قازئرگئ جذرگئزؤشئلةرگة ويلئ، كوركةم سويلةؤ جةتئسپةيدئ - ساؤئق جاقانوأا
استانا. 3 - مامئر. قازاقپارات - «قازاق راديوسئنئث» التئن داؤئسئنا اينالعان ارداگةر ديكتور، قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث ةثبةك سئثئرگةن ارتيسئ ساؤئق جاقانوأانئ بئلمةيتئندةر كةمدة-كةم شئعار.
راديو ارداگةرئنئث جاسئ 68 دةن اسسا دا، الئدة شاكئرت تاربيةلةؤمةن، ديكتورلئق قئزمةتتةن الئستاي قويماپتئ. بذل سذحباتتا ول سويلةؤ تةحنيكاسئن بئلمةيتئن جذرگئزؤشئلةر مةن «ةثبةك سئثئرگةن ارتيست» دةگةن اتاقتئث قيئن تذستارئن اثگئمةلةدئ.
- قازئر نةمةن شذعئلدانئپ ءجذرسئز؟
- 45-46 - جئلدان بةرئ «قازاق راديوسئنان» قول ذزگةن جوقپئن. «ساؤئق اجةنئث ةرتةگئسئن تئثداثدار!» دةگةن باعدارلامانئ كذنارا جذرگئزةمئن. باسقا كذندةرئ «شولپان اپايدئث ةرتةگئلةرئ» دةپ شولپان بايعابئلوأا شئعادئ. ةكئنشئدةن، كةي كةزدةرئ كوركةمدةپ وقيتئن شئعارمالارعا شاقئرئپ تذرادئ. ذشئنشئدةن، كةزئندة ءال-فارابي اتئنداعئ قازاق ذلتتئق ؤنيأةرسيتةتئ مةن تةمئربةك جذرگةنوأ اتئنداعئ ونةر اكادةمياسئندا ساباق بةرئپ ءجذردئم، ءبئراق جاسئم كةلدئ، قازئر 68 دةمئن، دةنساؤلئعئم سئر بةرئپ، راديونئث اسةرئنةن قذلاعئم مةن كوزئم اؤئرا باستادئ. دةنساؤلئعئما بايلانئستئ، ساباق بةرؤدئ قويدئم. بئردة الماتئداعئ 147 - گيمنازياسئنا ءبئر ءسئثلئمنئث قئزئن ورنالاستئرؤعا بارسام، ديرةكتورئ راؤشان جةتةبايةأا: «اپاي، ءسئزدئ دة، قئزئثئزدئ دا الامئن. ءسئزدئث مذندا كئرئپ-شئققانئثئزدئث ءوزئ نةگة تذرادئ؟!» دةپ، «اقئندار مةكتةبئ» دةگةن فاكؤلتاتيأ ساباققا جذمئسقا الدئ.
ذيدة قاراپ وتئرؤ قيئن عوي. اياق-قولئم، كوزئم ساؤ بولعان سوث، جذمئسقا اسئعامئن. قازئر قازاق مةكتةپتةرئ كوبةيدئ، تئلگة ءمان بةرئلئپ جاتئر. اباي، ماعجان، مذقاعالي، ماحامبةت وقؤلارئنا بالالاردئ دايئنداؤعا كومةكتةسةمئن. قازئلار القاسئنا قاتئسامئن. تورتئنشئدةن، قازئر مةكتةپتةرگة ارنالعان ةلةكتروندئ كئتاپتار شئعئپ جاتئر. سونئ قذراستئرؤشئلار دا شاقئرادئ. شاقئرعان جةردةن قالمايمئن. سةبةبئ ذيدة وتئرساث، اؤئرعانئث ءبئلئنئپ قالادئ. ال بالالاردئث قاسئندا ءبئر جاسارئپ قالاسئث. مذنئث ءبارئ حالئققا دا، ةلگة دة قارلئعاشتئث قاناتئمةن سؤ سةپكةندةي پايدا دةپ بئلةم. تاعئ ءبئر ايتا كةتةرلئگئ، جاقئندا تذركئستانداعئ حالئقارالئق قازاق-تذرئك ؤنيأةرسيتةتئنئث جؤرناليستيكا فاكؤلتةتئ ماستةر-كلاسس وتكئزؤگة شاقئردئ. وندا ءبئر جةتئ بولئپ، قاسيةتتئ جةرلةردئ ارالاپ، اتا-بابالارئمئزعا قذران باعئشتاپ قايتتئق. اللادان تئلةؤ تئلةدئك.
- ساؤئق اپاي، «سويلةؤ مادةنيةتئ» كئتابئنئث اأتورئ رةتئندة قازئرگئ ديكتورلارعا قانداي باعا بةرةر ةدئثئز؟
- قازئر بارئدة زامانئنا قاراي عوي. ءبئراق سويلةگةندة قازاقتئث ماقامئن ساقتاپ، اؤئزةكئ تئلدئك ذندةسؤدئ، ارئپتةردئث دذرئس ايتئلؤئن ءبئلؤ كةرةك. كةيدة تئلدئك زاثدئلئقتاردئ ذمئتئپ كةتةدئ. راديو-تةلةأيزيا دةگةنئمئز - ةث الدئمةن، دذرئس سويلةؤ، اثگئمةنئ قذلاققا جةتكئزؤ. ءتئپتئ تئنئس بةلگئلةرئنئث ءوز ئرعاعئ بار. قازاقي ئرعاقتئ دا ساقتاؤ كةرةك. مذنئ ايتاتئن ةشكئم جوق. «زامان وزگةردئ، تةز ايتؤ كةرةك» دةيدئ. ال ءسوز مادةنيةتئ دةگةنئمئز نة؟ بذل - ءسوزدئ ءتذسئنئپ ايتؤ. سويلةم ئشئندة كئدئرئستةر دة بولادئ، سوزئپ نة داؤئستئ كوتةرئپ ايتاتئن جةرلةر تاعئ بار. وكئنئشكة قاراي، مذنئث ةشقايسئسئن بئلمةيدئ، ءتئل زاثدئلئقتارئ ساقتالمايدئ. «تيسة - تةرةككة، تيمةسة - بذتاققا» دةگةندةي، قذر سويلةپ جاتادئ. سوندئقتان قازئرگئ جذرگئزؤشئلةرگة ويلانئپ، كوركةم سويلةؤ جةتئسپةيدئ.
- رةسةيدة وزئثئزدةي تانئمال ارداگةر جؤرناليستةردئث پوتةنسيالئن الئدة پايدالانادئ. ولاردئ توك-شوؤ، باعدارلامالارعا ءجيئ شاقئرادئ، ءتئپتئ جةكة ةسكة الؤ باعدارلامالارئن ءتذسئرئپ بةرةدئ. ال سئزدةردئث پوتةنسيالئثئزدئ وتاندئق راديو-تةلةأيزيا پايدالانئپ جذرمة؟
- كوزقاراستارئ جامان ةمةس. قازاقستاننئث ةثبةك سئثئرگةن ارتيسئ شولپان بايعابئلوأا دا راديودا ءجذر. راديو ارداگةرئ امانجان ةثسةباي ذلئ زةينةت جاسئنا جةتپةسة دة، كةزئندة «ارداگةر ديكتورلار قاجةت ةمةس» دةگةندةي زاماندا بذل سالادان كةتئپ قالعان ةدئ، قازئر قايتا جذمئس ئستةپ ءجذر. جالپئ، «قازاق راديوسئ» ارداگةر ديكتورلاردئ شاقئرئپ، ةثبةگئن الئدة پايدالانادئ.
وكئنئشكة قاراي، باسقا راديولار مةن تةلةارنالاردئث ارداگةرلةردئ شاقئرعانئن ةستئگةن دة جوقپئن. كةيدة قئسقا سذحباتتارعا شاقئرادئ، ءبئراق بذل ءبئزدئث تاجئريبةمئزدئ پايدالانؤ دةگةن ءسوز ةمةس قوي. ماسةلةن، ءبئزدئ شاقئرئپ، ماستةر-كلاستار نةگة وتكئزبةسكة؟! ايتپةسة جاستار ءبئر-ةكئ رةت ةفيردةن كورئنئپ، «وي، مةن كةرةمةتپئن» دةپ جذلدئز بوپ شئعا كةلةدئ. ءبئزدئث كةزئمئزدة 1-2 جئلداي پراكتيكانت-ديكتور بولئپ جذرةتئن. ودان ءذشئنشئ، ةكئنشئ جانة ءبئرئنشئ كاتةگوريانئ ءوتئپ بولعان سوث عانا ةث جوعارعئ كاتةگوريالئ ديكتور اتاناتئن ةدئ. ديكتوردئث ةثبةگئن وسئلاي باعالايتئن. قازئر ونداي جوق. ةفيرگة بئردةن شئعئپ، ءوزئن كةرةمةت ساناعان سوث، حالئقتئث ويئن، سئنئن دا ةلةمةيدئ. ءبئراق بذلاي ءوزئن-ءوزئ قولپاشتاپ، كوتةرمةلةؤدئث پايداسئ شامالئ. ةث وكئنئشتئسئ، قازئرگئ جاستار «سذراپ بئلسةم» دةمةيدئ.
- ءسئزدئث ءدئن جولئنا تذسكةنئثئزدئ ةستئپ جاتئرمئز...
- كةيئنگئ كةزدةرئ كوپ اؤئردئم، جولداسئم قايتئس بولدئ. جاسئ 80 نةن اسقان، ءومئرئنئث سوثئنا دةيئن ناماز وقئپ كةتكةن انام ومئردةن وزدئ. بذكئل ءذرئم-بذتاعئمئزدا 11 بالامئز. ءبارئ ءذيلئ-باراندئ. سولاردئث ةث ذلكةنئ بوپ، اكة ءارئ شةشة ورنئندا مةن قالعان سياقتئمئن. ارتئمئزدا كةلة جاتقان جاستار ذلگئ الاتئن ءبئر ادام وتباسئندا دا بولؤئ كةرةك قوي.
- بذگئندة جاس جؤرناليستةردئ تاربيةلةؤدة كوبئنة رةسةيدةن مامانداردئ شاقئرئپ، ماستةر-كلاستار وتكئزةدئ. ةستؤئمئزشة، ءبئر ماستةر-كلاستئث ءوزئ قئرؤار قارجئ...
- بئزگة قايدا قئرؤار قارجئ؟! ماسةلةن، مةن دوسةنتپئن، سونئث وزئندة 30 مئثداي تةثگة الئپ ءجذردئم، كةيئن سول 30 مئث تةثگةنئ شئعارؤدئ قالتالارئ كوتةرمةي قالدئ عوي. قازئر راديودان 25 مئث تةثگة جالاقئ الامئن. سالئققا اناؤ-مئناؤئن ذستايدئ، قولعا 20 مئث تةثگة تذسةدئ. سوعان قاناعات دةيمئز. باسقالار مذنئ دا جاساماي وتئر. استاناداعئ «قازمةديا» ورتالئعئ ءبئر اپتاعا شاقئرسا، تاجئريبةممةن بولئسؤگة بارار ةدئم عوي. ءبئر ايتا كةتةرلئگئ، ونةر اكادةمياسئندا ارتيستةردئ دايئندايتئن كؤرستار بار. ءبئراق ارتيستةردئ دايئنداؤ - ءبئر بولةك، جؤرناليستةردئ دايئنداؤ - ءبئر بولةك. قازئر كوبئنة تةحنيكا جاعئنان ارتيستةر ويناؤعا ذيرةتةدئ. بار ماسةلة - دذرئس ايتئپ، اثگئمةلةؤدة. ماسةلةن، «قازاقستان» ذلتتئق ارناسئنداعئ «ايتؤعا وثاي» توك-شوؤئنئث جذرگئزؤشئسئ بةيسةن قذرانبةكتئث سويلةؤ تةحنيكاسئ وتة دذرئس. «حابارداعئ» «ءبئز» توك-شوؤئنئث جذرگئزؤشئلةرئ دة جاقسئ سويلةيدئ.
- قازئرگئ تاؤئپ جاتقان قارجئثئز كذن-كورئسئثئزگة جةتة مة؟
- مةنئث زةينةتاقئم جامان ةمةس. ارينة، قاناعات كةرةك. تذپتةپ كةلگةندة، دةنساؤلئق سئر بةرةدئ، ءتئسئث قاقساپ، كوزئث اؤئرادئ. ءبئر مةزگئل ساناتوريگة بارئپ، دةمالعئث كةلةدئ. قازئر بارئنة «قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث ةثبةك سئثئرگةن قايراتكةرئ» دةگةن اتاقتئ بةرئپ جاتئر. «قايراتكةر» دةگةن ءسوز اتالعان سوث، بذلاردئث ءبارئن پرةزيدةنت اپپاراتئنئث ةمحاناسئ تئركةيدئ، ولاردئ سوثئنان قؤئپ ءجذرئپ ةمدةيدئ. ةمحاناعا جئلئنا ءبئر-ةكئ رةت مئندةتتئ تذردة جاتئپ شئعادئ، ساناتوريگة جئبةرةدئ. ال باسقا ةمحانالار مةنئ تئركةمةيدئ، سةبةبئ «ةثبةك سئثئرگةن ارتيسئ» دةگةن اتاعئ بار بئزدةر قالئپ قويدئق. وسئنئ نة ئستةرئمدئ بئلمةيمئن، كئمگة ايتؤئم كةرةك؟! مذنداي جةثئلدئكتةرگة جةتة الماي ءجذرمئز، وندا جاتؤدئث باعاسئ دا قئمبات كورئنةدئ. اؤا رايئنا بايلانئستئ قذلاعئم بئتةلئپ، كوزئم اؤئرادئ. سونداي كةزدةرئ قيئنداؤ. توقسان اؤئز ءسوزدئث توبئقتاي ءتذيئنئ، مةنئث قاراجاتئم كةي كةزدةرئ ةمدةلؤگة جةتپةي قالادئ.
- سذحباتئثئزعا راقمةت!
اثگئمةلةسكةن
كامشات تاسبولات
«ايقئن»