعدايىمىز كەرەمەت بولدى دەپ ماقتانا المايمىن. سامولەتكە مەكتەپ بىتىرگەندە العاش ءمىنىپ، «قۇلاپ قالسام، تاتەم جىلايدى عوي» دەپ قينالعانىم ەسىمدە. العاش كورگەن شەت ەلىم قىتاي، ونىڭ وزىندە شەت ەل دەۋگە كەلمەيتىن اقسۋاتتىڭ ار جاعىنداعى التاي ايماعى... بالا كەزدەن كورمەگەن قىزىقتىڭ ەسەسىن قايتارعىم كەلدى مە ەكەن، بىلمەيمىن... ايتەۋىر، جاز شىقسا، شەكارا اسقىم كەپ قۇتىرام دا تۇرام. ەۋروپاسى بار، ازياسى بار، ءتىپتى سوناۋ فيليپپينگە دەيىن بارىپ قايتتىق... راحاتتانىپ دەم العان تۇگىم دە جوق... قايدا بارسام دا ەسىكتىڭ الدىنا سۋدى سەۋىپ تاستاپ، وشاققا پىسكەن باۋىرساقپەن ساماۋرىننىڭ شايىن ءىشىپ، «كايفوۆاتتاپ» وتىرعان كەزدى اڭسايمىن دا تۇرام... سونىمەن، بيىل ورازا بىتە سالىسىمەن ءوزىمنىڭ قازاقستانىمدا دەمالام دەپ شەشتىم...

ءبىراق، كىمنەن سۇراسامدا سەرۆيسى ناشار دەگەن جاۋاپ الىپ جاتىرمىن... ال، سىزدەر قايدا دەم الۋعا كەڭەس بەرەسىزدەر؟!» دەگەن ەكەن اتاقتى اينۇر حانىم. وسىدان-اق «ايتىستىڭ اققۋىنىڭ» شەتەلدىڭ «ايدىندارىنا» قونۋعا قۇمار ەكەنىن اڭعارعان بولارسىزدار. بيىل، ءوزى جاريالاعانداي، ينستاگرامداعى وقىرمان حالىقتىڭ اقىلىمەن شىعىس قازاقستان وبلىسى الاكول كولىنە «قونعالى» جاتىر ەكەن «اققۋىمىز». ءتىپتى، «قونىپ» تا قويعان بولار.

جانداربەك بۇلعاقوۆ:

جانداربەك بۇلعاقوۆ. «التىن دومبىرانىڭ» يەسى التى قۇرلىقتى ارالاپ جۇرگەن بولار» دەرسىز. جوق، ءتىپتى دە ولاي ەمەس. قانشا جەردەن اتاعى دۇرىلدەپ، ابىرويى اسپانداپ جاتسا دا، اۋىلىن ۇمىتپايتىن قاراپايىم عانا قازاق بالاسى جىل سايىن تۋعان توپىراعىنا ءبىر اۋناپ قايتۋدى ۇمىتپايدى. ءبىراق، بيىلعى جازدا «التىن» الدى ەكەم دەپ ارقاسىن كەڭگە سالماي، كەرىسىنشە، ەڭبەككە ەكى ەسە كىرىسكەن جايى بار. اقىندىعىمەن قوسا، جۇرگىزۋشىلىك قىرى دا بار ەكەن بۇل دارىندىمىزدىڭ. اياق استى يكەمىن كەلتىرىپ، ءيميدجىن اۋىستىرىپ «قازاقستان» ۇلتتىق ارناسىنداعى «سىر-سۇحبات» باعدارلاماسىنىڭ ءستيلدى جۇرگىزۋشىسىنە اينالعانىن كوگىلدىر ەكراننان كورىپ تە جۇرگەن شىعارسىزدار.

بەكارىس شويبەكوۆ:

اقىنداردىڭ ىشىندە جان تىنىشتىعىن وتە جاقسى ءبىلىپ العان ءبىر ادام بار. ول - بەكارىس شويبەكوۆ. ونىڭ كۇندەلىكتى كۇيبەڭ تىرشىلىگى دە، كوڭىلىنە مەدەۋ بولار دەمالىسى دا ءبىر جەردە. ول قالاي دەيسىز عوي؟ ول - بىلاي. «ايتىستىڭ ارىستانى» اتانعان بەكارىس بەكارىس بولعالى ءوزىنىڭ تۇركىستانىنان ءبىر ەلى ۇزاماعان. تۇركىستانداي پاتشاداي توبەسىنە كوتەرسە، «ونەر مەكتەبىندەگى» ديرەكتورلىق قىزمەتى جانىنا جاقسا، ءوزى تۇراتىن ۇيدە تەكەجاۋمىت تۇلپار اسىراسا، سايگۇلىك باپتاسا، نەسىنە ۇزاسىن؟ ءيا، ءيا، بەكارىس شويبەكوۆ - تەك ايتىسكەر اقىن ەمەس، اتاقتى كوكپارشى ءار كوكپارعا ات دايىندايتىن باپكەر. وعان جانە ول سياقتى ناعىز قازاقتارعا بۇدان ارتىق دەمالىستىڭ كەرەگى جوعى انىق.

ءتۇيىن

ازىرگە بىلگەنىمىز وسى. بىلگەنىمىزدەن تۇيگەنىمىز، قازاق اقىندارىنا قازاقتىڭ كەڭ جازيرا دالاسىنان ارتىق جەر جوق ەكەن. الەمنىڭ قاي بۇرىشىندا ايتىس بولسا دا ات تەرلەتىپ بارۋدان تارتىنبايتىن، بارىپ تا جۇرگەن اقىندار دەمالىسقا كەلگەندە، تۋعان جەردىڭ تابيعاتىنا تاڭ-تاماشا بولۋدى قالايدى ەكەن. ءبىز دە بۇل كوزقاراستارىن وتە دۇرىس دەپ سانايمىز!

P. S. ءبىر ماقالاعا بارلىق اقىندى سىيدىرۋ مۇمكىن ەمەس، ارينە. دەگەنمەن، بۇل زەرتتەۋدىڭ ءبىر جاعى عانا. الدا اقىنداردىڭ تالاي سىرىن اشاتىن بولامىز ءالى...

سىرىم اۋەزحان

Kazaitys.kz