قاجئتاي ءئلياس ذلئ، حالئقارالئق «الاش» ادةبي سئيلئعئنئث يةگةرئ، قازاقستاننئث ةثبةك سئثئرگةن قايراتكةرئ: قازاقتئث تاريحئ قالاي بذرمالانسا، جئلقئ تاريحئ سولايشا بذرمالانعان

>- قاجئتاي اعا، قازاق سةرئ ادامدئ «سةگئز قئرلئ، ءبئر سئرلئ» دةپ جاتادئ. وسئ «سةگئز قئرلئنئث» ءمان-ماعئناسئن تاراتئپ ايتئپ بةرةسئز بة؟
None
None

- قازاقتا «جئگئتكة جةتپئس ءتذرلئ ونةر دة از» دةگةن ءسوز بار. كةيبئر شالا تذسئنئكتةگئلةر وسئ ءسوزدئ «جئگئتكة جةتئ ونةر دة از» دةپ جازئپ ءجذر. ولاي ةمةس، «جئگئتكة جةتپئس ءتذرلئ ونةر دة از». كوردئثئز بة، قانداي تويئمسئزدئقپةن، ونةرگة دةگةن قذشتارلئقپةن ايتادئ حالئق. قازاق ونةردئث باسئن ةث جوعارئعا قويعان. وسئ جةتپئس ونةردئث سةگئزئن مةثگةرگةن ادامدئ «سةرئ» دةيدئ. ول سةگئز ونةر مئناؤ: انشئلئك (ءسوزئن دة، ءانئن دة ءوزئ جازادئ ءارئ ءوزئ ورئندايدئ)، كذيشئلئك، قوبئزشئلئق، قذمالاقشئلئق، جاؤئرئنشئلئق، ورئمشئلئك، ةرشئلئك، مةرگةندئك. وسئنئث ءبارئ سةرئنئث سةگئز ءتذرلئ قئرئ بولئپ ةسةپتةلةدئ. سةرئنئث قئرلارئ بذدان دا كوپ بولؤئ مذمكئن. سونئث ءبئرئ - ذيشئلئك. وسئعان بايلانئستئ «تةز» جانة «قوز» دةگةن بولادئ. تةز - ءتذزؤ اعاشتئ تذزةتةتئن قاتار تذرعان قازئقتار، قوز - اؤةلئ جاندئرئپ الئپ، ذستئنة توبةدةي عئپ كوث ذيگةن جةر، سوعان قابئعئ بار اعاشتئ سذثگئتئپ الادئ دا، اعاش جذمسارعاندا قوزدان سؤئرئپ الئپ، تةزگة سالادئ، سول كةزدة اعاشتئث قيسئق-قئثئر جةرئ جئپتئكتةي بولادئ. سودان كةيئن ونئ ءيؤ باستالادئ. قازاقتئث ؤئعئنئث باسئ يمةك، قالماقتار بولسا ؤئقتئ يمةيدئ. سئرتئنان قاراعاندا-اق، قازاق پةن قالماق ءذيئن بئردةن ايئراسئز. قازاقتا تةمئردةن ءتذيئن تذيةتئن نةبئر تةمئرشئ ذستالار بولعان. ذستالئق تا سةرئلئكتئث ءبئر قئرئ. مذنئث ئشئنة بئرنةشة ءتئل ءبئلؤ دة كئرةدئ. قازئر بئزدة ذلتتار دوستئعئ تؤرالئ قذرعاق ءسوز كوپ. ةث باستئ اثگئمة - ءوزئث سؤئن ءئشئپ، نانئن جةپ وتئرعان ذلتتئث ءتئلئن بئلؤدة جاتقان جوق پا؟! شئنايئ قذرمةت دةگةن سول بولادئ. ايتپةسة، قئرئق جئل قازاقتئث نانئن جةپ، ءبئر اؤئز ءسوزئن ذيرةنبةؤ استامشئلئق ةمةس پة؟!
- وسئ ورايدا ءسئزدئ بةس ذلتتئث تئلئمةن قوسا، مؤزئكالئق اسپابئن دا مةثگةرگةن، قالام ذستاعان قاؤئمنئث ئشئندةگئ «سةگئز قئرلئ سةرئنئث» ءبئرئ دةپ ةستيمئز...

- مةن ذرئمجئدة شئنجاث ءتئل ءينستيتؤتئنئث قئتاي ءتئلئ فاكؤلتةتئن بئتئرگةنمئن. بئزبةن قاتار ذيعئرشا ساباق جذرةدئ، ذيعئردئث دؤتار سئقئلدئ اسپابئ بولادئ. قئزئق كورئپ، وسئ دؤتار تارتؤدئ، ونئمةن ذيعئرشا ءان ايتؤدئ ذيرةنگةنمئن. «شئنجاث» گازةتئندة اؤدارماشئ بولئپ ءجذرئپ، شاشؤباي ذستاعان بالالايكانئ دا مةثگةردئم. ول تةرئس بذراؤمةن تارتئلادئ ةكةن. قازاقتئث «جورعا ايؤ»، «قارا قذردئث ويناعئ»، «بذلعئن سؤسار» دةگةن كذيلةرئنئث ءبارئ تةرئس بذراؤمةن تارتئلادئ ةمةس پة؟! تؤرا سول سئقئلدئ ةكةن. دوربئلجئندة، شاؤةشةكتة كةزئندة اقتئث اسكةرلةرئ بولعان ورئستار مةن تاتارلار كوپ تذراتئن. بئرةؤئ بالالايكا، بئرةؤئ سئرناي ذستاپ كةلة جاتئپ، كةزةك-كةزةك اؤئستئرئپ تارتقاندا قايران قالاتئن ةدئم. كةيئن وسئ اسپاپتاردئث ءبارئن ءوزئم دة مةثگةردئم عوي. ذرئمجئدة ذيعئردئث مامةت قاسئم دةگةن كةرةمةت بيشئسئمةن دوس بولدئم. سئعاننئث ءبيئ، «چاستؤشكا»، «تانگو»، «فاكستروت» دةيسئث بة، ستؤدةنت كةزئمئزدة بيگة قاتتئ قذمار بولدئق. ذرئمجئدة ءذش مئثداي ادام بيگة قاتئسادئ. تاث اتقانشا قازاعئ، ذيعئرئ، قئتايئ ارالاس، ءبارئ ءبي بيلةيدئ. ونئث ذستئنة، قولونةرمةن دة شذعئلداندئم. ءتورت سايلئ تئماق تئگةمئن. شةشةم وتة ئسمةر ادام ةدئ، تون، تئماق، باسقذر تئگةتئن. جازدا ءبئزدئث ذيدة قورا-قورا قئز بولاتئن، ءبارئ شةشةمنةن ءئس ذيرةنةمئز دةپ كةلةدئ. قازئرگئ بيزنةس مةكتةبئ سئندئ عوي، ءبئراق شةشةم كوك تيئن المايدئ، «ئستةگةنئث بئزگة جاقسئ، ذيرةنگةنئث وزئثة جاقسئ» دةپ وتئراتئن. اكةم دومبئراشئ بولاتئن. وتئرعان جةرئندة ءبئر شؤماق، جارئم شؤماق ولةثدئ سؤئرئپ سالئپ ايتا سالاتئن شةشةن ادام بولعان. نازئلبةك دةگةن كئسئ اكةممةن تذستاس، سونئث اعاسئ تذماربةكپةن قاتتئ وينايتئن، سوعان شئعارعان ولةثئ بولدئ. جالپئ، «ءئلياس ايتتئ» دةگةن ءسوز ول وثئرگة وتة كوپ تاراعان. ءبئر نارسة ايتايئن. شةشةم مةن اكةم قالقامان مةن مامئر سئندئ بولعان. مةن سول مامئر سئقئلدئ قاشقئن قئزدئث بالاسئمئن. مارقذم اسقار توقپانوأ «قاجئتاي قاراعئم، سةن، اقسةلةؤ - ءبارئث تازا ماحابباتتان تؤعان بالاسئثدار» دةيتئن جارئقتئق.

اكةم سةرئلةؤ ادام ةدئ، قذدالاسئپ الئپ بةرگةن ايةلئن مةنسئنبةي، شةشةمدئ كورگةن سوث، ءسوز سالادئ عوي. شةشةم: «باسئثدئ كةمسئتةتئندةي جئگئت ةمةس ةكةنسئث، ءبئراق مةن ايةل ذستئنة بارمايمئن» - دةيدئ. سونئمةن، اكةم جولداستارئن جيناپ، ئبئراي زاثگئنئث قئزئن جذگئمةن، ات-تذيةسئمةن قوسئپ، ئبئراي ذيئندة جوق ةكةن، ءبئر اقساقالدئث قولئنا «ءئلياس ةسةنباي ذلئ كذبئرا ئبئراي قئزئن ءذش رةت تالاق ةتةدئ» دةپ ءبئر جاپئراق حات تاستاپ كةتةدئ. بذكئل ايئرئلئسؤ سونئمةن بئتكةن. ءذش رةت تالاق ايتؤ - شئعارئلدئ دةگةن ءسوز. ءسويتئپ، مةنئث شةشةمدئ ءوزئنئث كةلئسئمئمةن الئپ قاشقان عوي. كةيئن جذرت ةكةؤئن ةلدةن الاستاتقان.

- ءسئزدئ «ات سيپاتئن التئ اي ايتئپ تاؤئسا المايتئن شةجئرةشئ» دةسةدئ جذرت. ةندئ وسئ اتبةگئلئك قئرئثئزعا كةلسةك...

- مةن تاقئمئ تايعا شئرئگةن كوشپةندئنئث بالاسئمئن عوي. بالا كةزئثدة ءوزئث ذيرةتئپ مئنةتئن جةكة تايئث بولادئ. اؤئلدا ات جارئس، كوكپار، قئز قؤؤدان باسقا ةرمةك جوق. جايلاؤعا توعئز، قئستاؤعا ون ءذش كوشئپ باراتئن قازاقتئث بالاسئمئن. تذيةنئث مويناعئنان شيراتئپ قايئس ارقان ةسةمئز. اساؤ اتقا شالما تاستايمئز. سةگئز رةت سذيةگئم سئنعان، سونئث بةسةؤئ اساؤ اتتان بولدئ. سوندا دا اساؤ اتقا مئنؤدةن جذرةگئم قايتپادئ. اكةم وتئز جئلداي مال دارئگةرئ ءارئ زووتةحنيك بولدئ. ال اكةمنئث اكةسئ ولكةگة اتئ ءمالئم اتبةگئ بولعان. ءبئزدئث ةلدة «ةثسة قاجئنئث اسئ» دةگةن ذلكةن اس بوپتئ. سوندا 734 ات بايگةگة شاؤئپتئ. قوس قاباق دةگةن جةردةن جئبةرئپ، شاؤةشةك پةن ءدوربئلجئننئث شةكاراسئندا قذستئ دةگةن جةردةن توسقان. اتتئ كةم دةگةندة جةتپئس شاقئرئم جةرگة ايداعان. سوندا ةسةنبايدئث جيرةن اتئ بايگةدةن كةلگةن ةكةن، سوعان كادئر ةلشئباي ذلئ دةگةن ادام ءمئنئپ شاپقان. سول كادئردئ مةن سةكسةن جاسئندا كوردئم، ساؤاتئ جوق، جئلقئدان باسقا اثگئمةسئ جوق ادام ةدئ. اتتئ قالاي جاراتتئ، سونئث ءبارئن سول كئسئدةن ةستئدئم. ات ايدار الدئندا تذلپارلاردئث ةرئ سئپئرئلئپ، كةرمةگة بايلانادئ دا، سئنشئلار تةگئس اداقتاپ كورئپ شئعادئ. اكةم «مئرزاقان بولئستئث سئنئ»، «موثكةنئث سئنئ»، «جولدئنئث سئنئ»، «وشانباي مةن ةشةنبايدئث سئنئ» دةگةن اتبةگئلةردئث اتتئ سئناؤئن اق قاعازعا ءتذسئرئپ العان، مةن سونئ بالا كذنئمدة وقئپ ءوستئم. اكةمنئث ءوزئ دة مئقتئ ات سئنشئسئ ةدئ. «مذسانئث كةر توبةلئ كةيئن ورةن جذيرئك بولادئ» دةپ، قذنانئندا سئناپ وتئراتئن. شئنئندا كةر توبةل ورةن جذيرئك بولدئ. ةل كورسئن، جةر كورسئن دةپ، اكةم مةنئ بالا كذنئمنةن جانئنان تاستاعان جوق. ون ةكئ جاستاعئ كةزئم. قايئربايدئث شوكةنئ دةگةن كئسئ: «بئرةؤدة قذنان بار ةكةن، سونئ ساتئپ الايئن دةپ ةدئم، كورئپ بةرئثئزشئ، ءئلياس اعا» دةپ اكةمة قويمادئ. «ءاي، انانئ اپار» دةدئ اكةم مةنئ نذسقاپ. «قوي، ول بالا عوي، نةنئ بئلةدئ؟» دةيدئ الگئ كئسئ. «جوق، بالا بولسا دا بئلةدئ، تانيدئ، ءوزئم دة ارتئنان كورةم عوي» دةيدئ اكةم. ءسويتئپ، بالا كةزدةن ات سئنئنا ارالاستئم. مةنئث ةسةبئم بويئنشا، بايگة اتئنئث جةتپئس توعئز ءتذرلئ سئنئ بولادئ. ءئلياس جانسذگئروأ «قذلاگةرئندة» تذلپار اتتئث ةلؤ ءذش بةلگئسئن جازادئ. ابايدا اتتئث جيئرما جةتئ ءتذرلئ سئنئ بار. ال ءبي بورانباي قابانبايدئث قؤباسئن تاثداعاندا، جذيرئك اتتئث ةث نةگئزگئ ون سةگئز بةلگئسئن ايتادئ. اباي: «توياتتاعان بذركئتتةي سالقئ ءتوستئ» - دةسة، ءبي بورانباي: «ارتئنان قاراعاندا ءتوسئ كورئنئپ تذراتئن بولسئن» - دةيدئ. اباي: «شوقپارداي كةكئلئ بار، قامئس قذلاق، قوي مويئندئ، قويان جاق، بوكةن قاباق» دةسة، ماراباي: «سارئمساقتاي قذلاقتئ، سارئ اتانداي قؤاتتئ، وت ورنئنداي تذياقتئ، اش ارئستان سياقتئ» - دةيدئ. ءبارئنئث كورؤ نذكتةلةرئ بئردةي، ءبئراق ءارقايسئسئ وزئنشة ءار قئرئنان ايتادئ. ابايدئث «اتتئث سئنئندا» «بايلاپ كورسةك» دةگةن ءسوز بار. مذندا ذلكةن پالة جاتئر. بايگة اتئ بةلدةؤدة تذرعان كةزئندة ءتذزؤ سذلكيئپ تذرمايدئ، قابئرعالاپ، قئرئن تذرادئ. مةن مذنئث بارلئعئن ءومئر تاجئريبةمدة كورئپ وسكةن اداممئن. قازئر ماعان ءجذز ات، بةس ءجذز ات كورسةتئثئز، كوزئلدئرئگئمدئ كيئپ، قئرئق سانتيمةتردةن جانارئنا انئقتاپ قاراسام، شاباتئنئن نة شاپپايتئنئن ايتا الامئن. ءبئراق مةن ونئ ايتپاس بذرئن ات شاباتئن جةردئث شاراسئن، جةرئ ةثئس پة، قايئس پا، جازئق پا، سونئ ءبئلؤئم كةرةك. الدئ - الاسا، ارتئ - بيئك ات ءورشئل كةلةدئ. كةيبئر اتتئث الدئ-ارتئ بئردةي شارشئ بولادئ. ماحامبةت: «ئلديدان سالسا، توسكة وزعان، ةرتةدةن سالسا، كةشكة وزعان، قوي مويئندئ كوك جذلئن، توماعا كوز قاسقا ازبان» - دةيدئ. وسئ ءبئر شؤماق ولةثدة اتتئث ءومئربايانئ، ونئث ونةرئنئث ءورئسئ، تاعدئرئ تذر. ماحامبةت سونئث ءبارئن ءبئر شؤماق ولةثگة سئيدئرئپ جئبةرگةن.

- «وسئ بايگةدةن ءبئرئنشئ بولئپ كةلةدئ» دةپ سئناعان اتتارئثئزدئث شئنئمةن بايگةدةن كةلگةنئ بولدئ ما؟

- بئرنةشة رةت بولدئ. شئعئس قازاقستاندا وتكةن قابانباي باتئردئث تويئندا قاسئم قايسةنوأ، ؤاقاپ قئدئرحانوأ ذشةؤئمئز ات جارئسئن تاماشالاؤعا باردئق. بئرةؤ شذبار ات جةتةلةپ بارادئ ةكةن، كوزئمة جئلئ ذشئرادئ. قاسئنا باردئق. يةسئ - شالا بؤئرئل ماس، اتئ - ءبذيئرئن سوعئپ تذر ةكةن. «اتتئث ةر-توقئمئن ال!» - دةدئم. اتتئث ارقاسئندا تةثگةدةي تةسئك بولسا، شاپپايدئ، سونئ كورؤئم كةرةك. يةسئ اتتئث ةرئن العئسئ كةلمةدئ. قاسئمداعئ اؤئل باسشئسئ: «ةر-توقئمئن الماساث، اتئثدئ بايگةگة قوستئرمايمئن. مةن اؤداننئث باس مامانئمئن، مئنا كئسئنئ ات سئنشئسئ رةتئندة الماتئدان ارنايئ شاقئرئپ وتئرمئز» - دةگةن سوث، الگئ بذرسةثدةپ، اتتئث ةرئن شةشئپ الدئ. شئعئستا «قانجئردئث قارا شذبارئ» دةگةن تذقئم بولعان، بذل سول ةكةن. «اتئث ون ءبئر جاستا، ءوزئ ورةن جذيرئك ةكةن، ءبئراق ءتورت اياعئ توبةثدة وينايدئ، «مال - تاستان قاتتئ، بوقتان - ساسئق» دةگةن، سورئ قالئث ةكةن اتئثنئث. باسقا بئرةؤ بولسا، زار كذيئنة كةلتئرئپ، جانؤاردئث باعئن اشادئ عوي، ال سةن شاپقالئ تذرعان اتپةن اراق ئزدةپ، وكپةسئن سوعئپسئث، اتئث وتئز شاقئرئمدئق الامان بايگةگة جارامايدئ، بئرئنشئدةن، ارتئق تةرئن الئپ، بذراؤئن قاشئرئپ جئبةرگةنسئث، ةكئنشئدةن، تاثةرتةث قيناپ كةلئپسئث. سوندئقتان ون بةس شاقئرئمدئق ذشقئر اتتئث بايگةسئنة قوس، سوندا باس بايگة سةنئكئ بولادئ» دةدئم. «جوق، شذبار شابا بةرةدئ» دةپ، يةسئ قئثئرايئپ كونبةدئ. قاسئمداعئلارعا «ون بةس شاقئرئمعا دةيئن مئنا جالعئز شذبار الدئنا جئلقئ سالمايدئ، سوسئن قالئپ قويادئ، كورةسئثدةر» - دةدئم. راسئندا، جذيرئك ات ةكةن، شئلبئر بويئ شئرقاپ شئعئپ، ون التئ شاقئرئمعا دةيئن الدئنا قارا سالمادئ. ون جةتئنشئ شاقئرئمعا اينالعاندا، ءبئر كذرةث ات قؤئپ جةتئپ ةدئ، جولدان شئعئپ قالدئ. «ايتقانئ ايداي كةلدئ، كذرةثباي، تولئباي سئنشئ ءتئرئ ةكةن عوي» دةپ، قايران قالئپ، سئنشئلئعئما كوزئ جةتتئ جذرتتئث. جاقئندا سوزاق اؤدانئنئث تاستئ دةگةن اؤئلئنا تويعا باردئم. سئزدئق دةگةن ئنئشةك «بايگة، ايتئس بولادئ، قازئلار القاسئنئث ءتوراعاسئ بولاسئز» دةپ قويماي، الئپ باردئ. بارمايئن دةپ ةدئم، كذلشات دةگةن مذعالئم ايةلدئث 39 نةمةرةسئ، 55 شوبةرةسئ بار ةكةن. مةن وسئنداي ءتئرئ ادامدئ كورگئم كةلدئ. سول جةردة ات بايگةسئ بولدئ. بةسئنشئ اينالئمدا ءبئر ات شاؤئپ بارادئ ةكةن، اياق تاستاؤئنا قاراپ: «وسئ ات بايگةدةن كةلةدئ، تذستةپ الئثئز» - دةدئم اؤئل اكئمئنة. «قاجئتاي اعامنئث ايتقانئ كةلدئ» دةدئ كةيئن اؤئل اكئمئ.

بئردة قاسئمدا مانار قذرمانبةكوأ، مارقذم، اقئن ةركئن ءئبئتانوأ بار، ءبئر بايگةدة جازؤشئ نذرقاسئم قازئبةكوأ مةنئمةن باستةستئ. وزئنشة مةنئ تذسئرمةك. ةكةؤمئز قاتتئ قالجئثداسامئز. كلارا دةگةن ايةلئ باسپادا بئزبةن بئرگة جذمئس ئستةيتئن، ءبئر بةكزادا، اياؤلئ ادام. سونئمةن، كئمنئث ايتقان اتئ ءبئرئنشئ بولئپ كةلسة، سوعان بايبئشةمئزبةن قوسا، ءبئر بذزاؤلئ سيئر بةرةتئن بولدئق. نة كةرةك، نذرقاسئم ايتقان تورئ ات اينالئمنان شئعئپ قالدئ، مةن ايتقان كوك ات بايگةدةن كةلدئ. «سيئرئثنئث قذلاعئن، ناق سذيةرئثنئث شذناعئن، بئلجئراماي، ايةلئثدئ ءبئر قابات كيئمئمةن ذيگة اكةلئپ تاستا، سيئرئثدئ مئنا كئسئ الادئ» - دةدئم نذرقاسئمعا. نة كذلةرئن، نة جئلارئن بئلمةيدئ. ةركئن ءئبئتانوأ ماعان قاتتئ ريزا بولدئ. وسئلايشا اؤزئنان قاعئنعان نذرقاسئمدئ ذتئپ كةتكةنمئن. جاقئندا ذلتتئق ات سپورتئ فةدةراسياسئنئث ءتوراعاسئ سادئبةك تذگةلمةن پئكئرتالاسقا ءتذستئم. جئلقئ سالاسئن تذلةتؤدة جاقسئ جذمئس ئستةپ ءجذر، ءبئراق كةرةمةت قازاقئ قازئنانئ بئلة بةرمةيدئ. قازئر «توق بايگة»، «توپ بايگة» دةگةندئ شئعارئپ الئپپئز. اؤئز ادةبيةتئندة دة مذنداي اتاؤ جوق، اتام قازاق ةشقانداي استا، تويدا «توق بايگة»، «توپ بايگة» دةگةندئ شاپقان ةمةس. تاريحتا «پالةنبايدئث اسئندا توق بايگة، توپ بايگةدةن جذلدة الئپتئ» دةگةن قذجات جوق. توق بايگة دة، توپ بايگة دة - اتقا قئپ-قئزئل زيان. توق كذيئندة شاپقان قذر ات قئزئل ماي بوپ كةتةدئ دة، قئرشاثقئ بولادئ، جالئ، ءجذنئ تذسةدئ، قئزئل ماي بولعان سوث قايتادان قاتارعا قوسؤ قيئن. سؤ ئشكئزئپ اپ تذرا شاپساث، ات شةمئرشةك اؤرؤئنا ذشئرايدئ، ءذش شاقئرئمنان سوث دومالاپ قالادئ، ونئث شةمئرشةگئن الؤ كةرةك. ال شاؤئپ كةپ سؤ ئشكئزسةث، ات تئشقانشئق بولادئ. ونداي كةزدة بةزئن ذستاپ مئتؤ كةرةك. ةكئنشئ جاعئنان، اتتئث ارقاسئ ئسةدئ، جاؤئرئن سودان پايدا بولادئ. ةث قذرئعاندا اياعئنا جةم تذسةدئ. سذلئدان باسقا جةمنئث ءبارئ - جارعان ارپا، جذگةرئ، ذننئث كةبةگئ - ءبارئ اياققا تذسةدئ. قئسقاسئ، ات توق بايگةدةن اؤرؤعا، ولئمگة دؤشار بولادئ. ال توپ بايگةگة كةلسةك، «تةث تةثئمةن، تةزةك قابئمةن» دةگةن، قذناندئ قذنانمةن، تايدئ تايمةن جارئستئرؤ كةرةك، ونئ اتپةن، ايعئرمةن، بيةمةن، بايتالمةن، سويتالمةن بئلئقتئرئپ شاپتئرمايدئ قازاق. «مال توركئنئنة وبال» دةيدئ. سوندئقتان توق بايگةنئ دة، توپ بايگةنئ دة قئسقارتؤ كةرةك. ال قذنان بايگة، تاي بايگة، ذشقئر اتتئث بايگةسئ دةگةن بولادئ. ال الامان بايگةنئث شابؤ الاثئنئث ةث تومةنئ وتئز بةس شاقئرئم بولعان، ايتپةسة ارقالئ ات قئرئق بةس شاقئرئمعا دةيئن شابادئ. ال جةتپئس شاقئرئمعا شاباتئن اتتار جوق قازئر. نةگئزئندة ات الپئس شاقئرئم شاپقاننان ولمةيدئ، بابئ كةلمةگةندئكتةن ولةدئ. توق بايگة دةگةن - ءبئر-ةكئ شاقئرئمعا توق كذيئندة شابا سالسئن دةپ، تايئنشا-تورپاعئن تئگئپ، بايگةنئث ئرئمئن جاسايتئن شاعئن اؤئلدئث تئرلئگئ عوي. ايتپةسة مذنداي سالت جوق. قازئر توپ بايگةگة سارئ ةتئن ساقتاپ جذرگةن جاراؤ اتتئ دا، پئشپة دونةندئ دة، قذناندئ دا، بايتالدئ دا، سويتالدئ (قذلئنداؤعا ءتيئس جئلئ قذلئنداماعان بايتال) دا، ساؤرئك ايعئردئ دا - قئل قذيرئقتئنئث ءبارئن توپتاستئرئپ جئبةرة سالادئ. مذنداي بايگة بولمايدئ. وتئرئك قولدان جاساعان شارؤانئث ءبارئن قئسقارتؤ كةرةك. ارقالئ اتتئث بايگة الاثئن 35 شاقئرئمنان كةم جاساماؤ كةرةك. ويتكةنئ شئبجئثداعان بايتالدار تذرا كةپ شاپسا، ارتئنداعئ ماحامبةتتئث قاسقا ازباندارئنا بوز توپئراقتئ ستاقانمةن اساتقانداي اساتادئ. ذشئنشئدةن، شاباتئن جةردئ قازئپ تاستاعاندئ قويؤ كةرةك، ويتكةنئ قارا جةر مةن تذياقتئث اراسئندا ذيكةلئس زاثئ دةگةن بولادئ، ونداي بوس جةردة ات تايؤئ مذمكئن. ونئث ذستئنة، قولقاسئن شاث قاپقان ات شاپپايدئ. كةرةمةت دةگةن اتئث ونداي بوس توپئراقتئ جةردة التئ رةت شاپقاننان سوث، شارؤاسئ بئتةدئ.

قازاق جذيرئكتئ «تذلپار» دةيدئ. قازاق تذلپارئ امةريكاعا، قئتايعا، ءذندئستانعا دةيئن تاراپ كةتكةن. بذدان ءذش مئث جئل بذرئن تذلپار اتتار حالئقارالئق ساؤدادا تاؤار رةتئندة جذرگةن. قئتايدئث حانئ ءذيسئننئث كذنبيئنة قئزئن بةرئپ، مئث قارا تذلپار العانئ كوپتةگةن دةرةككوزدةرئندة بار. ات بايگةسئن قازاق داراقئلئقتان جاساماعان، قانداي جةردة قانداي تذلپاردئث تذقئمئ بار، سونئ ءبئلؤ ءذشئن ات ايداعان. بذگئندة تذلپاردئث ورنئن جابئ باستئ. قازاق «جابئدان ايعئر سالما جالدئ ةكةن دةپ، جامانمةن جولداس بولما مالدئ ةكةن دةپ، جذيرئكتئ جول ذستئنة تاستاپ كةتپة، اياعئنا قان ءتذسئپ قالدئ ةكةن دةپ»، ةندئ بئردة «جاماننان قاتئن الماثئز، جابئدان ايعئر سالماثئز، جابئدان ايعئر سالساثئز، جاؤعا مئنةر ات تؤماس، جاماننان قاتئن الساثئز، توپقا تذسةر ذل تؤماس» دةيدئ. مذنئث ءبارئ ومئرلئك تاعئلئم عوي. قازاقتئث تاريحئ قالاي بذرمالانسا، جئلقئ تاريحئ دا سولايشا بذرمالانعان. قازاق جئلقئسئنئث ارعئ اتاسئ - قذلان. قازاق قذلاندئ قولعا ذيرةتكةن. قازئر «پرجةأالسكيي جئلقئسئ» دةپ جذرگةنئمئز - سول قذلان. ول قالاي بولعان؟ پرجةأالسكيي - ورتا ازياعا، مةنئث بئلؤئمشة، ءذش رةت كةلگةن ادام. بئرةؤئندة زايساننان مئرزاش دةگةن نايمان ئشئندةگئ ءدورتؤئلدئ ةرتئپ الئپ، تيبةتكة دةيئن بارعان. قايتاردا ةرةنقابئرعانئث باتئس جاعئنان، جايئردئث شئعئس جاعئنان، ءدام دةگةن وزةننئث بويئنان قذلاننئث ايعئرئن اتئپ الادئ. قذلان قاراؤئل قويماي، جؤسامايدئ. ايعئرئ سول قاراؤئل عوي. سول قذلاننئث ةتئنةن قؤئرداق قؤئرتئپ، باسئ مةن تةرئسئن پرجةأالسكيي الئپ كةتئپ، پاتشالئق مؤزةيگة وتكئزةدئ. مؤزةيدةگئ ءسذتقورةكتئلةر ءبولئمئنئث باستئعئ «مذنئ پرجةأالسكيي جئلقئسئ» دةپ اتايمئز دةپ جازئپ قويئپتئ. وسئدان باسقا تذك جوق. 1934 جئلئ قازئر «قذلان» دةپ جذرگةن جابايئ ةسةكتئ اكةلئپ، ابدةن سؤجذرةك بولئپ قالعان قازاققا «قذلان دةگةن - وسئ» دةپ قول قويعئزئپ العان عوي.

- قئتايدان قازاقستانعا قاي جئلئ ءوتتئثئز؟

- 1962 جئلئ. مذنئث جاي-جاپسارئن قابدةش جذمادئلوأ «تاثعاجايئپ دذنية» دةگةن رومانئندا اشئپ جازادئ. مةن ءوزئم ارعئ بةتتة جذرگةندة بيمةن، مؤزئكامةن، سپورتپةن، ؤ-شؤمةن اينالئسقانمئن. ةلگة كةلگةن سوث دا ئلعي سپورتشئ مئقتئ جئگئتتةرمةن، ئشكئ ئستةر باسقارماسئنئث وفيسةرلةرئمةن بئرگة ءجذرئپ، سولاردان نةشة ءتذرلئ كوشة توبةلةسئنة كةرةك ءادئس-تاسئلدةردئ جالئقپاي ذيرةندئم. أولةيبولدان ةشكئمگة دةس بةرمةيتئنئمدئ ءذرجارداعئلار ءالئ ذمئتپاعان بولار. مؤزئكالئق اسپاپتاردئث بئرنةشةؤئندة قذيقئلجئتئپ وينايمئن. مؤزئكالئق ؤچيليششةگة ةمتيحانسئز قابئلدانعانئما قاراماي، اياگوزدة قذرئلئستا ةثبةك ةتتئم. باسئمنان ءسوز اسئرمايتئن جاس كةزئم. ولةث، فةلةتوندارئم بذرقئراپ وبلئستئق گازةتكة شئعئپ جاتادئ. 1965 جئلئ قازم ؤ-گة وقؤعا ءتذسئپ، نذرلان ورازالين، ساعات اشئمبايةأتارمةن بئرگة جاتتئق. سول كازگؤ-گة وقؤعا تذسةردة الماتئعا جةتئ شةكتئ گيتارامةن «كةرؤةن» دةگةن كذي ويناپ كةلگةنمئن. وگينسكيدئث «پولونةزئنةن» ءبئر دة كةم ةمةس. ودان ارتئق جةرئ دة بار. پةرنةباي دذيسةنبين دةگةن جازؤشئ كؤرستاسئم جاقسئ بئلةدئ. وزئمدة گيتارا جوق ةكةنئن ءبئلئپ، سول پةرنةباي «سؤمنان» گيتارا ساتئپ الئپ، «قادئرلئ قاجةكة! «كةرؤةنئثنئث» قذدئرةتئنة باس يةمئن. پةرنةباي» دةپ جازؤ جازدئرئپ، ماعان سئيلاعان.

- بذل «كةرؤةن» كذيئ كئمنئث كذيئ؟

- مةنئث لوگيكام بويئنشا، ءابؤ ناسئر ءال-فارابيدةن قالعان مذرا بولؤئ مذمكئن. ويتكةنئ جةتئ شةكتئ اسپاپتئث ءبئرئنشئ رةت جوباسئن جاساعان - وسئ ءابؤ ناسئر ءال-فارابي. مؤزئكانئث تةورياسئن تةرةث بئلمةيتئن ادام مذنداي كةرةمةت كذيدئ شئعارا المايدئ. كذيدة تذيةنئث ءجذرئسئ بار، سالقار كوشتة ءار ءجذز تذية سايئن ءبئر قوثئراؤ بايلايدئ، ول جةز قوثئراؤ، قولا، مئس، قاثئلتئر قوثئراؤ بولئپ كةتة بةرةدئ. انسامبل سةكئلدئ وسئ قوثئراؤلار بذكئل دالانئ كذثئرةنتئپ، تذيةنئث ئرعاقتئ جذرئسئمةن ذندةسئپ جاتادئ. داؤئلدار، جاؤئندار، قذمداعئ تاعدئرلار كوز الدئثا كةلةدئ. وسئ كذيدئ سول كةزدة نة راديو، نة تةلةارنا قذنتتاپ جازئپ المادئ، بذعان مذرا دةپ قاراعان جوق. مةن وسئ ؤاقئتقا دةيئن 23 ءان شئعارئپپئن، 3 كذي جازئپپئن. «ارمان-اي» دةگةن ءانئمدئ ةركئن شذكئمانوأ ورئندايدئ. تالدئقورعاندا فيلارمونيادا ابئلاي قارمئسوأ دةگةن ءانشئ بالا بار، سول «تؤعان جةر» دةگةن تذثعئش ءانئمدئ تاماشا ورئنداپ ءجذر. وسئ اندةرئم مةن كذيلةرئمدئ دة وزئمنةن باسقا ةشكئم قذنتتامايدئ. سونئث ءبارئ - بئرةؤدئث جاقسئ نارسةسئنة قؤانا الماعاندئقتان تؤاتئن نارسة. مذنئث ءبارئ مةنئث جةكة شارؤام ةمةس، قازاقتئث دذنيةسئ عوي. - شئعارماشئلئق ومئردة قئساستئقتئ كوپ كورگةنسئز-اؤ. - مةن قازاق تةلةديدارئندا اعا رةداكتور بولئپ ئستةدئم. قازاق كسر باسپا، پوليگرافيا جانة كئتاپ ساؤداسئ ئستةرئ جونئندةگئ مةملةكةتتئك كوميتةتئنئث باس رةداكسياسئندا، «ارا» جؤرنالئندا قئزمةت ةتكةن اداممئن. وسئ قئزمةتتةردة جذرگةندة دة اياعئمنان شالؤشئلار، سئرتئمنان «ءپئش-پئشتةؤشئلةر» كوپ بولدئ. سول باياعئ ءور مئنةزئممةن ادئلدئك ءذشئن كةز كةلگةن جةردة ايقاسا كةتةمئن. «ارا» جؤرنالئندا قالتاي مذحامةتجانوأتئث باس رةداكتور كةزئ. كوپةن امئربةك - جاؤاپتئ حاتشئ. باس رةداكتور وزئنة ءوزئ دةمالئس بةرئپ، گازةت-جؤرنالعا جازدئراتئن كةزدة كؤرورتقا كةتكةن. مةنئث تؤئسشئلاپ قئتايعا كةتكةن كةزئم. سول كةزدة 600 مئث تيراج تومةندةپ، 30 مئثعا ءتذسئپ قالعان عوي. جوعارئ جاق وسئعان بايلانئستئ قئسقان بولؤ كةرةك، كوپةندئ جالا جاؤئپ، جذمئستان شئعارعئسئ كةلگةندةر بولدئ. شذيلئگئپ، قاتاث سوگئس بةرمةك بولدئ. جينالئستا مةن ذشئپ تذرئپ: «مئنا ماسةلةلةرئث ءجذز پايئز قاتة، ةث الدئمةن جؤرنالدئث جارعئسئن وقئماعانسئزدار. رةداكتور دةمالئسقا كةتكةندة، جؤرنالدئث جاؤاپتئ حاتشئسئ كوپةن امئربةكوأ باس رةداكتوردئث قئزمةتئن قوسئپ اتقارسئن دةگةن بذيرئق بار ما؟» - دةدئم. جارعئدا «جؤرنالدئث مازمذنئمةن جانة تارالئمئمةن باس رةداكتور عانا اينالئسادئ» دةلئنگةن. قالايدا بئرةؤدئ جازالاؤ قاجةت بولسا، باس رةداكتور وزئنة-ءوزئ قاتاث سوگئس بةرؤ كةرةك» - دةدئم. ول كةزدة قاتاث سوگئس الؤ - جذمئستان شئعؤ دةگةن ءسوز. ءسويتئپ، كوپةن جذمئستان شئعؤدان امان قالدئ. قؤعئنداؤ كةزةگئ ارتئنشا ماعان كةلدئ. «وزدئگئثنةن كةتپةسةث، ستاتيامةن قؤامئز» دةيدئ. بئرئنشئدةن، مةن ءذيدئث كةزةگئندة تذرمئن، ةكئنشئدةن جذمئسئمدا ةشقانداي ءمئن جوق. سونئمةن، نة كةرةك، ةشقانداي جةرگة جذمئسقا الئنبايتئن ةتئپ، كزوت-تئث 2 تارماعئمةن جذمئستان شئعارئپ جئبةردئ. 4 ايداي جذمئسسئز ءجذردئم. مةدةؤ اؤداندئق سوتئنا ارئز بةرئپ، اقئرئ ادئلدئك جةثئپ، سوت قذرامئ مةنئ اقتاپ شئقتئ. باس رةداكتورعا 1000 سوم ايئپپذل سالئندئ. سوت شةشئمئمةن جذمئسئما قايتا ورالدئم. 1967 جئلئ قازاقستان جازؤشئلار وداعئ مةن «لةنينشئل جاس» گازةتئ بئرئگئپ جئر مذشايراسئن جاريالادئ. مةن سوندا باس بايگةنئ جةثئپ الدئم. ول مذشايرادا قازئلاردئث ءتوراعاسئ - سةيئتجان وماروأ، جاؤاپتئ حاتشئسئ - جذبان مولداعاليةأ، قذرامئندا سئرباي ماؤلةنوأ، مذقاعالي ماقاتايةأ، قادئر مئرزاليةأ، سانسئزباي سارعاسقايةأ، جاردةم تئلةكوأ بولدئ. وسئ باس بايگة العانئم تؤرالئ باسپاسوزدة ةشقانداي حابار-وشار بةرئلمةدئ، ءارئ بايگة العان ولةثدةرئم دة جاريالانبادئ. 1972 جئلئ باسپاعا «تاسجارعان» دةگةن اتپةن تاپسئرعان قولجازبام جوعالئپ كةتئپ، كةيئن مةنئث كةلئسئمئمسئز وعان «قايران جاستئق» دةگةن ات قويئلدئ. وسئنداي-وسئندايلار كوثئلئثدة قالئپ قويادئ ةكةن.

- بيئل 100 جئلدئعئ تويلانعالئ وتئرعان باؤئرجان باتئر اتامئزعا ارناعان ولةثدةرئثئزدئث بئرئندة: «وسئ «ويئندا» نامئسسئز جاؤئم جاماعان، جيئركةندئ مة، جارئقتئق، اؤئر جالادان؟ ارئستانداي اقئرئپ، ءسوزئمدئ بولگةندئ، تاياقپةن تارتا جازداعان باؤئرجان اعام» دةپسئز. بذل ولةث نةدةن تؤدئ؟

- 1976 جئلئ «جذلدئز» جؤرنالئ مةنئث شئعارماشئلئعئما بايلانئستئ جالالئ ايتئس ذيئمداستئردئ. بوتةن بئرةؤدئث اتئنان وتئرئك سئن ذيئمداستئرئپ، سونداعئ جئگئتتةر يتتئك جاساعان عوي. جازؤشئلار وداعئندا وتكةن جئلدئق قورئتئندئدا الدئثعئ جاقتا جاسئل بورئك كيگةن باؤئرجان مومئش ذلئ وتئر ةكةن. ارنايئ جازئلئپ، تذستةن كةيئن ءسوز سذرادئم. جينالئستئ شةرحان باسقارئپ وتئردئ. مةن اعئپ سويلةپ تذرعاندا، شةراعاث: «قاجةكة، قاجةكة» دةپ ءسوزئمدئ بولمةك بولدئ. باؤكةث ورنئنان اتئپ تذرئپ: «ءاي، سويلةسئن اناؤ! اناؤ سويلةمةگةندة كئم سويلةيدئ؟!» دةپ، قولئنداعئ تاياعئن شةرحان مةن ءانؤار ءالئمجانوأتئث مذرنئنا تاقاپ، كوزدةرئنة تئعئپ الا جازدادئ دا، «سويلة!» دةدئ ماعان. كةتتئم سوسئن، ادةبيةتتةگئ بئلئقتاردئث ءبارئن ايتئپ، تؤرا جارتئ ساعات سويلةپپئن. مارقذم جاراسقان، ءشومئشبايلار زالدان قاشئپ شئقتئ. ةندئ جابئلعان جالا، جاعئلعان كذيةنئث كوكةسئ عوي بذل. تاعئ ءبئر نارسة ةسئمة ءتذسئپ وتئر. ذلكةن ءبئر داؤعا تورةشئ بولؤئما تؤرا كةلگةن. اشئمبةك بةكتاسوأ دةگةن اقساقال مةن عالئم بالتاباي ادامبايةأ ةكةؤئ ءمادي تؤرالئ ءبئر كئتاپ شئعارعان. كةيئن بالتابايدئث اتئن قويماي، وسئ كئتاپتئ اشةكةث ءوز اتئنان جاثعئرتئپ شئعارادئ. سودان ةكةؤئ جةتئ جئل سوتتاستئ. بذل بئتپةس داؤ اؤداندئق، قالالئق سوتتان وتة-وتة، جوعارعئ سوتتان ءبئر-اق شئقتئ. داؤعا بيلئك ايتؤ ءذشئن باسپا ءسوز كوميتةتئ اتئنان مةن، «جازؤشئ» باسپاسئنان جازؤشئ تولةك تئلةؤحانوأ، «جالئن» باسپاسئنان جازؤشئ قذرمانعازئ قارامان ذلئ قاتئستئ. ءبئر اپتا بويئ قولجازبالاردئ ساراپتاپ، قورئتئندئمئزدئ بةردئك. مةن قؤ مذيئزدةؤ ةدئم، وزئمشة جول تاپپاق بولدئم. سودان سوت پروسةسئندة سوتقا: «قازاقتا جاسئ كئشئنئ ذلكةننئث اياعئنا جئعئپ، تاتؤلاستئرؤ دةگةن جورالعئ-سالت بولعان. بذل سئزدةردئث زاثدارئثئزدا جوق پا؟» دةپ سذراق قويدئم. «ويباي-اؤ، كةلئسسة، ونداي نارسة بار عوي» - دةدئ. سودان اؤةلئ جاسئ كئشئ بالتةكةثدئ شاقئرئپ الئپ، «ءسئز بةكةر داؤلاسئپ ءجذرسئز، ودان دا قانداي باسقا تئلةگئثئز بار، سونئ ءبئز ورئنداتايئق» دةدئم. «باسپادا ةكئ كئتابئم جاتئر ةدئ، سونئ جارئققا شئعارئپ بةرسةثدةر، بارئن قويار ةدئم، كةشئرئم سذرار ةدئم» - دةدئ. «باسپاءسوز كوميتةتئنئث اتئنان ةكئ كئتاپتئ شئعارئپ بةرةمئز» دةپ قول قويئپ بةردئم. سوسئن اشئمبةك بةكتاسوأ اقساقالدئ شاقئرئپ الئپ، «بالتاباي سئزدةن كةشئرئم سذراسا، كةشةر مة ةدئثئز» دةدئم. «ويباي، كةشپةيتئن نة بولئپتئ؟» - دةدئ ول. ةكةؤئن ةكئ جةردةن دايئنداپ الئپ، جذزدةستئردئك. بالتةكةث مارقذم ءسوز الئپ، «اشةكةثنئث ةثبةگئن ةسكةرمةي، جذيكةسئن جذقارتتئم. ةندئ اشةكةثنةن كةشئرئم سذرايئن» دةپ ةدئ، اناؤ انا جاقتان «وي، باؤئرئم-اي» دةپ اتئپ تذرئپ، ةكةؤئ قذشاقتاسئپ، ءبئر-ءبئرئن قوناققا شاقئرئپ، تاتؤ-ءتاتتئ تاراسقان. وسئلايشا، ئستئكتئ دة، توستئكتئ دة كذيدئرمةي، امان-ةسةن شئعئپ، ةكئ جاقتئ بئتئستئرگةنئمئزگة باستئعئم شةريازدان ةلةؤكةنوأ قاتتئ رازئ بولدئ. ال ةندئ مةنئث وسئ اراعايئن بولعان ةثبةگئمدئ ءبولئم باستئعئ ذناتئثقئراماي، مةنئ سئيلئقتان قاققئسئ كةلدئ. جولئما ءتذرلئ بئقسئق كةدةرگئلةر قويئپ باقتئ. ودان دا باياعئ ءوزئمنئث دةس بةرمةس ازؤلئعئممةن جةثئپ شئقتئم.

- ءسئزدئ جاس كةزئثئزدة توبةلةسكئش بولعان دةپ ةستيمئز. ةل اؤزئندا قازاقستاننئث حالئق جازؤشئسئ، مةملةكةتتئك سئيلئقتئث يةگةرئ، مارقذم ساكةن سةرئ جذنئسوأ پةن ءسئز تؤرالئ «ةكةؤئ ءبئرئن-ءبئرئ كورسة بولدئ، بئلةكتةرئن ءتذرئپ جئبةرئپ، توبةلةسة كةتةدئ ةكةن» دةگةن ادةمئ اثئز تاراعان. وسئ ءسوز قانشالئقتئ شئندئق؟

- ءبارئ قؤ جاننئث قام-قارةكةتئ عوي. قايتئپ اسئپ-تاسقاننان توبةلةسةسئث. ءبارئ شاراسئزدئقتان، تذسئنئسپةؤشئلئكتةن، ءوزئثدئ ءوزئث قورعاؤدان تؤادئ عوي. 1967 جئلئ م.اؤةزوأتئث مؤزةي ذيئندة پوةزيا كةشئ بولدئ. سوعان مةنئ اقئن مارات وتاراليةأ الئپ باردئ. جاس اقئندار كةزةكتةسئپ ولةث وقئدئق. ئشئندة تولةگةن ايبةرگةنوأ بار، ءبئراز اقئندار مةنئث ولةثئمدئ جاتئپ كةپ ماقتادئ. كةش سوثئندا راحمانقذل بةردئبايةأ وقئلعان ولةثدةردئ جيناپ الئپ قالدئ. كوپ ذزاماي، سونداعئ وقئلعان ولةثدةر، ئشئندة جاراسقان ابدئراشةأ، ابةن داؤرةنبةكوأ بار، «قازاق ادةبيةتئ» گازةتئنة ءبئر بةت بولئپ شئقتئ. ءابدئلدا تاجئبايةأ العئ ءسوز جازعان مةنئث ولةثدةرئم دة گازةتكة سؤرةتئممةن شئعاتئن بولدئ. سونئمةن، 9 مامئر كذنئ گازةتكة شئعادئ دةگةن ولةثئم باسئلمادئ. «ق ا» گازةتئنة بارسام، ءبولئم رةداكتورئ ءئزتاي مامبةتوأتئث ورنئنا جاثادان ساكةن جذنئسوأ كةلئپتئ. ساكةننئث ماعان جاؤاپ بةرگئسئ جوق. سويتسةم، ساتتار ةرؤبايةأ، قادئر مئرزاليةأتةرگة سئيلئق بةرئلئپ، ساكةننئث «جاپانداعئ جالعئز ءذي» رومانئ بايگةدةن قاعئلئپ، شةكةسئ تئرئسئپ وتئرعان ذستئنةن ءتذسئپپئن. «ةكئ تذية سذيكةنسة، اراسئندا شئبئن ولةدئنئث» كةرئ بولدئ. «تاجئبايةأ العئ ءسوز جازسا، ول ولةثئث باسئلمايدئ» - دةدئ. «ايئثئز وثئنان تؤئپ تذر ةكةن عوي» دةپ ةدئم، «سةن نة، اكةثنئث ذيئندة وتئرعانداي كابينةتتة تةمةكئ شةگةسئث؟» دةپ ءشذيئلدئ. «ساكة، ءسئز ورئنسئز ءتيئسئپ تذرسئز» دةسةم، دذرسة قويا بةرةدئ. «تةمةكئ شةكپةيتئندةي، بذل جةر اكةثنةن قالعان حان تاعئ ما ةدئ؟» دةپ مةن دة شارت كةتتئم. نة كةرةك، ستول باسئندا جاعالاسئپ قالدئق، ءبئراق ارامئزعا ادامدار ءتذسئپ، ول جولئ جذدئرئق سئلتةسة الماي، ارماندا كةتتئك. ءبئر كذنئ گازةتكة بةرگةن ولةثدةرئمدئ جوعالتئپ جئبةرگةن سوث، قايتا باستئرئپ اكةلدئم. ونان بةرئ دة بةس اي وتكةن. ولةثئمنةن ءالئ حابار جوق. ول كةزدة قازم ؤ-دئث 3-كؤرس ستؤدةنتئمئن. جاسئم وتئزعا تاقاپ قالعان. ءالئ ةسئمدة، 1967 جئلدئث 27 ءساؤئرئ ةدئ. ولةثئمنئث شئعار-شئقپاسئن بئلمةك بولئپ، جازؤشئلار وداعئنا باردئم. ساكةن جذنئسوأ باسپالداقپةن تومةن ءتذسئپ كةلةدئ ةكةن. قئزؤلاؤ كورئندئ. سوزبةن تيئسكةنئمةن قويماي، قارئ جئلئگئمنةن ذستاپ، تئزةسئمةن قذيرئعئمنان ءبئر تةپتئ. مذنداي قورلئقتئ كورمةگةن باسئم، سول جةردة ساكةن اعامدئ قوس اياقتاپ تذرئپ ءبئر-اق تةپتئم. مةنئث ول كئسئنئ تةپكةنئمدئ سانسئزباي سارعاسقايةأ، رامازان توقتاروأ، زةينوللا سةرئكقاليةأ، ءسابيت مذقانوأقا دةيئن كورئپ تذرئپتئ. نة كةرةك، ذستئمنةن اكت جاساپ، وقؤدان شئعارئپ، جاؤاپقا تارتپاقشئ بولدئ. ءذش كذن ساباققا بارماي، ءبئر ءذيدة تئعئلئپ جاتتئم. قابدةش بةتئ اؤعان جاققا قاشئپ كةتةدئ دةدئ مة، مةنئ ةكئ جئگئتكة كذزةتتئرئپ، سئرتئمنان بةكئتئپ قويئپتئ. ايالدايتئن تذگئم جوق، شاؤجايعا جارماسار ايةل، ةتةكتةن تارتار بالا جوق، سالت باستئ، ساباؤ قامشئلئ كةزئم. كوپ بولسا، اباقتئنئ دا ءبئر كورئپ قايتارمئن دةپ، ةشتةثةدةن تايئناتئن ءتذرئم جوق. قابدةش جذمادئلوأ اراعا ءتذسئپ، جذگئرئپ ءجذرئپ مةن ءذشئن كةشئرئم دة سذرايدئ، ايئپ تا تارتادئ. تاعدئرئمدئ ايتئپ، وقؤدان شئعارماؤدئ دا ويلاستئرادئ. مارقذم ساكةن كةيئن قابدةشكة: «كوزئ جامان ةكةن ءيتتئث، قئتايدا كئسئ ولتئرگةن بالة ةمةس پة؟» دةپتئ مةن تؤرالئ. ءوزئنئث دة نةبئر بذزئقتئق جاساعانئن ايتئپ، ماعان كةشئرئم بةرئپتئ. سويتسةم، ساكةن اعام كوكشةتاؤدا ءذش ميليسيانئ ذرئپ جئعئپ، استارئنداعئ موتوسيكلئن تارتئپ الئپ، الماتئعا ايداپ كةلگةن ادام ةكةن عوي. ونئكئنئث قاسئندا مةنئكئ انشةيئن جاي نارسة ةكةن. ساكةن سةرئنئث كذشئ تاسئپ تذراتئن رةتئ بار بولئپ شئقتئ. 1- رازريادتئ بوكسةر، وعان قوسا، سامبودان سپورت شةبةرئ. بيليارد ويناؤدئث حاس شةبةرئ. ءاندئ قالاي تاماشا ايتاتئن ةدئ، جارئقتئق. كةيئن كورگةن سايئن ءوز ئسئمنةن ذيالئپ ءجذردئم. سودان قايتئپ توبةلةسكةن ةمةسپئز. 1970 جئلدارئ وزئنة ءبئر جاقسئ ولةث ارنادئم. ولة-ولگةنشة كةرةمةت سئيلاستئقتا بولدئق. رؤحاني جاعئنان دا، ماتةريالدئق جاعئنان دا ماعان كوپ كومةگئ ءتيدئ. تؤراسئن ايتاتئن ءتئلدئ، بةتتئ، كةسةك مئنةز، ءئرئ كئسئ ةدئ عوي.

- اق جارئلئپ ايتقان اثگئمةثئزگة ذلكةن راقمةت!

سذحباتتاسقان تورةعالي تاشةنوأ بذگئن ساعات 16.00-دة جازؤشئلار وداعئنئث ادةبيةتشئلةر ذيئندة كورنةكتئ اقئن، سازگةر، ساتيريك، حالئقارالئق «الاش» ادةبي سئيلئعئنئث لاؤريةاتئ، قازاقستاننئث ةثبةك سئثئرگةن قايراتكةرئ قاجئتاي ءئلياس ذلئنئث 70 جاسقا تولؤئنا وراي «دذنية سةنةن دة وتةر، مةنةن دة وتةر»...» اتتئ شئعارماشئلئق كةشئ وتةدئ.

(«ايقئن» گازةتئ. مامئردئث 19 ئ. 2010 جئل)

سوڭعى جاڭالىقتار