اتاؤلئ كذندةر، وقيعالار، ةسئمدةر
قذرمةتتئ وقئرماندار!
«قازاقپارات» ذلتتئق كومپانياسئ» اكسيونةرلئك قوعامئ سئزدةردئ جاثا جئلدارئثئزبةن قذتتئقتايدئ!
جاثا 2013- جئل جاثا باقئت اكةلسئن!
1- قاثتار سةيسةنبئ
جاثا جئلدئث ءبئرئنشئ كذنئ. قازاقستان رةسپؤبليكاسئندا قاثتاردئث 1-2- كذندةرئ اتاپ وتئلةدئ.
بةيبئتشئلئك كذنئ. ريم پاپاسئ پاأةلVI جاريالاعان. 1968- جئلدان باستاپ، ريم-كاتوليك شئركةؤلةرئندة اتاپ وتئلةدئ.
كامةرؤن رةسپؤبليكاسئنئث ذلتتئق مةيرامئ - تاؤةلسئزدئك كذنئ. كامةرؤن - ورتالئق افريكادا ورنالاسقان مةملةكةت. استاناسئ - ياؤندة قالاسئ. اقشا بئرلئگئ - كامةرؤن فرانكئ. رةسمي تئلدةرئ - اعئلشئن جانة فرانسؤز تئلدةرئ. ةلدئ پرةزيدةنت باسقارادئ. ول 5 جئل سايئن توتة سايلاؤ نةگئزئندة سايلانئپ وتئرادئ جانة ذكئمةت باسشئسئ دا بولئپ سانالادئ. زاث شئعارؤشئ ورگانئ - ءبئر پالاتالئ پارلامةنت.
كؤبا رةسپؤبليكاسئنئث ذلتتئق مةيرامئ - ازاتتئق كذنئ (1959). بذل كذنئ ءذش جئلعا سوزئلعان كؤبا توثكةرئسئ جةثئسكة جةتتئ. كؤبا - وثتذستئك جانة سولتذستئك امةريكا قذرلئقتارئ ارالئعئنداعئ كؤبا، حؤأةنتؤد جانة ولاردئث جانئنداعئ ذلكةن انتيل ارالدار توبئندا ورنالاسقان مةملةكةت. استاناسئ - گاأانا قالاسئ. اقشا بئرلئگئ - كؤبا پةسوسئ. رةسمي ءتئلئ - يسپان ءتئلئ. 1976- جئلعئ قابئلدانعان كونستيتؤسيا بويئنشا مةملةكةت بيلئگئ حالئقتئق وكئمةتتئث قولئندا. ول ءوز دةپؤتاتتارئ اراسئنان مةملةكةتتئك كةثةس سايلايدئ جانة مينيسترلةر كةثةسئنئث مذشةلةرئن بةكئتةدئ. وسئ ةكئ كةثةستئث ءتوراعاسئ مةملةكةت باسشئسئ بولئپ ةسةپتةلةدئ.
قازاقستان رةسپؤبليكاسئ مةن كؤبا رةسپؤبليكاسئ اراسئنداعئ ديپلوماتيالئق قارئم-قاتئناس 1992- جئلعئ 24- ناؤرئزدا ورناتئلدئ.
اثئزداعئ باتئر يليا مؤرومةستئ ةسكة الؤ كذنئ. يليا مؤرومةس - ورئس اثئزدارئنداعئ باستئ باتئرلاردئث ءبئرئ.
ةستة قالار وقيعالار
116 جئل بذرئن (1897) جةتئسؤ وبلئسئ بويئنشا ستاتيستيكالئق دةرةكتةر جيناؤ ءذشئن جةتئسؤ وبلئستئق ستاتيستيكا كوميتةتئ قذرئلدئ. ذيئمنئث العاشقئ اتقارعان ءئس-شارالارئنئث ءبئرئ - أةرنئيدئث، ذلكةن جانة كئشئ الماتئ ستانسالارئ تذرعئندارئنئث ءبئر كذندئك ساناعئن جذرگئزؤ بولدئ.
21 جئل بذرئن (1992) ةلباسئ ن.نازاربايةأتئث جارلئعئمةن قازاقستان مةنةدجمةنت، ةكونوميكا جانة بولجاؤ ينستيتؤتئ قذرئلدئ. ينستيتؤتتئث العاشقئ ساباعئ 1992- جئلعئ تامئز ايئندا باستالدئ. اتالمئش ءبئلئم ورداسئ «پلاتينالئ تارلان» سئيلئعئنئث لاؤرةاتئ، قازاقستانداعئ جانة ورتا ازياداعئ حالئقارالئق ستاندارتقا ساي ورتا جانة جوعارئ ءبئلئم بةرؤ بازاسئندا ماماندار دايارلايتئن جوعارئ ءبئلئم بةرؤ كوشباسشئسئ بولئپ تابئلادئ.
18 جئل بذرئن (1995) قازاقستاندا جاثا ءتولقذجات پةن جةكة كؤالئك ةنگئزئلدئ.
15 جئل بذرئن (1998) قازاقستاندا زةينةتاقئ رةفورماسئ جذزةگة اسا باستادئ. بذگئنگئ تاثدا رةسپؤبليكادا 15-كة جؤئق جيناقتاؤشئ زةينةتاقئ قورئ جذمئس ئستةيدئ.
11 جئل بذرئن (2002) ةؤروپالئق وداققا مذشة 12 مةملةكةت جاثا ورتاق أاليؤتا - ةؤروعا كوشتئ.
33 جئل بذرئن (1980) بذكئل الةمدئك دةنساؤلئق ساقتاؤ ذيئمئ 1980- جئلدئث 1- قاثتارئنان الةم شةشةك اؤرؤئنان تولئقتاي ارئلدئ دةپ جاريالادئ. 1960- جئلئ اتالمئش اؤرؤدان 2 ميلليونعا جؤئق ادام قازا تاپقان بولاتئن.
33 جئل بذرئن (1980) الماتئ ساؤلةت-قذرئلئس ينستيتؤتئ (قازئرگئ قازاق مةملةكةتتئك ساؤلةت-قذرئلئس اكادةمياسئ) قذرئلدئ. ينستيتؤت قازاقتئث پوليتةحنيكالئق ينستيتؤتئنئث ساؤلةت جانة ينجةنةرلئك-قذرئلئس فاكؤلتةتتةرئنئث جانة بذكئل وداقتئق سئرتتاي ينجةنةرلئك-قذرئلئس ينستيتؤتئنئث الماتئ فيليالئنئث نةگئزئندة قذرئلدئ. 1992- جئلدان قازئرگئ اتئمةن اتالادئ. وتئز جئلدان بةرئ ينستيتؤتتا 10 مئثنان اسا جوعارئ دارةجةلئ ماماندار دايئندالدئ. بذگئندة اكادةميادا 14 ماماندئك بويئنشا 4 مئثنان اسا ستؤدةنتتةر وقيدئ. 40 كافةدرادا 500 گة جؤئق وقئتؤشئلار بار. ونئث ئشئندة 30 دان اسا عئلئم دوكتورئ، پروفةسسورئ، 200 گة تارتا عئلئم كانديداتئ، دوسةنتئ بار.
33 جئل بذرئن (1980) كوركةمونةر جايئنداعئ ادةبيةتتةر شئعاراتئن «ونةر» باسپاسئ اشئلدئ.
80 جئل بذرئن (1931) ذزئندئعئ 1444 شاقئرئمعا سوزئلعان تذركئستان-ءسئبئر تةمئر جول ماگيسترالئ تذراقتئ پايدالانؤعا بةرئلدئ. تذركسئب ورتا ازيا مةن ءسئبئر اؤداندارئن جالعاستئرئپ، ةكونوميكانئث ورلةؤئنة ءوز ذلةسئن قوستئ. سونئمةن قاتار تةمئر جول بويلارئندا جاثا جذمئس ورئندارئ اشئلدئ.
ةسئمدةر
100 جئل بذرئن (1913-1998) كةسكئندةمةشئ، ذلتتئق كاسئبي بةينةلةؤ ونةرئنئث نةگئزئن سالؤشئلاردئث ءبئرئ، قازاقستاننئث حالئق سؤرةتشئسئ ئسمايئلوأ اؤباكئر دذنيةگة كةلدئ.
قاراعاندئ وبلئسئندا تؤعان. ومبئ كاسئپتئك كوركةمونةر تةحنيكؤمئن، بذكئل وداقتئق كينةماتوگرافيا ينستيتؤتئن بئتئرگةن. «ةثبةكشئ قازاق» گازةتئنئث، پةتروپاأل ولكةتانؤ مذراجايئنئث سؤرةتشئسئ، قازاقستان سؤرةتشئلةر وداعئ ذيئمداستئرؤ كوميتةتئنئث ءتوراعاسئ، قازاق اكادةميالئق دراما تةاترئنئث سؤرةتشئسئ، رةجيسسةرئ، قازاق فيلارمونياسئ جانئنان ذيئمداستئرئلعان العاشقئ حالئق بي انسامبلئنئث كوركةمدئك جةتةكشئسئ بولعان. ول قازاق ونةرئن دامئتا وتئرئپ، بةينةلةؤ ونةرئنئث بيئك شئثئنا كوتةرئلة بئلگةن. بذگئنگئ زامان مةن وتكةن تاريحتئث تامئرئن جالعاستئرا وتئرئپ، ةل باسقارعان قازاق حاندارئنئث بذگئنگئ ذرپاققا تةك اثئز-اثگئمةلةر ارقئلئ جةتكةن ءتذر-تذلعاسئن اق كةنةپكة بةينةلةگةن. اؤباكئر ئسمايئلوأ ذسئنعان ابئلاي حان بةينةسئ ارقئلئ حالقئمئز ذلئ تذلعانئ، ذلئ قايراتكةردئ تانئعان. قئلقالام شةبةرئنئث «قاراعاندئنئ سالؤ»، «الاتاؤ الابئ»، «كورتوعاي»، «حانتاثئرئندةگئ جايلاؤ»، «شالكودة الابئ»، ت.ب. شئعارمالارئ بار.
70 جئل بذرئن (1943) مادةنيةتتانؤشئ، ادةبيةت زةرتتةؤشئسئ، قازاقستاننئث ةثبةك سئثئرگةن قايراتكةرئ اؤةزوأ مذرات مذحتار ذلئ دذنيةگة كةلدئ.
جامبئل وبلئسئندا تؤعان. ماسكةؤ مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئ جانئنداعئ شئعئس تئلدةرئ ينستيتؤتئن، الةم ادةبيةتئ ينستيتؤتئنئث اسپيرانتؤراسئن بئتئرگةن. 1965-1977- جئلدارئ - ك س ر و عئلئم اكادةمياسئ ازيا جانة افريكا ينستيتؤتئنئث عئلئمي قئزمةتكةرئ، قازاقستان عئلئم اكادةمياسئ فيلوسوفيا جانة قذقئق ينستيتؤتئنئث كئشئ، اعا عئلئمي قئزمةتكةرئ.
1977-1980- جئلدارئ - قازاقستان جازؤشئلار وداعئنئث ادةبي كةثةسشئسئ. 1980-1982- جئلدارئ - قازاقستان تاريحي جانة مادةني ةسكةرتكئشتةردئ قورعاؤ قوعامئنئث ءبولئم مةثگةرؤشئسئ. 1982-1988- جئلدارئ - «قازاقفيلم» كينوستؤدياسئنئث باس رةداكتورئ، كوركةمدئك جةتةكشئسئ. 1988-1990- جئلدارئ - حالئقارالئق «نةأادا - سةمةي» قوزعالئسئنئث أيسة-پرةزيدةنتئ. 1990-1992- جئلدارئ - قازاقستان جازؤشئلار وداعئ جانئنداعئ كوركةم اؤدارما جانة ادةبي بايلانئستار القاسئ باس رةداكسياسئنئث ءتوراعاسئ. 1992-1995- جئلدارئ - قازاقستاننئث قئتايداعئ ةلشئسئ. 1995-1997- جئلدارئ - مادةني ماسةلةلةردئ زةرتتةؤ عئلئمي ورتالئعئنئث ءبولئم مةثگةرؤشئسئ. 1999- جئلدان حالئقارالئق «سوروس» قورئ قازاق بولئمشةسئنئث ءتوراعاسئ بولعان. 2003-2007- جئلدارئ قازاقستان رةسپؤبليكاسئ ذلتتئق كئتاپحاناسئنئث ديرةكتورئ بولعان.
ول «ذلكةن جول»، «گذل ئسپةتتةس جول»، ت.ب. دةرةكتئ فيلمدةردئث، «أرةمةن سأيازؤيؤششايا نيت»، «يپپوكرةنا. حوجدةنية ك كولودسام أرةمةن» اتتئ كئتاپتاردئث اأتورئ.
65 جئل بذرئن (1948) تاريح عئلئمئنئث دوكتورئ، پروفةسسور، قازاقستان رةسپؤبليكاسئ الةؤمةتتئك عئلئمدار اكادةمياسئنئث اكادةميگئ جذماعذلوأ قالقامان تذرسئن ذلئ دذنيةگة كةلدئ.
الماتئ وبلئسئندا تؤعان. قازاق مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئن بئتئرگةن. ماسكةؤ مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئندة، گةرمان ارحةولوگيالئق ينستيتؤتئندا ةثبةك وتئلئنةن وتكةن. قازاق مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئنئث وقئتؤشئسئ، اعا وقئتؤشئسئ، دوسةنتئ، تاريح فاكؤلتةتئ دةكانئنئث ورئنباسارئ، دةكانئ بولعان. 1997-1999- جئلدارئ گةورگ اأگؤست اتئنداعئ گةتتينگةنسك ؤنيأةرسيتةتئندة پروفةسسور بولئپ جذمئس ئستةپ، «الةم تاريحئنداعئ باتئس جانة شئعئس» ماسةلةسئ بويئنشا نةمئس تئلئندة ءدارئس وقئعان. عالئمنئث 50 دةن استام عئلئمي ةثبةگئ جانة 2 مونوگرافياسئ جارئق كورگةن.
109 جئل بذرئن (1904-1973) قازاقتئث ايگئلئ كةسكئندةمةشئسئ، گرافيك-سؤرةتشئ، قازاق بةينةلةؤ ونةرئنئث نةگئزئن سالؤشئلاردئث ءبئرئ، قازاق ك س ر-ئنئث حالئق سؤرةتشئسئ، قازاق ك س ر-ئنئث ةثبةك سئثئرگةن ونةر قايراتكةرئ، ش.ءؤاليحانوأ اتئنداعئ مةملةكةتتئك سئيلئقتئث لاؤرةاتئ قاستةيةأ ءابئلحان دذنيةگة كةلدئ.
الماتئ وبلئسئنئث جاركةنت اؤدانئندا تؤعان. الماتئ قالاسئندا جانة ماسكةؤ قالاسئندا كوركةم سؤرةت ستؤدياسئندا وقئدئ. 1954-1956- جئلدارئ قازاق ك س ر سؤرةتشئلةر وداعئ باسقارماسئنئث ءتوراعاسئ قئزمةتئن اتقاردئ. ونئث العاشقئ كورمةگة قويئلعان تؤئندئلارئ - «تئگئن ذستئندة»، «مةكتةپكة»، «اأتوپورترةت»، «كوگئلدئر كويلةكتئ قئز»، «قارئنداسئمنئث پورترةتئ». سؤرةتشئنئث «ع.مذراتبايةأ»، «ا.قذنانبايةأ»، «ج.جابايةأ»، «ا.يمانوأ»، «ك.ازئربايةأ» سياقتئ پورترةتتئك تؤئندئلارئ جوعارئ تانئم-تالعامنئث ذلگئسئ.
تاريحي تاقئرئپتاعئ «تذركسئب»، «امانگةلدئ ساربازدارئ»، «كولحوز تويئ»، «قالئثدئق»، ت.ب. كوركةم تؤئندئلارئنان قاستةيةأ قالامئنا ءتان قاسيةت - ةپيكالئق اؤقئمدئلئق، ذلتتئق بوياؤدئث ايقئندئعئ كورئنةدئ. سؤرةتشئ حالقئمئزدئث تذرمئس-تئرشئلئگئن ءدال بةينةلةپ، ذلتتئق دذنيةتانئم اياسئندا تئث كومپوزيسيالئق شةشئم تابا ءبئلدئ.
ونئث «كيئز ءذيدئث ئشكئ كورئنئسئ»، «قئز جئبةك»، «قئز ذزاتؤ»، «قوس قذربئ»، «كةلئن ءتذسئرؤ» تاعئ باسقا شئعارمالارئ ذلتتئق قازئنامئزعا اينالدئ. سؤرةتكةر قاستةيةأ قازاق حالقئنئث سالت-ءداستذرئنئث وزئعئ مةن توزئعئن اجئراتئپ، كةرتارتپا كةمشئلئكتةردئ اشئنا بةينةلةدئ. مئسالئ، «كةدةي مةن باي قذدئق باسئندا»، «قذرعاقشئلئق كةزئندة مولدانئث جئلؤ جيناؤئ»، «قئز الئپ قاشؤ» شئعارمالارئ وسئنئث دالةلئ. ونئث ذلتئنا، تؤعان جةرگة، وتانئنا سذيئسپةنشئلئگئ شئعارمالارئندا شئنايئ كورئنئس تاپتئ. قئلقالام شةبةرئ سؤرةت ورنةكتةرئنئث سئرلئ بوياؤئن، ذتئمدئ قولدانئپ، بةينةلةؤ ونةرئندة مادةنيةت تاريحئنئث، رةسپؤبليكالئق قوعامدئق ءومئردئث جئلناماسئن جاسادئ. اباي مةن قاستةيةأ اراسئنداعئ نازئك بايلانئس دذنيةنئ ةستةتيكالئق-كوركةمدئك تذرعئدان تانؤدئث، ونةر وزةكتةستئگئنئث، رؤحاني ساباقتاستئقتئث كورئنئسئ. اباي تذلعاسئ قاستةيةأتئث سذيئكتئ كةيئپكةرئ بولدئ. ول ابايدئث كةلبةتئن ءار قئرئنان سومدادئ. سؤرةتشئنئث قئلقالامئنان تؤئنداعان «اباي كيئز ءذي الدئندا»، «جاس اباي»، «اباي جاز جايلاؤدا» جانة «بذركئتشئ»، «قئس»، «جاز»، «كوكتةم» اتتئ شئعارمالارئ وسئعان دالةل. شئمكةنت قالاسئنداعئ ونةر ؤچيليششةسئ، قازاقستان رةسپؤبليكاسئ مةملةكةتتئك ونةر مذراجايئ قاستةيةأتئث اتئمةن اتالادئ.
«قازان توثكةرئسئ»، 2 مارتة «ةثبةك قئزئل تؤ»، «قذرمةت بةلگئسئ» وردةندةرئمةن ماراپاتتالعان.
104 جئل بذرئن (1909-1993) كورنةكتئ ءانشئ، كومپوزيتور، قازاقستاننئث حالئق ءارتئسئ، قازاقستاننئث مةملةكةتتئك سئيلئعئنئث لاؤرةاتئ قذرمانعاليةأ عاريفوللا دذنيةگة كةلدئ.
باتئس قازاقستان وبلئسئنئث قاراتوبة اؤدانئندا تؤعان. اتا-اناسئنان ةرتة ايرئلعان بولاشاق ءانشئ نةمةرة اعالارئ عذبايدوللا مةن حاميدوللانئث قولئندا تاربيةلةنةدئ. 10 جاسئنان دومبئرا تارتئپ، ءان سالا باستادئ. ءوزئ تؤئپ-وسكةن ءوثئردئث ماقتانئشئ مذحيت مةرالئ ذلئنئث ونةرئن بويئنا سئثئرؤگة نيةت قئلئپ، ونئث تؤئستارئ شئنتاس پةن شايحئعا جولئعادئ، ءان ذيرةنةدئ. اقتوبة، ورئنبور، اتئراؤ، ورال وثئرلةرئنة مذحيت اندةرئن ناسيحاتتايدئ. 1934- جئلئ الماتئدا وتكةن بذكئل قازاقستاندئق حالئق ونةرپازدارئنئث 1- سلةتئنة قاتئسئپ، سول جةردة وپةرا جانة بالةت تةاترئنا قابئلداندئ.
ول ةلةمةس، ساقان، جاراس، شةگة، ةستاي، نارئمبةت وبرازدارئن شةبةر سومداپ، ذلتتئق وپةرانئث نةگئزئن قالاعان كورنةكتئ ونةر قايراتكةرلةرئنئث بئرئنة اينالدئ. حالئقتئث، اسئرةسة مذحيتتئث اندةرئن ناقئشئنا كةلتئرئپ ورئنداؤئ ارقئلئ بذكئل قازاققا تانئمال بولدئ. سونداي-اق ءوزئ دة اندةر شئعاردئ. ولار: «اقجايئق»، «سذيگةن جار»، «نذرجامال»، «جان ةركةم»، «اققؤ»، «سذيةمئن، تؤعان ولكةم»، ت.ب. قذرمانعاليةأ ونةرپاز جاستاردئ باؤلئپ، ءوزئنئث تاماشا مةكتةبئن قالئپتاستئردئ، ءسويتئپ ذلتتئق كاسئبي ءان ونةرئمئزدئث دامؤئنا باعا جةتپةس ذلةس قوستئ. رةسپؤبليكالئق ةسترادا ستؤدياسئندا ذستازدئق ةتة ءجذرئپ، تالانتتئ انشئلةردئث بئرنةشة بؤئنئن تاربيةلةپ شئعاردئ. 1967 جئلدان باستاپ ءومئرئنئث سوثئنا دةيئن رةسپؤبليكالئق ونةر جانة سيرك ستؤدياسئندا ذستازدئق ةتتئ.
«قئزئل جذلدئز»، «ةثبةك قئزئل تؤ» وردةندةرئمةن، بئرنةشة مةدالمةن ماراپاتتالعان.
51 جئل بذرئن (1962) ق ر ءدئن ئستةرئ اگةنتتئگئنئث ءتوراعاسئ لاما شاريف قايرات قايئربةك ذلئ دذنيةگة كةلدئ.
پاألودار وبلئسئندا تؤعان. ءال-فارابي اتئنداعئ قازاق ذلتتئق ؤنيأةرسيتةتئنئث شئعئستانؤ فاكؤلتةتئن بئتئرگةن (1990). فيلولوگ-ارابيست، شئعئستانؤشئ.
1993- جئلدان باستاپ ديپلوماتيالئق قئزمةتتة - قازاقستان رةسپؤبليكاسئ سئرتقئ ئستةر مينيسترلئگئنئث كونسؤلدئق باسقارماسئنئث ءذشئنشئ حاتشئسئ (1993)، قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث ةگيپةت اراب رةسپؤبليكاسئنداعئ ةلشئلئگئنئث ءذشئنشئ، كةيئن ةكئنشئ حاتشئسئ (1993-1996)، قازاقستان رةسپؤبليكاسئ سئرتقئ ئستةر مينيسترلئگئنئث مادةني بايلانئستار، گؤمانيتارلئق ئنتئماقتاستئق جانة يؤنةسكو ئستةرئ جونئندةگئ باسقارمانئث ةكئنشئ حاتشئسئ (1996-1997)، قازاقستان رةسپؤبليكاسئ سئرتقئ ئستةر مينيسترلئگئنئث تاياؤ جانة ورتا شئعئس، افريكا باسقارماسئنئث ةكئنشئ، كةيئن ءبئرئنشئ حاتشئسئ (1997-1998)، قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث ةگيپةت اراب رةسپؤبليكاسئنداعئ ةلشئلئگئنئث ءبئرئنشئ حاتشئسئ، كةيئن كةثةسشئسئ (1998-2002)، قازاقستان رةسپؤبليكاسئ سئرتقئ ئستةر مينيسترلئگئنئث ازيا، تاياؤ شئعئس جانة افريكا دةپارتامةنتئنئث ءبولئم باستئعئ، كةيئن باسقارما باستئعئ (2002-2003)، قازاقستان رةسپؤبليكاسئ سئرتقئ ئستةر مينيسترلئگئنئث ازيا جانة افريكا دةپارتامةنتئ ديرةكتورئنئث ورئنباسارئ (2003-2004)، قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث پرةزيدةنتئ اكئمشئلئگئ جانئنداعئ سئرتقئ ساياسات ورتالئعئنئث باس ينسپةكتورئ (2004-2006)، قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث دؤباي قالاسئنداعئ باس كونسؤلئ (2006).
2006 - جئلدئث شئلدة ايئنان باستاپ قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث ساؤد ارابياسئ كورولدئگئندةگئ توتةنشة جانة وكئلةتتئ ةلشئسئ. ول قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث يسلام كونفةرةنسياسئ ذيئمداعئ تذراقتئ وكئلئ (2006-2010)، قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث ومان سذلتاناتئنداعئ توتةنشة جانة وكئلةتتئ ةلشئسئ قئزمةتئن قوسا اتقارؤشئ (2008-2010) بولعان. 2007- جئلعئ مامئر ايئنان باستاپ كؤأةيت مةملةكةتئندةگئ جانة 2009- جئلعئ ناؤرئز ايئنان باستاپ باحرةين كورولدئگئندةگئ قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث توتةنشة جانة وكئلةتتئ ةلشئسئ قئزمةتئن قوسا اتقارؤشئ.
قايرات لاما شاريف «اراب ءتئلئنئث حرةستوماتياسئ» (2004)، «قازاقشا-ارابشا ءتئلاشار» (2005)، «قازاقستان جانة الةم ةلدةرئ» (2005)، (2010) جانة اراب تئلئندةگئ «قازاقستان - ورتالئق ازيانئث ءئنجؤ-مارجانئ»، «ةكونوميكالئق دامؤدئث قازاقستاندئق مودةلئ»، «قازاقستان فاكتئلةر مةن ةسانداردا»، «قازاقستان - كوپ ذلتتئ ةل» جانة «كيئز ءذي - كوشپةندئ قازاقتاردئث ءذيئ» اتتئ كئتاپتاردئث اأتورئ.
سونئمةن قاتار، ونئث جالپئ رةداكتورلئعئمةن ةمةملةكةت باسشئسئنئث قازاقستان حالقئنا جئل سايئنعئ جولداؤلارئ، پرةزيدةنت ن.ا.نازاربايةأتئث «قازاقستاندئق جول» جانة «عالامدئق قوعامداستئقتئ تذبةگةيلئ جاثارتؤ ةةستراتةگياسئ جانة وركةنيةتتةر ةسةرئكتةستئگئ» كئتاپتارئ، «داعدارئستان شئعؤ كئلتئ»، «بةسئنشئ جول» جانة «ةؤروپاداعئ قاؤئپسئزدئك پةن قاؤئپسئزدئك ذيئمئنئث تاعدئرئ مةن بولاشاعئ» ماقالالارئ، قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث اتازاثئ، ق.توقايةأتئث «قازاقستان رةسپؤبليكاسئ ديپلوماتياسئ» جانة «نذر مةن كولةثكة» كئتاپتارئ اراب تئلئندة جارئق كوردئ.
بئرئنشئ كلاستئ كةثةسشئ ديپلوماتيالئق دارةجةسئ بار. «قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث اتا زاثئنا 10 جئل» (2005)، «استانانئث 10 جئلدئعئ» (2008) جانة «ةرةن ةثبةگئ ءذشئن» (2008)، «قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث تاؤةلسئزدئگئنة 20 جئل» (2011) مةدالدارئمةن ماراپاتتالعان.
68 جئل بذرئن (1944) سؤداننئث 1989- جلدان بةرگئ دارا بيلةؤشئسئ، 1993- جئلدان ةل پرةزيدةنتئ جانة پرةمةر-ءمينيسترئ ومار حاسان احمةد ال-باشير دذنيةگة كةلدئ.